Электрлік өлшеу туралы негізгі түсініктер [ 11 бет ]

Кіріспе

Қазіргі кезде электрлік немесе бейэлектрлік шамаларды өлшеу жұмыстарының көпшілігі электр тогын қолдануға негізделген. Ал электр тогын пайдалану үшін әртүрлі электрлік құрал-жабдықтар керек. Электрлік өлшеу құрал-жабдықтарына физикалық шамалардың өлшемдіктері, өлшеуіш аспаптар мен өлшеуіштік түрлендіргіштер кіреді.
Өлшемдік деп физикалық шаманың қабылданған мәнін сақтайтын, оны қайталайтын немесе оның орнына қолданылатын өлшеу құралын айтады. Мысалы, электрлік кедергінің өлшемдігі, электр сыйымдылығының өлшемдігі т.с.с. Өлшеу дәлдігіне және қолдану аймақтарына қарай өлшемдіктер эталондық, үлгілік және жұмыстық өлшемдіктерге бөлінеді. Эталондық өлшемдік деп физикалық шаманың өлшем бірлігін сақтайтын және одан басқа өлшемдіктер үшін көшірме алуға арналған құралды айтады. Үлгілік өлшемдіктер жұмыстық өлшемдіктер мен өлшеуіш аспаптарын өлшемдеуге және оларды тексеруге, ал жұмыстық өлшемдіктер өндіріс орындарында, ғылыми т.б. мекемелерде өлшеу жұмыстарын жүргізуге арналған.
Электрлік өлшеуіш аспаптары деп физикалық шамалардың мәндерін адамның қабылдауына қолайлы түсінікті информация түрінде бере алатын өлшеуіш құралдарын айтады. Мысалы, вольтметр, амперметр, ваттметр, санауыш т.б.
Өлшеуіштік түрлендіргіштер негізінде электрлік немесе бейэлектрлік шамаларды электр сигналдарына түрлендіріп, кейін оны электрлік өлшеуіш аспаптарымен цифрлық мәнге айналдыру үшін керек. Әдетте электрлік шамаларды электр сигналына түрлендіргіштер ретінде шунттар, кернеу бөлгіштер, өлшеуіштік трансформаторлар т.б. қолданылса, ал бейэлектрлік шамаларды электр сигналдарына түрлендіру үшін терморезисторлар, терможұптар, тензорезисторлар, сыйымдылықты және индуктивті түрлендіргіштер т.б. қолданылады.



Дисциплина: Физика
Тип работы: Материал

Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 400 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можно вывести на банковскую карточку


Урезанное содержание работы для ознакомления
Электрлік өлшеу туралы негізгі түсініктер
Қазіргі кезде электрлік немесе бейэлектрлік шамаларды ... ... ... тогын қолдануға негізделген. Ал электр тогын
пайдалану үшін ... ... ... ... ... өлшеу
құрал-жабдықтарына физикалық шамалардың өлшемдіктері, өлшеуіш аспаптар мен
өлшеуіштік түрлендіргіштер кіреді.
Өлшемдік деп ... ... ... ... ... оны
қайталайтын немесе оның орнына қолданылатын өлшеу құралын айтады. Мысалы,
электрлік кедергінің өлшемдігі, ... ... ... ... ... және қолдану аймақтарына қарай өлшемдіктер эталондық,
үлгілік және ... ... ... ... ... ... шаманың өлшем бірлігін сақтайтын және одан басқа өлшемдіктер ... ... ... ... айтады. Үлгілік өлшемдіктер жұмыстық
өлшемдіктер мен өлшеуіш ... ... және ... тексеруге, ал
жұмыстық өлшемдіктер өндіріс орындарында, ғылыми т.б. ... ... ... ... ... аспаптары деп физикалық шамалардың мәндерін адамның
қабылдауына қолайлы түсінікті информация ... бере ... ... ... ... ... амперметр, ваттметр, санауыш т.б.
Өлшеуіштік түрлендіргіштер негізінде электрлік немесе бейэлектрлік
шамаларды электр ... ... ... оны ... ... цифрлық мәнге айналдыру үшін керек. Әдетте электрлік шамаларды
электр сигналына түрлендіргіштер ретінде ... ... ... ... т.б. ... ал ... шамаларды
электр сигналдарына ... үшін ... ... ... және ... ... т.б.
қолданылады.
Өлшеу тәсілдерін тікелей және ... ... деп ... ... шаманың мәні өлшеу аспаптары арқылы тікелей айықталатын болса,
онда мұндай өлшеуді тікелей өлшеу деп ... ... ... қуатты ваттметрмен өлшеу. Жанамалап
өлшеу тәсілінде ... ... мәні ... бір ... ... өлшенген
мәні арқылы, осы екі шаманың арасындағы белгілі тәуелділікті пайдалана
отырып анықталады. Мысалы, элементтің ... оның ... мен ... мәндерін Ом заңының өрнегіне қойып табу. Жанамалап өлшеуге керекті
шаманың мәнін өлшемдікпен салыстырып табу да жатады. ... ... ... ... ... ... мәндері белгілі кедергілер
арқылы табу.
Өлшеу қателіктері. Аспаптардың дәлдік сыныптары
Өлшеу құрал-жабдықтарының техникалық сапасының төмендігі және ... ... ... шаманың өлшенген мәні оның шын
мәнінен ауытқу мөлшері өлшеудің қателігі болып табылады. Қателікке ... ... ... т.б.) ... мен тәжірибешінің шеберлігі
де әсер етеді. Қателіктер әрдайым ... ... ... және кездейсоқ
болуы мүмкін. Жүйелі қателік өлшеу тәсіліне және ... ... ... ... ... өлшеу кезінде ол тұрақты ... ... ... ... болдырмау үшін өлшеу тәсілдерін
жетілдіріп, ал өлшеу аспаптарын үнемі ... ... ... ... ... ... әртүрлі болады және әрбір өлшеу сайын
өзгеріп отырады. Бірақ өлшеу саны белгілі бір ... ... ... ... ... ... Ал бұл ... ықтимал шаманың
таралу заңдылығымен сәйкес келетіндіктен әрбір өлшеудің қателігін осы
заңдылықты ... ... ... көп ... ... шын ... ... мәні үшін оның
арифметикалық орташа мәнін алуға болады, яғни
(11.1)
мұндағы: b1,b2,...bп - жеке өлшеудің деректері; n - ... ... ... ... ... қателігі ретінде оның орташа
квадраттық қателігі ... - ... ... ... арифметикалық орташа мәнінен
кездейсоқ ауытқуы.
Кездейсоқ қателіктің таралу заңын пайдаланған ... ... ... ... ... табу ... Егер ... саны
шамасында болса, сенімді аралық үшін ... ... ... ... ... ... пен ... санына байланысты
Стьюденттің коэффициенттерін мағлұматнамалардан табуға болады. Ендеше
қателіктің оң не ... ... болу ... ... ... ... ... жазу керек:
(11.3)
мұндағы - Стьюденттің коэффициенті.
Электр өлшеуіш аспаптары өлшеу ... ... ... ... ... 0,05; 0,1; 0,2; 0,5; 1,0; 1,5; 2,5; 4,0. ... дәлдік
сыныбының сандық мәні өлшеуіш аспаптың ... ... ... ... аспаптың келтірілген қателігі деп оның абсолюттік ... ... ... ... айтады:
(11.4)
мұндағы - абсолюттік қателік; N- аспаптың өлшеу аралығы.
Егер шкаланың нөлдік белгісі оның ... ... онда ... ... ... ... шегі ... да, ал нөлдік белгі шкаланың ішінде тұрса,
онда шкаланың шеткі мәндерінің арифметикалық ... ... ... ... ... қайталанып отыратын - жүйелі қателік
деп есептесе, өлшенген шаманың мәні
(11.5)
Мысалы, 10 амперлік амперметр 4 А ток ... тұр екен ... ... 2,5, ал ... белгі шкаланың шетінде орналасқан. Егер кездейсоқ
қателікті ... онда ... ... ... ... ... қоршаған ортаның температурасы мен ылғалдығы,
электр және магнит өрістері де әсер етеді. ... ... ... ... шунт немесе қосымша резисторлардың кедергілерінің
өзгеруі салдарынан оның ... де ... ... ... ... немесе
электр өрісінің әсерінен аспаптың магнит индукциясы немесе сыйымдылығы
өзгереді. Осы себепті оның ... де ... ... ... ... сыртқы магнит және электр өрістерінен экрандар арқылы қорғалған
болуы керек те, ал ... ... ... мен ... ... ... мәндеріне сәйкес келуі керек.
Магнитоэлектрлік аспаптар
Магнитоэлектрлік аспаптардың жұмыс істеу ... ... ... ... ... мен айналып тұратын жақтауша түріндегі ораманың (2) ... ... ... негізделген (1-сурет). Жақтауша орама оське (3)
бекітілген, ал ось ... ... ... ... (4) ... әсер ... ... момент серіппелердің (5) қарсы
моментімен ... ... ... (6) ... (7) ... келтіріліп
қою үшін корректор (8) қолданылады.
1-сурет. Магнитоэлектрлік аспаптың сұлбалық құрылысы: 1-тұрақты ... ... ... ... 5-серіппе; 6-аспаптың тілі;
7-шкала; 8-корректор.
Жақтаушамен ток жүрген кезде оның әрбір сымына әсер ететін ығыстырушы
күш
(11.6)
мұндағы: В - магниг өрісінің ... l - ... ... ... I - ... ... жақтауша ораманың орам саны w болса, онда жақтаушаны ығыстырушы
күш
(11.7)
Жақтауша орама айналмалы ... ... оның ... ... әсер ететін қос күш айналдырушы момент тудырады:
(11.8)
мұндағы b - ... ... ... өрнегінен күштің мәнін (11.8) өрнегіне қойса, айналдырушы момент
(11.9)
мұндағы: - жақтауша ораманьщ ауданы; - ... ... ... магнит өрісі тудыратын жақтаушамен ілініскен магнит ағыны
тұрақты шама болатындықтан, (11.9) өрнегінен ... ... ... ... ... ... ... моменттің әсерінен жақтауша орама айналып, оған бекітілген
аспаптың тілін белгілі бір бұрышқа бұрады. Жақтаушаның бұрылуы ... ... ... ... ... ... ... яғни
(11.10)
Серіппелердің қарсы әрекеттік моменті олардың материалдарымен және
геометриялық өлшемдерімен анықталатын меншікті қарсы әрекеттік ... ... ... ... ... ОС ... ... және (11.11) өрнектерінен моменттердің мәндерін (11.10)
теңдігіне қойса, жақтаушаның бұрылу бұрышы
(11.12)
мұндағы өлшеуіш ... ... ... деп ... ... шама
(11.12) өрнегінен магнитоэлектрлік өлшеуіш аспаптың шкаласы бірқалыпты
болатындығы көрініп тұр.
Магнитоэлекгрлік аспаптар негізінен ... ... ... мен ... ... ... үшін ... фазалы екі жарты периодты ... ... ... аспаппен айнымалы токтың кернеуі мен күшін де ... ... ... ... ... ... ... электрлік
шамалардың әрекеттік ... ... ... ... аспаптар мультиметрлерде қолданылады. Мультиметр деп
бірнеше электрлік шамаларды өлшеуге ... ... ... Түзеткішті (а) және термоэлектрлі (б) магнитоэлектрлік
аспаптардың жалғану сұлбалары.
Термотүрлендіргіштермен жабдықталған магнигоэлектрлік аспаптар (2,б-
сурет) ... ... мен ... ... ... өлшеуге мүмкіндік
береді. Термотүрлендіргіш терможұптан және ток жүретін сымнан тұрады.
Терможұптың ... ... ... аспаппен жалғанған да, ал
жапсары ток жүретін сымға тиіп ... ... ... ... ... токтың квадратына тура пропорционал болатындықтан, терможұпта пайда
болатын ... ... ... тура пропорционал болады. Ендеше
жақтаушаның бұрылу бұрышы да ... ... ... Осы себепті
термоэлектрлі магнитоэлектрлік аспаптың шкаласы бірқалыпты болмайды,
квадраттық шкала ... ... ... ... ... ... нашар сезгіштігі мен энергияны көп тұтынатындығы.
Электромагниттік аспаптар
Электромагнитгік өлшеуіш аспаптар қозғалмайтын шарғы (1) мен ... ... ... ... өзекшеден (2) тұрады (3-сурет). Өзекше
мен аспаптың тілі (3) айналмалы оське (4) бекітілген де, ал ось ... ... ... (5) ... Бір ұшы ... екінші ұшы
аспаптың қозғалмайтын бөлігіне бекітілген спираль серіппе (6) ... ... ... тудыруға арналған.
Шарғымен тұрақты ток жүргенде ферромагниг өзекшені шарғының ... күш әсер ... ... ... шарғының ішіне кірген сайын шарғының
индуктивтілігі ... оның ... ... ... да ... себепті өзекшені айналдырушы момент магнит өрісінің ... ... ... ... болады, яғни
(11.13)
мұндағы: W- магнит өрісінің энергиясы; I - шарғының тогы (өлшенетін ток); L
- ... ... ... аспаптың сұлбалық құрылысы: 1-шарғы; 2-
ферромагнит өзекше; 3-аспаптың тілі; 4-ось; 5-ұяшық; 6-серіппе; 7-шкала.
Шарғымен айнымалы ток ... ... ... ... оның ... ... ... Mt -айналдырушы моменттің лездік мәні.
(11.13) және (11.14) өрнектері электромагниттік аспаппен тұрақты ... ... ... ... болатындығын көрсетеді.
Айналдырушы момент серіппенің қарсы ... ... ... ... ... ... ... аспаптың токқа сезгіштігі деп аталатын тұрақты шама
(11.16)
(11.15) өрнегінен ... ... ... ... шкала болатындығы көрінеді. Бірақ ферромагнит ... ... ... ... яғни оның бұрылу бұрышына
байланысты ... ... ... ... ... бірқалыпты
жасауға болады.
Электромагнштік аспаптар әдетте тұрақты және айнымалы токтың кернеулері
мен күштерін ... үшін ... ... мен ... ... және ферродинамикалық аспаптар
Электродинамикалық аспап қозғалмайтын (1) және айналып тұратын оське
(2) бекітілген қозғалмалы (3) екі шарғыдан ... ... ... ... қарсы моментті ток жүретін ... ... ... ... (5) отырғызылған оське аспаптың тілі (6) бекітілген.
Тіл мен шкала (7) арқылы аспаптың көрсетуі ... ток ... ... ... ... өрісінің энергиясы
(11.17)
мұндағы: L1,L2 - қозғалмайтын және қозғалмалы шарғылардың индуктивтілігі;
І1, І2 қозғалмайтын және қозғалмалы шарғылардың тогы; М12 – ... ... ... ... сұлбалық құрылысы:
1- қозғалмайтын шарғы; 2-ось; 3-қозғалмалы шарғы; 4-серіппе; 5-
ұяшық; ... ... ... және ... ... магнит өрістерінің
әсерлесуінің нәтижесінде ... ... ... ... момент
магнит өрісі энергиясының шарғының бұрылу бұрышына байланысты өзгерісімеы
анықталады, яғни
(11.18)
Шарғылардың тогы мен индуктивтілігі ... ... ... ... ... момент
(11.19)
Айналдырушы моментті серіппелердің қарсы әрекеттік моменті (11.11)
теңгеріп тұратындықтан, бұрылу бұрышы
(11.20)
мұндағы аспаптың сезгіштігі деп аталатын тұрақты ... ... және ... ... жүрсе, онда
айналдырушы моменттің орташа мәні
мұндағы ... ... ... ... - ... ... фазалық ығысуы.
Айналдырушы момент пен серіппелердін қарсы моментін (11.11) теңестірсе,
қозғалмалы шарғының ... ... ... ... ... шама
Егер (11.21) немесе (11.24) өрнектеріндегі токтардың біреуінің орнына
оның кернеуі мен кедергісі арқылы анықталған ... ... ... ... (11.24) және (11.25) өрнектері электродинамикалық аспаптармен
тұрақты һәм айнымалы токтың кернеуін, күшін және қуатын өлшеуге ... Осы ... ... ... ... ... және ваттметр ретінде қолданылады.
Егер қозғалмайтын шарғының ферромагнитті өзегі болса, ... ... ... ... деп атайды. Ферромагнитті
өзек айналдырушы моментті жоғарылатуға және сыртқы ... ... ... мүмкіндік береді.

 группа сайтов Stud.kz
2008-2014 Создание сайта - cтудия Riskk | 0.2577

^