Ислам дінінің әдет-ғұрпы, мейрамдары, догмалары [ 10 бет ]

КІРІСПЕ...............................................................................................2

Ислам дінінің пайда болуы және дамуындағы тарихи әлеуметтік, саяси жағдайлар……………………………….…..................................3

Ислам дінінің әдет-ғұрпы, мейрамдары, догмалары, негізгі бағыттары………………………………....………………………5

ҚОРЫТЫНДЫ................................................................9

Қолданған әдебиеттер тізімі................................................10
        
        Ислам дінінің әдет-ғұрпы, мейрамдары, догмалары
КІРІСПЕ.....................................................................
..........................2
Ислам дінінің пайда болуы және ... ... ... саяси
жағдайлар……………………………….…..................................3
Ислам дінінің әдет-ғұрпы, мейрамдары, ... ... ... діні – ... жүзілік діндердің ішінде ең кеш шыққан жас дін. Ол
біздің заманымыздың VII ғасырында ... ... ... ... ... ... таптық қатынастарға көше бастаған кезде құл
иеленушілік идеологиясы ретінде дүниеге ... да ... ... ... ... Ислам дінінің де өзіндік ұзақ
тарихы бар. Ол тарих дүниежүзілік әлем ... ... ... жатады.
Ислам дінін уағыздаудың алғашқы жолдары сәтсіздікке ұшырауына бұл діннің
әлеуметтік мазмұны тікелей әсер етеді. Құлдық, кедейлік, аштық, ... ... ... ... өмір о ... ... болады, бұл
дүниеге көнгіш болған дұрыс деп уағыз ... жаңа дін араб ... ... ... ... жасай алмайды. Сондықтан, құранның
алғашқы сүрелерінде байлықты сынау ... Бұл ... ру, ... ... болмады.
Кейіннен ислам діні Үндістан, Африка елдерінің бірсыпыра ... ... ... ... діні қамшының астымен, қарудың күшімен
арабтардың жаулау ... ... ... деу ... ... ... еді.
Қазақстанда Волга бойындағы халықтар арасында бұл дін бейбіт жолмен
Миссионерлердің ... ... ... ... ... діни
идеологиясынан өз мүддесін ... ... ... ... ... ... ... болуы және дамуындағы тарихи әлеуметтік, ... да ... ... ... ... ... ... де өзіндік ұзақ
тарихы бар. Ол тарих дүниежүзілік әлем тарихымен ұштасып, ... ... ... ислам дінінің шығу дәуіріне, уақыт талабына, ... ... ... ... байланысты,
психологиясына, көңіл-күйіне ... ... ... бар ... ... діні – ... ... діндердің ішінде ең кеш шыққан жас дін. Ол
біздің заманымыздың VII ғасырында ... ... ... ... ... ... ... қатынастарға көше бастаған кезде құл
иеленушілік идеологиясы ретінде дүниеге келді. ... ... ... ... Ислам діні Арабиядағы Хиджаз өлкесінің ең ірі қаласы –
Меккеде шықты. Арабия елі бірқатар бай елдердің орталығы болды. ... ... ... Иран және ... елдер бір-бірімен сауда қатынасын жасаған
кезде Арабия жерін басып өтетін. ... ... Араб ... ... ... ... құл ... құл сатудан орасан зор табыс ... ... ... ерте уақыттан бастап-ақ діни орталық болып
саналатын. Меккенің орталығындағы Зәмзәм су сөзі, оның ... ... ... Храмы көшпелі бадауиелердің өз құдайына табынатын орны болды.
Бұл кезде әрбір рудың өздерінің ... ... ... ... бейнесі
Қаабаның маңдайына орналасқан болатын. Кейбір мұсылман аңыздарында Кааба
мен Зәмзәм су ... ... ... мен оның ұлы ... ... ... де кездестіреміз.
Меккенің орналасқан жері егін шаруашылығымен де, мал шаруашылығымен де
айналсуға ... ... ... ... шамаларына, қолдарындағы
қаражаттың мөлшеріне қарай Мекке шонжарларына сауда керуендеріне қосылатын.
Тез дамыған сауда алғашқы қауымдық қоғамның ыдырауын ... ... ... бірігуін қажет етті. Оны қуаттайтын көп ... ... бір ... ... ... діни ... ... болды. Сол
