Балқаш көлінің физика-географиялық сипаттамасы [ 15 бет ]

Жоспар

ЖОСПАР

Кіріспе

1. БАЛҚАШ КӨЛІНІҢ ФИЗИКА-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
1.1 Табиғи жағдайы
1.2 Балқаш көлінің деңгейлік режимі

2. БАЛҚАШ КӨЛІНІҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ
2.1 Балқаш көлі суының құрамындағы ауыр металлдар
2.2 Ауылшаруашылық қалдықтарымен ластану
2.3 Биологиялық алуан түрдің қысқаруы

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ



Дисциплина: География
Тип работы: Реферат

Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 400 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можно вывести на банковскую карточку


Урезанное содержание работы для ознакомления
ЖОСПАР
Кіріспе
1. Балқаш көлінің Физика-географиялық сипаттамасы
1.1 Табиғи жағдайы
1.2 Балқаш көлінің деңгейлік режимі
2. балқаш көлінің экологиялық жағдайы
2.1 ... көлі ... ... ауыр ... ... ... ... Биологиялық алуан түрдің қысқаруы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
К і р і с п ... ... ... бірі Қазақстан
Республикасының су ... ... ... және ... ... ... 66% территориясы шөлейт және шөлді аймақтарда
орналасқан және су ... өте ... Жеке адам ... суды ... ... Евразия құрлығында соңғы орындардың бірінен орын алады.
Іле-Балқаш алабы Қазақстан үшін су ... ... ... ... бірі ... саналады, әрі көптеген фауна мен флоранаың өсіп-
өнетін тіршілік ... ... ... ... жері және ... ... аса ... рөл атқарады.
Балқаш көлі жер шарындағы ірі табиғи су қоймаларының қатарына жатады. Ол
Алматы, Қарағанды, Шығыс Қазақстан, ... ... ... ... кеме ... ... аулау шаруашылығы жақсы дамыған. Сондай-ақ көл
суы егістік суаруға және ... ... ... ... ірі ... металлургиялық комбинаты орналасқан) кеңінен
қолданылады. Іле өзенінің ... құяр ... ... ... ... ... әрі мұнда қамыс құрағының мол қоры бар. Жалпы алғанда
Балқаш көлінің Қазақстан Республикасының халық ... ... ... ... ... деңгейінің және су теңдестігінің ... жыл және ... ... ... ... морфометриялық және гидрологиялық сипаттамаларын
елеулі өзгертіп отыр. Балқаш көлінің орташа тереңдігі 6 м ... ... су ... ... су ... ... мұнда тұратын халықтың
шаруашылығына, қоршаған ортаның экологиясына әсері жылдам байқалады.
Соңғы жылдары Балқаш көлі проблемасы өзекті ... ... ... ... ... ауыл ... энергетикада және шаруашылықтың
т.б. салаларында қайтарымсыз пайдалануға алынатын және тазаланбаған ақаба
сулардың көлемінің өсуінен, көл деңгейінің күрт ... ... ... ... ... ... әр ... қайталанып отыратын
тасқындардың атырауда жайылуы жойылды, көлге құятын су ... ... су ... ... ... көл ... ... ауданы құрғап
қалды, құрғаған көл табанындарынан ... ... және ... орын алып ... Іле ... ... бұрынғы 15 көл жүйесінен 4-5-і
ғана қалды. Қалған көлдердің тұздылығы ... ... ... пен ауыр
металлдардың су асты ... ... және ... ... ... Балықтың өнеркәсіптік түрлерінің қоры төмендеп
кетті, көлдің жалпы минералдылығы өсумен қатар оның ... ... ... ... ... және ауыр улы ... өсіп ... Химиялық және бактериялық ластану негізінен Іле өзені
суымен, сондай-ақ ҚХР жағынан келіп түсуде.
Көл суының өнеркәсіп орындарынан шыққан қалдықтармен ... одан әрі ... ... ең ... ...... қойнауында мыстың шектік
концентрациясы (ПДК – предельно допустимая концентрация) ... 10 ... 4 ... асады. Мыс қорыту зауытының және басқа өнеркәсіп орындары