сияқты Арабия жеріндегі алғашқы монотеистік дін – ханффизм ... ... ... ... ... идеологиясы түрінде шықты.
Ханифтер сол уақытқа дейінгі үстем ... ... ... ... күресті.
Тайпалық көп құдайлардың орнына тек бір құдай рахманға жалбарыну керек деп
уағыздады. Бірақ ханифистік діни ілім Меккеде де, ... ... де ... ... ... қарсы күреске шыққан ... ... ... ... ... ... ... мақсатын
көрмеді. Өйткені бұл діни идеологияның үйретуінше анық өмір, шын бастандық
о дүниеде ғана, бұл үниеде қызығы жоқ, ... деп ... Ақыр ... ... ... ... езілгендер мен қаналғандар арасында
тарай алмады.
Бірақ, Ханифизм Ислам дінінің ... алғы ... ... ... ... гөрі ... адамдар арасында жіберген өкілі (рассул
алла) бар деу арқылы монотеистік ... ... ... еді. Ол ... ... орта ... ... атқарды. Құдайдың пайғамбарлық
сүрелерінің мазмұнына қарағанда, Мұхаммед Ханифтер ... ... ... жылы жаңа ... ... ... ... Мұхаммед пен ... араб ... діни ... мен ... ... ... ойлары Меккеде сәтсіздікке ұшырайды. Меккедегі үстем ... ... ... ... тобы 622 жылы ... ... ... көшеді. Оны мұсылман жыл санауының басы Хиджра деп ... ... жаңа жыл ... ... ... ... ... жолдары сәтсіздікке ұшырауына бұл діннің
әлеуметтік мазмұны ... әсер ... ... кедейлік, аштық, жалаңаштық
құдайдың маңдайына жазғаны, тәуір өмір о ... ... ... бұл
дүниеге көнгіш болған дұрыс деп ... ... жаңа дін араб ... ... ... ... жасай алмайды. Сондықтан, құранның
алғашқы сүрелерінде байлықты сынау кездеседі. Бұл ... ру, ... ... болмады. Қысқасы Меккеде дін тарау үшін: 1) Ислам
дінінің ... ... ... 2) ... үшін ... пайдалылырақ болды. Бірақ Меккенің ... ... ... ... ... бар еді: 1) ... ... жалғыз
құдай – алла – күрейшт тайпасының құдайы болатын; 2) Мұсылмандардың аллаға
тағзым ететін ... ... ... ... Бұл ... Меккенің жаңа дін
үстемдік жасаған уақытта да өз саясатын жүргізуге ... ... Осы біз ... ... сбептердің нәтижесінде Меккенің
мұсылмандық орталыққа айналуымен ... діні араб ... ... тарады.
632 жылы Мұхаммед өлгеннен кейін мұсылман қауымын ... ... Ол ... ... ... ... әскери, саяси және
дін жағынан басқарушы адам) деп аталды. Алғашқы үш халифтің: Абу-Бекрдің,
Омардың ... және ... ... ... ... әскери
күштері көрші елдерге ауыз сала бастады. VII-VIII ғасырлар ішінде арабтар
Сирияны, Иранды, Египетті, ... ... ... түбегін, Орта Азияны
жаулап алды. Араб халифатының идеологиясы ислам діні болды.
Кейіннен ислам діні ... ... ... ... ... ... ... ислам діні қамшының астымен, қарудың күшімен
арабтардың жаулау процессі ... ... деу ... ... болар еді.
Қазақстанда Волга бойындағы халықтар арасында бұл дін бейбіт жолмен
Миссионерлердің үгіті ... ... ... ... ... өз ... қорғай алатын одақтасын іздеу негізінде таралды.
Қазіргі уақытта Ислам діні араб елдерінде, Албания, Болгарияда, Түркида,
Югославияда, Африкадағы Мавританың, ... ... ... ... ... т.б. елдерінде орын алды. Біздің елімізде Ислам діні Орта
Азия Республикаларында, Қазақстанда, Азербайжанда, Башқұрт, Татар, ... орын ... ... түсіндіруді қажет ететін ұғымдар:
Ислам – ілім (учение) бағыну, бас ию, нану (покорность)
Мұсылман алланың нағыз – құлы, ... ... ...... ... жыл ... басы
Алла – күреншит руының жеке құдайы
Күреншит – Мұхаммедтің шыққан руының аты
Политеизм – көп құдайлы дін
Монотеизм – бір құдайлы ... ... ... ... жүгінсек дүние жүзінде
мұсылмандардың саны – 1 ... адам ... ... ... ... догмалары, негізгі бағыттары
Ислам діні - әдет-ғұрыпқа, мейрамдарға толы дедік біз жоғарыда. Ислам
дінінің әдет-ғұрыптары мен ... ... ... ... десе де
болады. Ислам дініне дейінгі діндерден алынған, ислам дінінде ... ... ... және мән ... ... құлшылық ету табыну ислам
дінінде 2 бөлімнен тұрады:
1. Міндетті ... ... ... ... ... бес парыз (иман, бес
уақыт намаз, ораза, зәкет-ұшыр, қажыға бару) жатады. ... ... ... ... бұлжытпай, мерзімінде орындап тұруға ... ... ... ... ... орындап, құлшылық еткендер», яғни
намаз оықп, ораза ұстап, қайыр-садақа бергендер ғана ... ... ... да, ал ... ... ... барады. Дін иелері, молда-
ишандар діни парыздарды, әдет-ғұрыптар мен мейрамдарды дінге сенушілердің
мүлтіксіз ... ... ... ... Ерікті түрде орындалатын шаралар жатады. Олар уәжіп, ... ... ... ... ... ... арасында тарамаған.
Бес парыз деген не?
Иман-нану, сену деген сөз, яғни «Бір ... ... ... ... күш ... алланың бізге жіберген елшісі» - дегенге сену.
Намаз – таң, бесін, екенді ақшам және ясих ... ... ... оқу ислам дініне вороастризмнен (ерте Иран діні) енген. Араб ... ... ... ... сөздерін де құдай атынан айтылатын керемет
күш бар деп ... ... ... ... ... діндерде де болған. Олардың ораза
ұстауы күнаға, үш күнде бір, үш айлық және т.б. ... ... ... июль айында отыз күн ораза ұстаудың түбі ... ... ... ... байланысты туған. Ислам дінінен көп
бұрын арапбар жанып тұрған шілдеде күн бұрын нәр ... ... ... тілеумен болған. Тіршіліктің қамын кешке және түнде ғана ... ... тек ... ғана ... ... ... ... айының
аты арабша «Рамад» - ыстық кез деген»мағына береді.
Ал ислам діні ... ... мән ... оның ... ... ... Оразаның мәні адамдарды бір аллаға құлшылық етуге, тір
өмірдегі жалған ... ... ... мәңгілік «О дүниенің» қамын
ойлауға баулиды.
Рамазан айында мұсылмандар дін басшыларына жыл ... жан ... ... ақ ... ... оның ... құнын беруі керек. Мұны пітір деп
атайды. Айт намазын оқығанға дейінгі пітір төленбесе, ... отыз ... ... зая кетеді. Онымен бірге рамазан айында түнде ымырт
жабылғаннан ... ... ... ... ... намазы оықлады.
Дін иелері ораза ұстайтын Рамазан айын Құран аяттарын алла тағаланың
Мұхаммедлке жібере ... айы, ... бұл айда ... ... – мыс деп ...... ... астыққа салынатын діни салықтар. Кезінде ... оның ... ... ... ... ... дін иелерінің табыс көзіне айналды. Зекеттің мөлшері 40
қойдан 1 қой, 30 сиырдан 1 тайынша, 5 ... 1 қой, ... ... ... ... 1 сом ... төленіп отыруы тиіс. Ғұшырдың мөлшері жиналған
өнімнің табыстың 10 проценті ... ... Дін ... бұл ... ... ... арам болады, өздері тозаққа ... ... ... мұсылмандар үшін бірінші парыз. Әрбір мұсылман күші
жетсе өмірінде бір рет Мекке мен Мединеге ... ... ... ... ... бейітіне намаз оқып, құрбан шалып, қайтуы тиіс. Сонда ... ... қажы ... ... шалушылық араб тайпаларының алғашқы діни ғұрыптарынан алынған.
Ерте кезде олар ... ... ... ... ... ... аман сақтауды, төлін көбейтуді, егін шығымын жақсартуды сұраған.
Кейін келе осы ғұрып жаңа мағынаға ие болды да, ... ... ... ... алла ... ... ... деген аңызбен ұштасады.
Құрбанның мөлшері әртүрлі. Мысалы, бір адамға ұсық мал, 7 адамға сиры, ... түйе ... ... ... ... малы жоқтарға – тауық-қаз
союға, оларда болмаса ақшалай құдайы беруге ... ... ... аша тұяқ ... ... ... ... мал «О дүниеге барғанда
қыяметтің қыл көпірінен қиып өтетін ... ... Ал ... ... ... қыл ... өте алмай – тозақ отына жанады-мыс».
Сүннет екі түрлі. 1. ... ... ... ... ... ... ... және сүнеттен тұрады. Сүниттер екеуін де оқиды, ал
шиитер сүнетін оқымайды. 2. ... ... түрі – ... ... Молдалар бұл ғұрыпты Мұхаммед пайғамбар өсиет еткен дейді.
Баланы сүндетке отырғызуды алғаш рет діни ... ... ... ... ол ... ... орын тепкен, жаңа мазмұн алған. Яғни сүндетке
отырғызу дінге ... сырт ... мен ... басқа