ақаба суларымен мұнда тәулігіне 75 тонна зиянды химиялық ... ... ... бұзылуы қарастырылып отырған аймақта қоршаған орта
жағдайының ... ... ... отыр. Соңғы кезде Балқаш көлінің
күйіне және жалпы ... ... ... Іле алабының КХР аумағында суды
пайдалану ... өсуі және ... ... ... ... отыр. Сондықтан, Балқаш көліне Арал ... ... ... ... түрде тиісті шаралар қабылдануы тиіс.
1. Балқаш көлінің Физика-географиялық сипаттамасы
1.1 Табиғи жағдайы
Балқаш көлі ... және ... ... ... ... ... пайда болған қазаншұңқырда
орналасқан. Ол ... ... ... ... ертедегі Балқаш-Алакөл су
қоймасының бір бөлігін қамтиды. Соңғы геологиялық периодта оның ... ... ... ... төмен түсуі, ал солтүстік-шығыс
жағалауының көтерілуі байқалады. Соған байланысты ... ... ... ... ... ал ... ... регрессиондық сипатта болып келеді.
Балқаш көлі үш табиғи ауданмен шекараласады. ... ... ... шоқысы және Орталық Қазақстан жазықтығы, оңтүстігінен ... ... ... келіп тіреледі.
Балқаш көлінің су жинау алабының ауданы 413 мың км2. ... көп ... мың км2) ... ... Іле ... ... ... Қытай
Халық Республикасында жатыр. Алакөл жүйесі көлдерінен бөліп тұратын су
айрығы сызығы биіктігі 400 м ... ... ... және ... ... ... көліне негізінен 5 өзен құяды, олар: Іле, Қаратал, Ақсу, Лепсі және
Аягөз. Бұлардың ішінде Іле, ... Ақсу және ... ... ... ... тауларынан, ал Аягөз өзені Тарбағатайдан және ... ... Іле ... ... ал ... ... Балқашқа құяды.
Солтүстіктен Балқашқа Мойынты, Тоқырауын және Бақанас өзендері жақындайды,
бірақ көлге жақындағанда сулары тартылып ... Тек ... ... мол жылдары біршама суын ... ... ... ... қалған
кішігірім құрғап қалатын өзендер ... ... және ... ... ең ірі ... – Іле ... оның ... жалпы алаптың 70%-ы және
алаптың жиынтық беттік ағындысының 80%-ы тиесілі. Іле өзені Балқашқа ... 8000 км2 ... ... ... ... ... Бақанас елді мекенінен
70 км төмен өзен үш тармаққа ... яғни ... Іле және ... ... жерден басталады.
Балқаш ойпатының территориясы құрғақ, тым ... ... ... ... ... есеппен 150-200 мм-ден аспайды. Өсімдігі ... тән ... ... ... ... ... ... Тоқырауын, Бақанас, Аягөз) қар
суымен қоректенетін өзендер типіне жатады. Тянь-Шан тауларынан басталатын
өзендер (Іле, ... ... ... ... және ... ... ... географиялық орнының ерекшелігі оның тым континентальді және
құрғақ климатты болып келуінде.
1.2 Балқаш көлінің деңгейлік режимі
Балқаш көлінің су ... ... ... жүргізілген негізгі төрт
бекет мәліметтері гидрологиялық жылнамаларда келтірілген, ол бекеттер:
ст.Шығанақ, Балқаш қ., ... ... және ... ... Қарашаған
қойнауында Балқаш көлі деңгейіне 1912–1918 жылдарда бақылау жүргізілген
мәліметтер бар. 1932 ... ... ... ... тұрақты бақылау
жүргізіле басталды. 1954 жылдан бастап үзіліссіз тұрақты бақылау ... ... ... ... қ., ... ... және Қарашаған қойнауы
бекеттерінде жүргізілді (1-сурет)
1-сурет. Балқаш көліндегі гидрологиялық ... ... ... кезде Балқаш көлініңің циклдік тербелісінің келесі ритмдерін атап
айтуға болады:
( ... ... (3-7 ... ... (20-30 ... ... (60-200 жыл),
( көпғасырлық (1800-1900 жыл).
XVIII-XI ғасырлардағы Балқаш көлінің ... ... ... ... ... көрсетуге болады:
1810-1840 жж. – минимумы шамамен 1840-1845 жылдарға келетін деңгейдің төмен
түсуі;
1845-1852 жж. – ... ... ... ... ... келетін
деңгейдің жоғары көтерілуі;