діндегілерден оқшаулайтын және дәріптейтін құралға айналды.
Ислам дінінің бірнеше мейрамдары бар. Оларды дерлік ... оның ... және ... ... ... ... ... кең
тарағаны ораза мен құрбан ... Бұл ... ... ... ... көп жылдар бұрын пайда болған және ораза ұстау мен құрбан шалу әдет-
ғұрыптарына ... ... ... ... дінінде ораза және құрбан
мейрамдары жаңа мәнге иен болды.
Ораза мейрамы ораза біткеннен соң ... ... ... ... айының
бірінші күні басталатын ауыз ашу (айт) мейрамы. Бұл мейрам ... ... ... ... ... ... тиіс. Кімде-кім ораза
ережесін бұзса немесе ораза ұстамаса, ол күнәлары үшін айып тартуы – пітір-
садақа беруі ... ... ... ... ... кейін 70 күн өткеннен
соң жасалады. Айт ... ... ... ... ... тек ... ғана өлшенетін өмір нормаларының орындалатынын баса айтамыз. Себебі
– догма бойынша бұл күндері әр адам өз ... ... ... ... ... ... діні ... кездерде шариғатқа сүйеніп істелетін халық арасына
сіңісті болып кеткен ескілікті ... ... да ... ... жеке адам ... байланысты орындалатын жанұя ... бала туу, ... өлім және т.б. ... ... мен ... күндерді өткізу дәстүрлері.
Әулиелер аруағына табыну өте көне әдет-ғұрыптардың бірі. Бұл мәселенің де
әлеуметтік мазмұны, ... ... ... ... ... ... қатарына халифтер, сұлтандар, хандар мен ... яғни ... ... ол ... ... де дәл ... ... Сол үшін
олардың табытын сақтайтын күмбездер, мазарлар, табыттар ислам діні ... ... орын алды ... қазіргі Қазақстан территориясында оның
мәні мазмұн-мақсаты өте жоғары. Мысалы – Қазақстан жеріндегі ерте дәуірдегі
ірі қалалар ... ... ... т.б. ... ... ... ... орындардың өзі осы ойымыздың ... деп ... ... ... ... ... ... шаққан уақытынан бастап-ақ, оны қостаушылардың
және қарсы жақ өкілдерінің арасында түсініспеушіліктер болғанына тарихтың
өзі куә. Соның нәтижесінде ... ... ... ... ... ... шығуы, ресми, табиғи ислам дінінің сунизм
және шиизм сияқты екі бағыттың дүниеге ... ... үшін ... ... білуіміз керек.
Сунизм – қоғам дамуының талаптарына байланысты үстем тап қажетін өтеуге
құрандағы ... ... ... Сондықтан, заман ағысына қарай
адамдардың өзара қатынасын, халифтің ірі ... ісін ... ... тірі ... ... сөздері, жарлықтары, істеген
істері, дағдылары ... ... ... ... ... жинағы есунна
шықты. Сунна жекелеген ... ... ... ... ... Біріне-бірі қайшы келетін хадистердің көбеюі оларды ретке
келтіріп, жинақтауды қажет етті. Оныі ... ... ... алты ... осы ... ... қадірлі деп саналатыны Бұхари Имам ... ... ... сүннәні құранмен бірдей мойындаған көпшілік
мұсфлмандар ахль-ас сүннә яғни сүниттер деп ... ... ... топ деген сөз) ислам дінінің алғашқы уақытында
ортодоксальды сүннизм бағытына қарсы шыққан діни ... ... ... ... ... ... халиф Әлидің (Ғалидің) маңайына
жиналды.
Шиналар сүннәні мойындағанымен құранмен қатар өздерінің ... ... ... ... екі ... ... сүре ... Ол екі Нұры –
Мұхаммед пен Әли.
Шиналар қазір Иранда, ... ... ... ... ... ... – Ислам дінінің алғашқы жылдары пайда болған аскеттік
ағым ретінде IX ... ... ... ... бұл ... ... араб ... VIII ғасырдың өзінде-ақ кездесетін. Ал
кейіннен аскеттер киетін күн ... ... одан ... ... ... ол сопылық деп аталды. Олардың негізгі мақсаты – шектен ... ... ауыр ... ... ... ... халден шығатын жол іздеуі керек екендігін көрсетті. Ол жолды ... ... ... ...... ... бұл дүние қызығын
қабылдамау, жаман киім кию - алғашқы ... ... ... қанауға
қарсы қойғандары болды. Сопылардың фанатик-діншіл болуды үгіттеуі билік
қолдарында тұрған дін иелеріне ұнады да.
Кейіннен сопылар ... ... оны ... Шейх деп ... ... өз жандарында оқушыларды ұстайтын. Олар Мюридтер (Мұрт) деп