1853-1885 жж. – минимумы 1884-1885 жылдарға ... ... су ... ... жж. – ... 1908-1910 жылдары байқалған су ... жж. ... 1946 ж. ... көл деңгейінің төмен түсуі;
1947-1961 жж. –максимумы 1961 ж. ... ... ... ... дейін жалпы алғанда деңгейдің төмен түсу тенденциясы
байқалғанмен, бірақ ... ... ... ... ... жж. – ... 1987 ж. ... деңгейдің төмен түсуі;
1988 жылдан бастап осы кезге дейін көл деңгейінің ... ... ... жыл Іле ... Қапшағай су бөгені салынғаннан кейін Балқаш көлінің
деңгейі негізінен Қапшағай бөгетінен жіберілетін су мөлшеріне тәуелді ... Іле ... ... ... су ... өсуі Іле ... ауданын қысқартып, Балқашқа жеткізетін су көлемін кемітті. Оның
үстіне соңғы кезде Іле өзені ... ... ... ... қарқынды игеру және ауыларуашылығын дамыту үшін Іле алабынан
алынатын су мөлшерін бірнеше есе ... ... жаңа ... тартылып,
су қоймалары салынуда [2]. Есептелген мәліметтер бойынша Іле өзенінің
ағындысы соңғы жылдары 5% -ға ... ... ... ... қарағанда
ҚХР аумағында Іле өзенінен Эби-Нур көліне тартылатын канал және ... бір ... ... ... ... бұру жобаланған. Алынатын ... ... Іле ... ... (шамамен 1,5-4,0 км3) құрайды [2].
2-сурет. Балқаш көлі деңгейінің өзгеру графигі.
2. ... ... ... ... ... көлі суының құрамындағы ауыр металлдар
Балқаш көлінің суында көптеген микроэлементтер саналады, соның ішінде
ауыр металлдар ... ... орын ... Олар ... жағалауларында
орналасқан өнеркәсіп орындарынан жіберілген ақаба сулармен кліп түседі және
түтінмен шыққан улы заттардың аспаннан су бетіне түсуінен құралады. ... ... ... ауыр ... ... келтірілген. Салыстыру
үшін Жердің граниттік қабатындағы ауыр ... ... ... маңы ... ... және көл түбінің түптік
шөгінділерінде ауыр металлдардың құрамы, мг/кг
|Элемент ... ... ... |2001ж. ... ... |
| | ... | | |
| ... ... ... ... | |1992ж. |2001ж. |
| ... | |Балқаш |Балқаш | | | |
| ... | | | | | | ... |3300 |- |3630 |2880 |- |4000 |- ... |700 |117 |800 |640 |394 |800 |580 |
| | |600 | | | | | ... |600 |- |880 |700 |- |530 |- ... |230 |- |740 |690 |- |470 |- ... |76 |80-85 |64 |53 |- |80 |- ... |51 |27-53 |130 |53 |53,3 |67 |578 ... |34 |70-90 |56 |42 |48,1 |33 |64 ... |26 |20-39 |35 |32 |23,6 |27 |38 ... |22 |8-40 |100 |68 |47 |1070 |311 ... |16 |- |112 |41 |39 |113 |639 ... |10 |31-54 |63 |66 |- |50 |- ... |7,3 |4,4-8,5 |11 |12 |- |12 |- ... |2,7 |- |4,0 |2,8 |- |4,3 |- ... |1,3 |1-1,26 |4,3 |4,2 |- |3,7 |- ... |0,16 |- |- |- |1,0 |2,0 |0,66 ... ... ... ... түптік шөгінділерінде және Біртіс
қойнауында көптеген элементтердің – титан, марганец, барий, ванадий, ... ... және ... ... граниттік қабатындағы құрамындағы
концентрациясына жақын. Стронций, мыс, қорғасын, молибден сынды металлдар
фондық ... ... есе ... бұл ... ... ... түсіндіріледі. Бірқатар элементтердің – мырыш, мыс, қорғасын ... ... ... ... ... өте ... ... ерекше атап өткен жөн. Оның себебі 50 жылдан астам уақыт бойы ... ... ... ... сулары осында жіберіліп
отыруымен түсіндіріледі. Батыс Балқаш пен Біртіс қойнауында қалайының ондық
концентрациядан біршама жоғары екендігі ... ... ал ... ... ... тек жекелеген учаскелерде кездесіп отыр, сондықтан оның
концентрациясының өсуі туралы айту әлі ... ... көл ... ... ... басқаша болып келген. (2-
кесте). Зерттеулер көрсеткендей микроэлементтердің құрамы жылдан-жылға және
жылдың ішінде ... ... ... Осы жағдаймен әртүрлі
авторлардың алған ... ... ... көлі ... ауыр ... құрамы, мкг/дм3
|Элемент |Көпжылдық орташа |2001 ж. ... ... |ПДК |
| ... | | | |
| ... ... | |1992 ж. |2001 ж. | |
| ... |Балқаш | | | | ... |2250 |1990 |- |524 |- |100 ... |203 |167 |42,5 |95 |34 |100 ... |437 |392 |- |402 |- |50 ... |452 |295 |- |587 |- |2000 ... |45 |41,6 |- |36,8 |- |100 ... |37 |40,9 |35,0 |69,0 |70 |10 ... |34 |25,2 |199 |22,1 |220 |500 ... |11 |7,6 |39,2 |22,4 |52 |10 ... |34,7 |32,0 |11,0 |24,7 |35 |1 ... |21,5 |28,4 |81,7 |9,25 |80 |100 ... |84,3 |91,8 |- |71,0 |- |17 ... |10,0 |10,0 |- |8,6 |- |10 ... |4,5 |8,4 |- |3,63 |- |2000 ... |6,9 |17,6 |- |8,8 |- |500 ... |- |- |30,6 |- |7,1 |5 ... ... ... ... ... марганец, мыс, мырыш, барий,
титан, бор концентрациясы ... ... ... ал 2001 жылы ... және кадмийдің шектік концентрациясы (ПДК) жоғары болып келген.
Алдыңғы жылдарға қарағанда ... пен ... ... шамалы
төмендеген, ал хром, никель және кадмий концентрациясы өскен.
Балқаш ... ... ... ... және тұрмыстық қалдық
суларымен ластануы жоғары ... ... ... ... ТКК-ының
қалдықтар сақтау орнынан келіп түскен мыс концентрациясы 35-300, ... ... ... концентрациясы 4-6 ШРК (ПДК) құрап отыр.
Көлдің ең ластанған бөлігі Балқаш ... ... ... Біртіс
қойнауында мыстың ШРК-сы 10 есе, мырыштікі 2ШРК-ға ... ... ... ... мыс ... зауыдынан күніне 75 тонна зиянды химиялық заттар
төгіліп отырғаны мәлім болып отыр (Электрохимия институнының ... аса зиян ... ... жағдай көлдің және қоршаған
ортанаң ... ... ... отыр. Яғни, комбинат мұржаларынын жылына 9
мың тонна әртүрлі зиянды (улы) химиялық заттар көл ... ... ... ҰҒА мәліметтері бойынша бірқатар ауыр металлдар тұздарының ШРК ... 106-ға ... өсіп ... ... Бұл ... соңғы 20 жыл ішінде
фиторланктонның 2,5 есеге төмендеуіне әкеліп соқтырды.
ҚР БжҒМ ... ... ... жыл ... ... ... 90 млн
тонна ақаба су құйылады, ал олармен бірге ... 300 ... ... ... және ... ... келіп түседі екен.
2.2 Ауылшаруашылық қалдықтарымен ластану
Балқаш ауданының ... ... ... ... ... ... ... қайтарым суларында суьфат мөлшерін 74-90-нан 235 ... ал ... ескі ... 108-219 ... ... ... ... күріш
массивінен пайдаланған сулар негізінен екі канал бойынша жіберіледі, ... ... ... және ... ескі ... Бұл суларда нитрид,
органикалық қосылыстар мен металлдар ионы ШРК нормасынан бірнеше есе асып
отыр. ... ... ... ... жер асты суларын (грунт суларын)
ластап отырғаны анықталды. Ал ол сулар өз кезегінде Балқаш ... ... ... өз ... қосуда. Іле өзеніне гербицид пен ... ... орын алып ... ... және ... коллекторлы-дренаж сулардың Балқаш көліне түсуін тоқтату
керек.
2.3 Биологиялық ... ... ... ... түрдің қысқаруы барлық деңгейде жүріп жатыр. Іле ... ... ... ... ... су-батпақты тоғайдың 2/3 бөлігі
жоғалып кетті. Қамыс құрағының ауданы қысқарып, мұнда өмір ... ... саны мен ... де ... ... ... – жайран, тау қошқары (тау ешкісі) каракал, құм
мысығы, персид камшаты (выдра), түркістан ... ал ... ... ... ... бірқазан т.б. құстардың саны күрт төмендеп кетті.
Тянь-Шанның далалы ... және тау ... тың ... ... ... ... нәтижесінде өсімдіктердің көптеген түрі
кейбір жерлерде жоғалып кетті, кейбір жерлерде ... ... ... ... отыр.
Әсіресе Іле өзені жағалауындағы және ... ... ... ... ... ... отыр. Олармен бірге тырналар, ақ және қара ләйлек
(аист) саны ... ... ... алғанда Іле-Балқаш экожүйесін жылдам
қалпына ... ... ... ... ... ... байлығымыздан
айырыламыз және экологиялық зардптарға ұшырайтынымыз анық.
Қорытынды
Балқаш көлі ... ... ірі су ... ... жата
отырып, аумағында адам өмір сүруге қолайлы климат қалыптастырады, елді
мекендердің ... ... ... етеді, әрі елімізде атқаратын
стратегиялық маңызы жоғары болып ... ... ... ... ... ... бұрыннан қолданылып келе жатқан минералдық шикізаттың мол қоры
бар. Сондықтан Балқаш көлін ... қалу тек ... ... ... ... әлемнің негізгі міндеті болуы ... Бұл ... ... ... ... ... Ол үшін аумақта бүгінігі таңда
қалыптасып отырған гидрологиялық жағдайға дұрыс баға берілуі керек.
Курстық ... ... ... ... жағдайы зерттеліп, аймақта
қалыптасып отырған экологиялық жайттарға баға ... ... ... ... ... ... ... алқапты суаруға және басқа
шаруашылық ... үшін ... су ... ... ағындысын кемітіп,
Балқаш көліне құятын су көлемін кемітіп отырғаны анықталды.
Балқаш көлінің тарихи деңгейлік режимі оқылып, қазіргі ... ... ... баға ... ... ... ... климаттың біржақты
өзгермегендігі ескеріліп, Балқаш көлінің деңгейіне алапта ... су ... ... көл ... күрт ... түсуіне әкеліп
соқтырып отырғаны анықталды.
Балқаш көліне ... ең суы мол Іле ... ... ... ... су көлемінің
80%-н береді) трансшекаралық өзен болып табылады. Оның ... ... ... ... ҚХР-да орналасқан. Сондықтан ҚХР-мен келісім
жүргізуде Іле ... ... ... яғни Балқаш көлінің ... ... ... ... ... ... ... су көлемін жіберіп
отыруға қол жеткізу керек.
Алаптың су қоймалары мен өзен ... ... ... үшін ... ... тиіс:
- шаруашылықтық-тұрмыстық және өндірістік ақаба ... ... ... ... ... ... ... суды айналымдық және қайталанып қолдану ... ... ... ақаба суларды ЗПО қолдану бойынша жүйелер құру;
- түсті және қара металлургия, құрылыс индустриясы мекемелерінде газ, шаң
және т.б. ... ... ... ... ... ... ... ол үшін тазарту қондырғыларын орнату;
- қала ... ірі елді ... ... (ақаба жүйесіне)
жүйесіне қосу;
- мал шаруашылығында, құс фабрикаларында, ауыл ... лас ... су ... ... ... ... арқылы айналмалы түрде қайта
қолдануды іске асыру.
Балқаш көлінің суын және жалпы Іле-Балқаш ... ... ... отыру үшін мониторинг жүргізетін бөлімдер санын көбейту керек.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Ресурсы поверхностных вод СССР. Гидрологическая ... ... и ... ... вып. 2, ... ... Алматы,
1996. С.283-336.
2. Проблемы гидроэкологической устойяивости в ... ... ... ... А.Б. ... Изд. ... ... 2003. С.3-
171.
3. Современное экологическое состояние ... ... ... ... ... ... наук Т.К. Кудекова.
Изд. «Каганат», Алматы 2002. С.71-114.
4. Джусупбеков Д.К. Вероятностный прогноз ... и ... ... ... ... на соискание ученой степени кандидата
географических наук. Изд. «Қазақ университеті»- Алматы, 2002. 26 с.
5. Давлетгалиев С.К., ... Д.К.. ... ... ... ... ... ... КазГУ, сер.географ.,
Алматы, КазГУ, 1997. С. 66-73.
6. Гидрологические и водхозяйственные аспекты Или-Балхашской проблемы.
Под ред. А.А. ... Л., ... 1989. ... Актуальные проблемы гидрометеорологии озера Балхаш и Прибалхашья.
Под ред. И.И. Скоцеляса. С-П., Гидрометеоиздат, 1995.
8. Абдрасилов С.А. ... ... и ... дельт (на примере реки Или).- Алматы, Рауан,
1994. С192-205.

 группа сайтов Stud.kz
2008-2014 Создание сайта - cтудия Riskk | 0.2723

^