аталатын болды. Сопылар мектебі ... ... ... Орта Азия мен
Қазақстанда сопфлар мектебінің Ясевизы, Нақбандизм сияқты ... ... ... ең ... түрі ... ... ... қазіргі
Тәжікстан аймағында көптеп кездеседі.
Сопылық XI-XII ... ... ... негзгі бағыттарымен тоғысып
кеткенімен, өзінің дербестігін сақтап қалды. Сопылық қауым ... ... ... ... өмір жасайтын, араларында арамтамақ, алдауыштарды
көп дәруіштерге бөлінеді. ... олар да ... дана ... әсіресе
нахшбандия ағымының ірі өкілі Ахрардан кейін Шейхтар арасынан қарамағында
мыңдаған Морид-құлдары бар феодалдар шыға ... ... ... уағыздары мұсылмандардың «Қаиметті» - кітабы аталған
құранда жинақталып ... Ол ... ... ... түрінде
айтылады. «Құран» деген сөз қазақ тілінде «оқу» ... ... ... ... сол ... феодалдық құрылысының идеологиясы
жинақталған. Бұл ... ... ... ... заңдары
мен әдет-ғұрыптарының негізі болды. Ол қасиетті кітапта егін ... әр ... ... алынған заңдар мен шежірелердің,
ғұрыптар мен салттардың және ... ... ... түрі ... өткен өмір мен болашақ заман туралы ... да ... ... діни ... ... ... ... құдай мен оның
пайғамбарлары ... ... ... әлемнің жер үстіндегі тіршіліктің
жаратылуы да көптеген жорамалдар бар. Дін ... ... ... ... ... ... ... сақталады дейді, Әзірейіл періште құранды
көктің бірінші қабатынан түсіріп, бір оқиға боларда, не бір ... ... ... ... ... ... тұрыпты, пайғамбар мұны
жазып отырыпты. Құдайдың берген өмірі, өткендігі оқиғалар мен ... ... ... ... осы ... ... Сол ... мазмұнын
перілерден қорғап тұрады екен. Құдай сөзі болғандықтан құран-өмірдің шын
мәнісіндегі ережесі және ... ... ... үшін ... ... ... Бұған ешбір де ешбір шек келтіруге тиіс емес,
өйткені оны ... өзі ... аян ... адамдарға сыйға тартты делінеді.
Мұсылмандар құранның өзін ғана ... ... ғана ... әрбір әріпі мен
қағазын да қасиетті санайды, құран сөзіне еш нәрсені теңімейді, құраннан
асыл, онан артық бұл ... ... жоқ деп ... ... ұстап ант береді.
Бірақ қазақ арасында құраннан нанды жоғары қою ... бар. Егер ... ... ... ... астына қойып, нанды алуға болады, ал нанды
басып құранды алуға болмайды.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Мұханов Қ., ... Г. ... ... мен теориясы және еркін ой.-
Алматы, Республикалық баспа кабинеті.-1994 ... ... М.С. ... ... ... ... 2002 ... Н.Өсеров, Ж.Естаев. ислам және қазақтардың әдет-ғұрыптары. ... ... ... ... ... ... және ислам. Алматы
2002ж
5. А.М.Васильев Шығармалары Т. ... ... ... ... ... және Қазақстан//Руханият. Алматы 2003ж
7. Доржанов С.Б. Ислам және қазіргі кезең. ... 1985ж

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Реферат
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ислам дінінің пайда болуы және дамуындағы тарихи әлеуметтік, саяси жағдайлар12 бет
«Хизб- ут-Тахри Аль-Ислами» -діни экстремистік ұйым болып қалыптасуы42 бет
Абай дүниетанымындағы ислами құндылықтар41 бет
Абайдың исламиятқа қатысы7 бет
Заманауи тұлғалардың ислам дIнIн қабылдау себептерI5 бет
Ислам - әлемдегі бейбIтшIлIктIң кепIлI13 бет
Ислам дIнIндегI хошкөрушIлIк7 бет
Ислам дін негіздері, иманның шарттарына жалпы түсінік және ислам психологиясы58 бет
Ислам діні16 бет
Ислам діні24 бет

2008-2014 © stud.kz группа сайтов Stud.kz
Создание сайта - студия Riskk | Time 0.0346

Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

FAQ
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін жұмасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: +7 777 614 50 20
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь