Жаһандық экологиялық проблемалар [ 31 бет ]

Жоспар

Мазмұны

КІРІСПЕ..........................................................................................................2

1. Құқықтың пайда болуы мен дамуы...................................................3

1.1 Құқық туралы негізгі түсініктер ................................................7

2. Экология..............................................................................................9

2.1 Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігінің жай-күйі мен проблемалары.....................................................10
2.2 2004-2015 жылдарға арналған экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасын әзірлеудің өзектілігі және басымдықтары............................................................................12

3 Экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің мақсаты, негізгі міндеттері мен қағидаттары..........................................................12-13
3.1Экологиялық қауіпсіздіктің мақсаты ......................................13

3.2 Экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі қағидаттары ...........................................................................................................13

4 Жаһандық экологиялық проблемалар..............................................14

4.1 Климаттың өзгеруі....................................................................14
4.2 Озон қабатының бұзылуы........................................................15
4.3 Биоәртүрлілікті сақтау............................................................15

5 Ұлттық экологиялық проблемалар..................................................17

6 Экология құқығының түсінігі, пәні және әдістері...........................19

7 Экологиялық құқық негіздері............................................................22

8 Пайдалынған қайнар көздер..............................................................33



Дисциплина: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Тип работы: Курстық жұмыс

Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 500 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можно вывести на банковскую карточку


Урезанное содержание работы для ознакомления
Мазмұны
КІРІСПЕ................................................................
..........................................2
1. Құқықтың пайда болуы мен
дамуы...................................................3
1. Құқық туралы негізгі түсініктер
................................................7
2.
Экология..........................................................
....................................9
1. Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігінің ... ... ... жылдарға арналған экологиялық қауіпсіздік
тұжырымдамасын әзірлеудің өзектілігі және
басымдықтары.................................................
...........................12
3 Экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің мақсаты,
негізгі міндеттері мен
қағидаттары..........................................................12-13
3.1Экологиялық ... ... ... ... ... етудің
негізгі қағидаттары
............................................................................
...............................13
4 Жаһандық экологиялық
проблемалар..............................................14
4.1 Климаттың
өзгеруі....................................................................1
4
4.2 Озон қабатының
бұзылуы........................................................15
4.3 ... ... ... ... ... ... пәні ... Экологиялық құқық
негіздері............................................................22
8 Пайдалынған қайнар
көздер..............................................................33
КІРІСПЕ
Құқық дегеніміз мемлекетте қолданылатын ... ... ... ... ... үлгілердің, мемлекеттің
құқықтық ережелерінің жиынтығы болып табылады. Құқықта заңдар ерекше ... ... ... ... ... органдары қабылдаған
нормативтік актілер заң деп есептелінелді. Заң ең жоғарғы юрисдикциялық күш
болып табылады. ... ...... органдар қабылдаған нормативтік
актілер заңда негізделуге және заңға қайшы келмеуге тиіс деген ... ... ... дәрежесін анықтайды. Құқық тек заңдардан ғана
тұрмайды. Құқық дегеніміз – ... бір ... ... ... ... барлық құқықтық нормалардың белгілі нормативтік құқықтық
актілерді де көрсетеледі. Конституцияда, заңдарда мемлекеттік ... ... ... ... жөнінде өкілдік беріледі. Президент
– нормативтік жарлыќтар, Үкімет – нормативтік қаулылар, Министрліктер ... ... ... мемлекеттік органдар нормативтік шешімдер
т.б. қабылдайды.
Сөйтіп құқық туралы сөз қозғалғанда, нақты мемлекеттегі ... ... ... ... еске ... Мұның өзі – объективтік
мағынадағы, яғни дербес біртұтас ... ... өмір ... ... ... ... субъектілердің (адамдардың) өз игілігі үшін
мемлекет тарапынан кепілдік берілген белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... өмір сүру құқығы,
денсаулығын сақтау құқығы, білім алу құқығы т.т.
1. Құқықтың ... ... мен ... ... ... ... , ... құрылымдық ,
басқарушылық салаларындағы обьективтік даму процестері бір-бірімен тығыз
байланыста өзгеріп, ... ... ... пен егіншілік қалыптасты,
ажарланған тастан жасалған қарулар өмірге келіп, ... ... ... ... ... төрт ... тарауға бөлінді:
1) Малшылық
2) Жер игеру
3) Өндірістік
4) Саудагерлер тобы
Бұның бәрі еңбектің өнімділігін арттырды, қоғамның ... ... ... ... ... қалыптаса бастады, оны иемденетін топтар,
таптар ... ... ... өзгерістер әлеуметтік қайшылықтарды өмірге
әкелді. Олар төмендегі негізгі ... ...... ... ... жеке ... ... топтар мен таптардың арасындағы
күрестің басталуы әсерінен туындайтын қайшылықтарды реттеп, ... ... ... мемлекет пен құқық келді.
Құқықтың дамуы – адам қоғамының дұрыс өмір ... ... ... ... Ол – әлеуметтік нормалардың қалыптасып,
қоғамдағы қарым-қатынастарды реттеп, басқаруы және әлеуметтік нормалардың
(әдет-ғұрып, ... ... діни ... ... даму процесінде
бірте-бірте құқықтық нормаларға айналуы. Сонымен, ... ... ... бекіткен құқықтың жаңа түрлері пайда болды: заң, заңға тәуелді
келісімдер, шарттық нормалар, заң күші бар соттың шешімдері.
Құқық мемлекетпен бірге ... ... даму ... ... келді. Алғашқы қоғамдағы әлеуметтік нормалар: әдет ... салт – ... ... діни өсиеттер, мемлекеттік жүйеде бірте –
бірте екінші ... ... ... құқық әлеуметтік негізгі нормаға
айналды. Адам қоғамы мыңдаған жылдар өмір ... ... Сол көне ... құқық пен мемлекет қашан пайда болды, қалай дамып келеді: - деген
мәселелермен ... ... ... ... білу ... ... сапалы
реттеп – басқаруға өте қажет.
Құқық екі жолмен ... ... ... ... ... ... ... сүйенді. Мысалы, Индияда Ману
заңына сүйенді, ал мұсылман елдерінде – Құран заңы. Екіншіден, жеке ... ... ... ... өзі ... ... ... басқарды.
Енді мемлекеттің және құқықтың пайда болуы туралы ... ... ... ... ... – мемлекет пен құқық ... ... ... ... деп ... теория – құқықтың дамуы ... ... ... ... ... ... жаңарып жатады. Оның дамуына сыртқы
жағдайлардың ... мол ... – деп ... ... ... ... оның мемлекетпен байланысын субъектілердің құқығының
міндеттері болатын және мемлекеттің бақылауын қостайды.
Әлеуметтік теория – ХХ ... ... ... Бұл ... ... ... ... тәртібін жан – жақты ғылыми тұрғыдан
зерттеуді жақтайды.Өкілдері Эрлих, Леон Дюги, С.М.Муромцев, Г.Н.Шершеневич,
Р.Паунд. Құқықтық әлеуметтік ... ... ... ... ... ... теория – құқық әлеуметтік өмірдің сыртқы қарым ... ... , ... ... ... – мақсатын орындау деп
түсінеді. Заң ғылымы құқықтың жеке өзін саясат ... ... ... ... - ... жақсы зерттеуді , құқықтық мемлекетті
жақтады.Нормативтік актілерді ... ... ... ... зерттеуді,
бақылауды ұсынады. Бұл теорияның, өкілеттері: ... ... ... – құқық саяси – экономикалық ... ... ...... ... нормативтік актілердің
жиынтығы. ... ... екі ... ... – деп түсіндіреді:
экономикалық базис пен үстем таптың мүддесі.
Бұл ... ... даму ... 3 ... ... ... кезең – құқықтың мазмұнын түсіну және оның ... ... ... кезең – құқықтың болашағына көз – қарасы; ... ... ... көз – ... ... ... ... құқықтың мазмұнын түмінуі дұрыс еді ... ... және ... күреспен тығыз байланыста болуы. Екінші
кезеңде – буржуазиялық ... ... ... ... ... оның процестік рөлін, маңызын дұрыс түсіндіреді. Қоғамның
болашағын құқықтық ... ... ... ... ... ... ... мазмұнын бұрмалап, өздерінің әкімшілік –
әміршілік, тоталитарлық саясатын қорғау үшін ... ... ... ... жеке алғанда дұрысы да,
бұрысы да баршылық. Бірақ барлығының мазмұнын біріктіргенде бірнеше дұрыс
қорытынды тұжырымдар шығаруға ... ... ... ... онсыз дамыған қоғам болшақ емес;
- Құқық қоғамдық және жеке ... ...... ... ... ... ... барлық түрлерін қорғайтын негізгі куш;
- Құқық мемлекетті қалыптастырған және оның бақылауындағы, ... ... ... ... жеке ... ... ... әлеуметтік т.б.
бостандығын, теңдігін қорғайтын негізгі құрал. Құқық қоғамның объективтік
дамуын қамтамасыз ... ... пен ... ара – қатынасын зерттейтін
негізгі күш – құрал.
Табиғи теория – бұл ... ... ... ... ... ... ... жоқ, олар адамның өзі сияқты
табиғаттан бастау алып, әділеттілікке ... ... ... деп
атайды. Бұл теорияның мазмұны көне дәуірде қалыптасқан. Теорияның мазмұны –
адамдардың ... және ... ... ... құқықтары мен
бостандықтарын ешкім шектей немесе жоя алмайды – деп түсіндерген. Цицерон –
табиғи бостандыққа, ... ... ... ... заң ... тиіс ... ... Табиғи теорияны орта ғасырлардың ғалымдары: Локк, ... ... ... ... ... ... ... табиғи
әлеуметтік норма мен құқықты бір – ... ... ... негізі жоқ. Олар
қоғамды бірігіп басқарады.
Тарихи теория – осы теорияны ұстанғандар мемлекет пен ... ... ... ... бірге жетілді дейді. Бұл теорияның өкілдері
құқық адамдардың рухани сана – ... даму ... ... келіп,
қалыптасады деп түсіндіреді. Оған мемлекеттің қатысы жоқ – деп уағыздаған.
Адамдар ... ... ... ... мен ... жоя
алмайды, тек қоғамның даму процесінен қалыптасқан қатынастарды реттейтін,
басқаратын ... ... ... теорияның өкілдері : Густав
Гуго, Карл Савинын,Фридрих Пухта, Штиль т.б.
Патриархалдық теория – ... ... ... ... ... саналы түрде өздерінің мүдде-мақсаттарын іске
асыру үшін біріккен одақ деп түсіндіреді. Күрделі ірі ... ... ... мемлекеттің басшысына айналған.Отбасы басшысы – әке,
мемлекеттің басшысы – монарх.
Психологиялық теория – ... ... ... іс-әрекеті, мінезі, тәртібі – бәрі ... ... ... ... тұжырымды қолдайды және тағы басқалар. XX ғасырдың басында
жақсы дамыған теория. ... ... ... ... ... ішкі ... қалыптасып олардың сыртқы іс – әрекетіне,
жұмысына әсер етуі. Адамның ішкі сана – ... мен ... ... іс – ... ... Петрижицский этикалық сана деп
атайды.Бұл теория құқықты екі түрге бөледі: жеке тұлғалық (автономдық) ... ... ( ... ). Жеке ... ... – жеке адамның ішкі ұятынан
қалыптасатын елегізу, қатты қиналу. Оң жағымды ... ...... ... ... ... қалыптасатын психикалық көзқарас.
Нормативтік теория – құқық әлеуметтік өмірдің сыртқы қарым –
қатынасын реттеп, ... ... ...... ... ... Заң ... құқықтың жеке өзін саясат пен идеологияға қоспай
зерттеуді жақтайды. Құқықтың белгі – ... ... ... ... ... ... ... жоғарыдан төмен қарай сатылап
зерттеуді, бақылауды ... Бұл ... ... ... ... жерінде алғашқы қауымдық қоғам заманында рулық қауым пайда
болып, ұзақ ғасырлар бойы адамдар туыс, қандастығы ұйымның шеңберінде өмір
сүрді. Бұл ... ... ... ... мемлекеттің құрылуы
ғасырларға созылып, ол ерекше күрделі түрлер арқылы ... ал ... ... келе ... ... ... жүйесі “әдет” заңына бағынып
келген.
1465 жылы тарихта тұңғыш ... ... ... негізі
қаланып, Жәнібектің ұлы Қасым ханның ... ... ... мемлекетке
айналды.Қасым хан қазақтың құқықтық әдеттерін жүйелеп « Қасым салған қасқа
жолды » ... ... Ол бес ... ... ... ... ( мал, ... жер дауы мәселелері ).
2. Қылмыс заңдары ( кісі өлтіру, ел шабу, мал талау, ... ... ... ... ... ( қосын, аламан, әскери міндет, тұлпар ат, қара ... ... ... ... ( ... ... сыпайылылық, әдептілік).
5. Жұртшылық заңы ( ас, той, мереке, жасауыл және т.б).
Қоғамның даму барысы қазақ заңдарының одан әрі ... ... ... Есім хан ( 1598 – 1645 жж. ) ... ... ... ... дем ... ... әскери заңдардың беделін
күшейтті. Бұл әрекет жоңғар қалмақтарының ... ... ... Есім хан ... ... ... ... құқықтық әдеттерді қаз
– қалпында сақтағаны үшін оған ... ... ... ескі жолы» деген ат
берді.
Өз заманында Тәуке хан ( 1680 – 1718 жж. ) дәуір ыңғайына сай ... ... ... ... ... дәрежеге көтерді.Тарихта бұл
заңдар «Тәуке ханның жеті жарғысы » ... ... ... Жеті ... ... ... жаңа ережелер, қағидалар енгізілді.
Бұл тарихи құжатта мемлекеттік, әскери іс, шаруашылық, қылмыс, діни,
жұртшылық, отбасы және неке ... ... ... ... ... ... ... нормалардың ерекше жүйесі болып, мемлекетпен бірге
өмірге келіп, қоғамды реттеп – басқарып отырды. Олар қоғамның, ... ... ... сәйкес қалыптасты. Бірақ әр елдің ерекшеліктеріне
сәйкес құқық пен мемлекеттің нысаны әртүрлі, мазмұны бірдей болды. Бұл
жерде қайталап өтейік, - ... пен ... ... ... ... обьективтік заңдары: қосымша өнімнің пайда болуы, жеке
меншіктің қалыптасуы, тараптардың арасында курестің басталуы ,
қайшылықтарды реттеп, қоғамды басқару ушін құқық пен ... ... ... даму ... ... алдына қойған талаптар қойды:
- Қоғамның әкімшілік – территориясында тұрақты тәртіп қалптастыру
қажет болды;
- Қоғам бірнеше ... ... ... ... ... қайшылықтар
басталып, оны реттеп, қоғамды басқару керек болды;
- Ру мен тайпалардың мемлекеттік бірлестіктердің арасындағы қайшылықтар
күреске айналып, курес ... ... ... бұл ... ... ... ... шешіп, реттеу қажет болды.
Қоғамның обьективтік даму процесінің бұл талаптарын іске асыру үшін
құқықтық нормаларды ... ... ... ...... ... құбылыстарды реттеу жұмыстары басталып, қоғамның жақсы дамуына жағдай
жасалды.
Енді құқықтың түсінігіне және ... ... оның ... санқырлы мазмұны бар деуге болады. Ол қоғаммен ... даму ... ... оның ... ... бағытта
дамып, байып отырды. Ғалымдар құқықты зерттегенде бір – екі қырынан
мазмұнын анықтап әр түрлі қорытынды ... ... ... ... ... ... ... әділеттік, - деді. Орта ғасырдың ғалымдары
– құқық діни норма, ...... ... ... – деп тусіндірді.Осы
пікірлердің бәрі дұрыс.
Құқық адамдардың өмірімен тығыз байланыста дамиды:олардың
бостандығын қалыптастырады, мінез – құлқына, іс – ... ...... жан – ... әсер ...... іске ... жағдай, қамқорлық жасап қорғайды. Адамдардың жекелік топтық және
қоғамдық қарым – қатынастарын реттеп, басқарып отырады. Осы тұрғыдан алсақ,
құқықтың ... ... – адам ... басқарудағы құқықтық нормалардың
ішкі тұрақты, сапалы мәні,маңызы. Бұл түсініктемеде құқықтың ... ... ... ... Бұл түсініктеме дұрыс бірақ
жеткіліксіз.
Құқық қоғамды реттеп басқарудағы негізгі құрал; құқық қоғамдағы
бостандықты, әділеттікті теңдікті, адамгершілікті қалыптастыратын негізгі
құрал; ... ... ... ... ...... мәдени –
әлеуметтік даму процесінің даму бағыттарын анықтап отыратын негізгі құрал;
құқық мемлекеттің ішкі – ... ... ... ... ... ... ... пікірді жалғастыра беруге болады.
Сонымен, құқық дегеніміз мемлекет орнатқан және оның күшімен
қорғалатын, жалпыға бірдей қоғамдық қатынастарды реттейтін тәртіп
ережелерінің ( ... ) ... ... түсініктері бірнеше, бірақ
мазмұндары біреу – ақ.
Құқық мазмұнының негізгі элементтері:
- қоғамның және адамдардың мүдде – ... ... ... қарым – қатынастарды реттеп, басқару;
- қоғамды дағдарысқа ... ... ... ... т.б. бағытын дамытып, нығайту;
- мемлекеттік ... ... ... ... ара ... реттеп, басқару;
- халықаралық қатынастарды реттеп, басқару.
Құқықтың екі түрлі түсінігі болады: біріншісі – құқықтың обьективтік
түсінігі қоғамның обьективтік дамуына сәйкес жаңа ... ...... ... ... ... қалыптасқан
қатынастарды реттейтін, басқаратын нормативтік актілерді уақытында қабылдап
бекіту.
Құқықтың негізгі функциялары: реттеу және қорғау.
Құқықтың реттеу функциясы – нормативтік актілер арқылы қоғамдық
қатынастардың байланысын ... ... ... ... ... ... автілердің қоғамдағы қарым – қатынасқа ықпалын, әсерін күшейту,
жаман ... ... ... ... тірі ... бір-бірімен және қоршаған ортамен қарым-
қатынасын зерттейтін биология ғылымының саласы. «Экология» (гр. Oikos – үй,
тұрақ, ... logos - ... ... ... ... 1866 ж. Неміс ғалымы
Эрнест Геккель енгізді.
Экологиялық зерттеу ... ... ... ... ... және ... ... динамикалық өзгерістері
жатады.
Экология ғылымының мақсаты – биосфера шегінде әлемдік жағдайларды
бақылай отырып, ондағы тіршіліктің тұрақтылығын сақтау, адам–қоғам–биосфера
арасындағы қарым-қатынастарды үйлестіре отырып, ... ... ... ... тұрғыдан негіздеу.
Экология ғылымының негізгі міндеті – популяция, биоценоз ... ... ... ... ... ... ашу,
индустриализация және урбанизация жағдайындағы ғаламшар проблемаларын
зерттеу.
Экология биологияның саласы ретінде ХІХ ғ. ... ... жеке ... ... ХІХ ғ. Аяғы мен ХХ ғ. ... ... туралы көптеген мәліметтер антика дәуірінің ғалымдары
Гераклитттің, Гипократтың, Аристотельдің еңбектерінде келтіріледі. Мысалы,
Аристотель «Жануарлар тарихы» деп аталатын ... өзі ... ... ... зерттеп, мінез-құлығына талдау жасайды.
Аристотель шәкірті Т.Эрезийский қазіргі Жерорта теңізінің жағалауындағы
өсімдіктерге топырақтың және ауа ... ... ... ғ. Аяғы мен XVI ғ. Басы Ұлы ... ... дәуірі деп аталады.
1492 ж. Итальян теңіз жүзушісі Христофор Колумб Американы ашты. 1498 ж.
Португалдық Васко до Гамма Африканы айналып, ... ... ... ... ... жж. ... ... бастаған испандықтар тұңғыш рет жер шарын
айналып шықты. Бұл ... жер ... ... кеңеюіне септігін тигізді.
XVІІІ ғ. Соңы мен XІX ғ. Басында қоршаған ортаны зерттеушілер саны ... 1807 ж. ... ... және ... ... ... ... негізінде «Өсімдіктер географиясы туралы ойлар» еңбегін жарыққа
шығарды. Онда ғалым өсімдіктердің өсуі мен ... жаюы ... ... ... ... ашып ... келе бұл ... орыс ғалымы К.Ф.Рульенің, Н.А.Северцевтің,
А.Н.Бекетовтың еңбектерінде тереңдетіле түсті. Экологиялық ғылымның одан
әрі дамуына Ч.Дарвин, В.В.Докучаев, В.И.Вернадский, В.Н.Сукачев,
Н.Ф.Реймерстің үлесі жоғары болды.
Экология ғылымының даму ... ... ... жж.) ... ... ... қалыптасты;
ІІ кезеңде (1924–1980 жж.) экология ғылымы дара ғылым ... ... ... ... ... ... ... кезеңде (1980–2000 жж.) экология әлеуметтік, саяси-экономикалық,
нарықтық жағдайлар мен мәселелерді зерттейтін деңгейіне жетті.
Экологияның дербес ғылым болып қалыптасуы 19 ғ. 2-ші ... ... ... oicos – үй және logos – ғылым сөзінен шыққан, яғни дәлме-
дәл мағынасы экология – «өз ... ... ... ғылым.
«Экономика» сөзі де (гректің oiconomike) oicos түбірінен шыққан, яғни үй
шаруасын жүргізу. Бұл екі пән өте тығыз байланысты, ... ... ... ... мағынасын жойған.
Экологияның зерттеу әдістері:
1. Негізгі теоретикалық әдістерге сипаттама, жүйелік анализ, моделдеу
жатады.
2. Негізгі эмпирикалық әдістерге бақылау, салыстырмалы талдау, эксперимент
(лабораториялық, далалық) және ... ... ... Республикасының экологиялық қауіпсіздігінің жай-күйі мен
проблемалары
Қазақстандағы тәуелсіздік жылдары экологиялық қауіпсіздікті
қамтамасыз етудің мүлде жаңа мемлекеттік жүйесінің құрылуының және
қалыптасуының, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... және аумақтық таралған жүйесін –
қоршаған ортаны қорғау мен ... ... ... жылдары болды.
Бұл қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану
саласындағы мемлекеттік саясатты ... және ... іске ... ... ... ... онжылдықтар бойы қоршаған ортаға төтенше
жоғары техногендік салмақ түсіретін, табиғат пайдаланудың көбінесе шикізат
жүйесі қалыптасты. Сондықтан әзірге экологиялық жағдайдың ... әзір бола ... жоқ әрі ол ... ... оның ... ... әрекеті үшін қажетті қоршаған
ортаның сапасын оның қолдау қабілетін жоғалтуына апаратын табиғи жүйелердің
тозуымен сипатталады.
Қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ... ... 1996 жылғы 30 сәуірдегі өкімімен
мақұлданған экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасына енгізіліп, онда өтпелі
кезеңнің экологиялық басымдықтары, атап айтқанда, ... ... ... қорғау заңнамасының, мемлекеттік бақылау
және сараптаманың, табиғат пайдаланудың ... ... ... мониторингінің жүйесін құру қажеттілігінің мәселелері қарастырылған
болатын.
Ұлттық экономиканың барлық ... ... ... ... көзқарастардың өзгеруіне, қоршаған ортаны сақтауды ескере
отырып, әлеуметтік-экономикалық дамуды жүзеге асыруға негіз болды.
Аталған ... ... ... бастап Қазақстан Республикасында
қоғамдық дамуда елеулі өзгерістер болды. ... ... ... ... табиғат қорғау заңнамасының негізі құрылды, қоршаған
ортаны қорғау мәселелері бойынша бірқатар халықаралық конвенцияларға қол
қойылды, табиғат қорғау қызметін басқару жүйесі құрылды.
Мысалы, 1997 жылы ... ... ... ... ... ... аумақтар туралы», «Экологиялық сараптама туралы», 1998
жылы – «Радиациялық қауіпсіздік туралы» Заңдар, ал 2002 жылы –
«Атмосфералық ауаны қорғау ... Заң ... ... ... саласында Президенттің «Жер қойнауы және жер қойнауын ... (1996 жыл) және ... ... (1995 жыл) заң күші бар ... жылы – ... Су және Жер ... қабылданды. Заңға тәуелді қажетті
нормативтік құқықтық актілердің көпшілігі әзірленіп, бекітілді.
Заңнаманы жетілдіру мақсатында республикада оны дамыған елдердің
заңнамасына жақындатуға және халықаралық стандарттарды ... ... ... Республикасы 19 халықаралық конвенцияға қол қойды және
оларды іске асыру жөніндегі іс-қимылды ұлттық ... ... ... ... рұқсат ету және бақылау-инспекциялық жұмыс
жолға қойылды.
Тұжырымдаманың міндеттерін орындау нәтижесінде қоршаған ортаны
қорғау саласындағы ... ... ... және ... ... ... есебінен 90 жылдардың басымен салыстырғанда қоршаған
ортаны ластаудың қарқыны едәуір төмендеді. Алайда, мемлекеттің экологиялық
осал ... және ... ... ... мәртебесі сол күйінде
қалып отыр.
Жоғарыда аталғандармен байланысты елдің стратегиялық ... ... ... ... ... ... ... міндеттерін
түбегейлі қайта қарау, нақтылау және кеңейту көзделуде.
Жаңа Тұжырымдамада іске асырылмаған міндеттерді шешу ұсынылады. Олардың
ішінде: экологиялық қауіпсіздік пен табиғат ... аса ... ... ... оның ... іргелі ғылыми зерттеулердің
ілгерілемелі дамуын қамтамасыз ету; қоршаған ортаның жай-күйіне
мониторингтің бірыңғай ... ... ... ... ... ... бөлу және ... картографиялау ұсынылады.
2.2 2004-2015 жылдарға арналған экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасын
әзірлеудің өзектілігі және басымдықтары
Әлемдік тәжірибе көрсететіндей, экологиялық проблемаларды табысты шешу мен
экологиялық апаттардың алдын ... ... кез ... ... ... экологияландыру болып табылатынын
көрсетеді.
Ұлттық қауіпсіздіктің құрамдас бөлігі ретінде экологиялық қауіпсіздік
тұрақты ... ... ... ... ... және ... ... және қоршаған ортаның тиісті сапасын қолдаудың негізі болады.
Осы Экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасы «Қазақстан – 2030» Стратегиясының
басымдықтарын ескере ... ... ... ... 2010 жылға
дейінгі стратегиялық жоспарына сәйкес және XXІ ғасырдағы Күн ... ... мен ... орта және даму жөніндегі 1992 жылғы Рио-де-
Жанейро декларациясының ... ... ... ... ... Тұрақты даму жөніндегі дүниежүзілік саммиттің шешімдерін ескере отырып
әзірленді.
Қоршаған ортаның ... ... ... қол жеткізе
отырып, экологиялық қауіпсіздіктің оңтайлы деңгейін қамтамасыз ету осы
Тұжырымдаманың ережелерін ... іске ... ... ... (2004 – 2007 ...... ортаның ластану деңгейін
төмендету және оны тұрақтандыру жөніндегі іс-қимыл жоспарын әзірлеу.
Екінші кезең (2008 – 2010 жылдар) – ... ... сапа ... және ... ... экологиялық талаптарды жетілдіру.
Yшінші кезең (2011 – 2015 жылдар) – қоршаған ортаның сапасын жақсарту және
қоғамның экологиялық тұрақты дамуының қолайлы деңгейіне қол ... ... ... ... етудің мақсаты, негізгі міндеттері
мен қағидаттары
3.1 Экологиялық қауіпсіздіктің мақсаты
Экологиялық қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік саясаттың мақсаты
табиғи ... ... ... ... ... мен жеке ... қоршаған ортаға антропогендік және табиғи әсерлердің нәтижесінде
туындайтын қатерлерден қорғалуын қамтамасыз ету болып табылады.
Экологиялық қауіпсіздіктің ... ... ... қол ... үшін мынадай міндеттерді шешу қажет:
климаттың өзгеруі мен Жердің озон қабатының бұзылуына душар ететін
антропогендік әсерді азайту;
биоәртүрлілікті сақтау және жердің ... мен ... ... ... апат ... ... полигондары мен сынақ кешендерін
оңалту;
Каспий теңізі қайраңының ластануының алдын алу;
су ресурстарының тозуының және ластануының алдын алу;
табиғи ластануларды, әуе бассейнінің ... ... және ... оның ... ... ... ... олардың алдын алу;
өнеркәсіптік және тұрмыстық қалдықтардың жинақталу көлемдерін қысқарту;
табиғи және техногендік сипаттағы төтенше ... ... ... міндеттерді шешуге:
Қазақстан Республикасының заңдарын, табиғат пайдаланудың, мемлекеттік
экологиялық бақылаудың және экологиялық мониторингтің экономикалық
тетіктерін жетілдіру және жүйеге келтіру;
табиғат пайдаланудың және ... ... ... ету ... ... ... экологиялық статистика, экологиялық білім беру,
экологиялық үгіт-насихат және жұртшылықтың қатысуы саласындағы ғылыми-
зерттеу жұмыстарын дамыту;
халықаралық ынтымақтастықты кеңейту жолымен қол жеткізіледі.
3.2 ... ... ... ... ... ... экологиялық қауіпсіз дамуы мынадай қағидаттарға негізделеді:
табиғи ресурстарды пайдаланудың экологиялық мүмкінді шектерін айқындайтын
және қоршаған ортаны сапалы теңгермелі басқаруды ... ... ... және ... әрі өзге де ... ... ғылыми-негізделген кешенін енгізу жолымен мемлекеттің тұрақты
дамуы үшін барлық қоғамдық қатынастарды реттеуге ... ... ... ... және ... ... ... алдын алудың жаһандық және ұлттық мақсаттарына
бағыныштылығы;
қоршаған орта мен ... ... ... залалды өтеудің
міндеттілігі (табиғат пайдаланушылар мен ластаушылар төлейді);
өндірістік күштерді дамыту мен орналастырудың экологиялық-экономикалық
теңгермелігі (экологиялық сыйымдылық пен ... ... ... және өзге де қызметінің қоршаған ортаға әсерін одан кейінгі
экологиялық және санитарлық-эпидемиологиялық сараптамалармен ... ... ... қол жетімділігін қамтамасыз ету және оның
экологиялық проблемаларды шешуге ... ... ... және ... құқық нормаларын
сақтау.
Экологиялық қауіпсіздік проблемалары және оларды шешу жолдары
Қоршаған орта және даму ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік
проблемалары оларды жаһандық ұлттық және жергілікті ретінде шешудің
маңыздылығы мен деңгейіне байланысты қаралады.
4 Жаһандық экологиялық проблемалар
4.1 Климаттың өзгеруі
"Қызу әсерінің" салдарынан ... ... ... ... ... ... ... табылады және қоршаған ортаның жай-күйіне барынша
ықтимал қатер төндіреді.
Қазақстан 1995 жылы Климаттың ... ... БҰҰ ... ... ал 1999 жылы осы Конвенцияға Киото хаттамасына қол қойды.
Аталған хаттаманы бекіткен және ол ... ... ... ... ... ... қысқарту жөніндегі сандық міндеттемелерді өзіне
жүктей отырып, І қосымшаның Тарапы болады.
Қазақстанның Киoтo хаттамасын бекітуінің мақсатқа сайлығын айқындау үшін
2004 жыл ... ... ... ... қысқарту жөніндегі
сандық міндеттемелердің Қазақстанның экономикасына әсері мәселелері бойынша
зерттеулер жүргізу қажет.
Талассыз экологиялық тиімділігінен басқа, Киото хаттамасын бекіту біздің ел
үшін ... ... ... ... ... ... орналастыру мүмкіндігімен инвестор рөліндегі бірлескен жүзеге
асыру жобаларына және "таза даму" процестеріне қатысу, ... ... үшін жаңа ... ... ... ... елдің экономикалық мүдделерін қорғау үшін көміртегі
кредиттерін шоғырландыру, қызған газдардың шығарындыларына квоталар сату
жөніндегі перспективаларды ашады.
Киото ... ... ... ... жобалар мен іс-шараларды іске
асыруды көздейтін Қазақстан Республикасында қызған газдардың шығарындыларын
азайту жөніндегі 2015 жылға дейінгі бағдарлама әзірленетін ... Озон ... ... озон ... ... ... ... өсімдіктер мен
микроорганизмдер тіршілігі үшін ықтимал қатер болып табылады.
1973 жылдан бергі байқаулар Қазақстанның үстіндегі озон қабатының қалыңдығы
5-7%-кe ... ... ... сәйкес қабылданған, озон қабатын бұзатын заттарды
пайдалануды реттеу жөніндегі шаралар әлемде 1986 жылдың деңгейімен
салыстырғанда оның 10 eceгe ... ... ... ел озон қабатын сақтау туралы халықаралық келісімдерге 1998 жылы
қосылды. Қазіргі уақытта Қазақстанда озон бұзғыш ... (ОБЗ) ... және ... ... алып қою, озон ... ... заттарды
қолданумен жаңа технологияларды енгізу жөніндегі жұмыстар жүргізілуде.
Озон қабатын бұзу қатерін жоюдың негізгі ... ... ... табылады:
ОБЗ пайдаланудан жедел бас тартуды және оларды ... ... ... ОБЗ-дың заңсыз айналымының алдын алу және қолға алынған ... көз ... үшін ... оның ... ... ... 2004 жылдың барысында ОБЗ пайдаланатын кәсіпорындардың қызметін
лицензиялау жөніндегі қажетті ... ... ... ... ОБЗ
пайдалану қызметімен айналысатын мамандарды оқытуды және Қазақстанның
үстіндегі озон қабатының жай-күйін зерделеу ... ... ... жүргізуді бастау, сондай-ақ жаңа технологияларды енгізу жолымен
ОБЗ пайдалануды қысқарту және қолданыстан алу ... ... ... ... ... жүргізу нәтижесінде ОБЗ шығарындысы қысқарып, ол Жердің
озон қабатын сақтауға септігін тигізетін болды.
4.3 ... ... ... ... ... және тұтастай алғанда континентте
биологиялық әртүрлілік бірегейлігімен ерекшелінеді.
Өсімдіктер мен ... ... ... генетикалық деңгейдегі
әртүрлілікті жоғалтуға және экожүйелердегі тиісті өзгерістерге әкеледі.
Биоәртүрлілікті іc жүзінде жоғалтудың негізгі себебі өмір сүру ... және ... ең ... ... жою, ... ... ... теңіз су айдындарының ластануы, өсімдіктер мен жануарлар түрлерін тым
көп тұтыну болып табылады. Таяуда ғана ... мен ... ... ... де ... ... ... жәйі деп
танылды.
Биоәртүрлілікті сақтау үшін Қазақстан Республикасы 1994 жылы Биоәртүрлілік
жөніндегі конвенцияны бекітті, биологиялық әртүрлілікті сақтау және
теңгермелі пайдалану жөніндегі ұлттық ... мен ... ... сақтаудың неғұрлым тиімді шарасы ерекше қорғалатын табиғи
аумақтар құру болып табылады. Республиканың ерекше қорғалатын табиғи
аумақтарының ... 13,5 млн. ... ... ... ... ... бұл ... әртүрліліктің экологиялық теңгерімін сақтау үшін
тым жеткіліксіз және 10%-ті құрайтын әлемдік стандарттардан төмен.
Қазақстан ... ... ... ... ... дамыту мен
орналастыру тұжырымдамасына сәйкес 2030 жылға дейін олардың алаңын 17,5
млн. гектарға дейін ұлғайту ... бұл ... ... ... ... ... ... мақсатында биоәртүрлілік
объектілерінің жай-күйін бағалау және түгендеу, ерекше қорғалатын табиғи
аумақтардың желісін ұлғайту және қазіргі табиғи және ... ... ... ... ... молықтыру және бұзылған
аумақтарда қалпына келтіру жолымен табиғи популяциялардың сирек түрлерін
сақтау, елдің ерекше қорғалатын ... ... ... ... және мәдени мұрасы және "Адам және биосфера" бағдарламасы
шеңберіндегі биосфералық аумақтар тізіміне енгізу жөніндегі шараларды ... ... ... небәрі 4,2%-ін алатын Қазақстанның барлық ормандарының
ерекше экологиялық, ғылыми, рекреациялық, эстетикалық және мәдени мәнін,
сондай-ақ биологиялық әртүрліліктің ... ... ... ... ... ескере отырып, оларды ерекше қорғалатын табиғи аумақтар
жүйесіне көшіру жөніндегі шұғыл шаралар қабылдау қажет. Бұл үшін 2006 жылға
дейін мемлекеттік биосфералық резерваттардың ... ... ... ... ... ... кең ... генетикалық өзгерген организмдер мен
өнімдерді әкелу Қазақстан үшін елеулі сыртқы қатер болып отыр. Бүкіл әлем
бойынша ... ... ... мен ... кең таралу
қауіптілігін ескере отырып, Биоәртүрлілік жөніндегі конвенцияның
Биоқауіпсіздік жөніндегі Картахена хаттамасы қол қоюға алынды. Қазақстанның
Картахена хаттамасына қол қоюы өзге ... ... ... ... ... ... мен өнімдерді трансшекаралық өткізуімен
байланысты қызметті жүзеге асырудағы жауапкершіліктерін арттыруға, оларды
елге әкелуге жол ... ... ... ... ... мен ғылыми-
техникалық әзірлемелер ісінде өзара көмекті, сондай-ақ биотехнологиялар
саласындағы ақпарат алмасуды қоса, халықаралық тығыз ынтымақтастықты
қамтамасыз етуге мүмкіндік ... ... ... ... іске ... ... орта
объектілерін сақтауды, оны белгілі бір тұрақтылық деңгейінде ұстап тұруды,
өзін-өзі реттеу ... мен ... және ... табиғат түрлерінің, оның
ішінде жойылу қаупі төнген тіpі организмдер геноқорының көптүрлілігін
сақтауды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Жердің шөлейттенуі және ... көп ... қуаң ... ... және оның аумағының шамамен
66%-і түрлі деңгейде шөлейттену процестеріне бейім. Алдын ала есептер
бойынша жайылымның тозуынан залал, ... ... ... және ... да себептен алынбаған кіріс шамамен 300 миллиард
теңгені құрайды.
Қазақстан үшін елеулі ішкі ... ... ... ... мен ... ... ... пайда болуы және ауа массаларының ластаушы
заттарды алыс қашықтыққа жеткізуі ... ... ... ... мүмкін.
2004 жылдың барысында шөлейттенудің көлемі мен құрғақшылықтың теріс
әсерінің алдын алуға және қысқартуға, тозған жерлерді және ... ... ... ресурстық базаны сақтауды және/немесе
қалпына келтіруді қамтамасыз ететін, ... ... ... ... жер ... экономикалық тетіктерін әзірлеу мен
енгізуге, сондай-ақ шөлейттенумен күрес процесінде халықтың кең қауымының
хабардар болуы мен қатысуын қамтамасыз етуге ... ... ... ... әзірлеу және бекіту қажет.
Бағдарламаның негізгі нәтижелері шөлейттену процестерін болдырмау және
жердің тозу ауқымын қысқарту, шөлейттенумен күрестің экономикалық
тетіктерін енгізу, ауыл шаруашылығы жерлерінің ... ... ... ... ... ... апат аймақтары
Табиғи экологиялық жүйелердің бұзылуы, флора мен фаунаның ... орын ... ... ... ... ... ... денсаулығына елеулі
зиян келтірілген Арал және Семей өңірлері экологиялық апат аймақтары болып
жарияланды. Экологиялық апат аймақтары елдің ішкі қауіпсіздігіне нақтылы
қатер ... ... ... ... ... ... ... аудандарда (71,9 мың халқы
бар 85 елді мекен) онкологиялық аурулардың және ... ... ... ... ... жаңа ... сәбилер арасындағы кеселдердің және
ерте қартаю көрінісінің жоғары ... ... ... экологиялық апат аймағында (186,3 мың халқы бар 178 елді ... ... және ... ... ... ... мен қан аздығы,
балалардың шетінеуі мен туа біткен патологияның жоғары деңгейі байқалуда.
Елдің ішкі қауіпсіздігіне қатерді жою мақсатында экологиялық ... ... ... ... және экологиялық
жағдайын кешенді талдау жөнінде іс-шаралар жүргізу, оның сапалы ауыз сумен
қамтамасыз етілуіне баға беру, ... ... ... ... ... ... мен ... сынақтар және өзге де
факторлардың халықтың денсаулығы мен қоршаған ортаға әсерінің салдарларын
ескере отырып, ... ... ... асыру қажет. 2007 жылға
дейін Халықтың ішкі көші-қоны және экологиялық апат аймақтарының аумақтарын
шаруашылыққа ... ... ... ... ... ... ... полигонын және Арал өңірінің проблемаларын
кешенді шешу жөнінде ұсыныстар әзірлеуді Қазақстан Республикасы Премьер-
Министрінің 2003 ... 22 ... N 182-ө ... ... ... тобы ... ... теңізі қайраңының ресурстарын қарқынды игерумен байланысты
проблемалар
Каспий теңізі бассейні мемлекеттерінің көмірсутегі ресурстарын кеңінен
игеруі ... және ... маңы ... ... әсер ауқымын ұлғайтады.
Теңіз мәртебесінің айқындалмаған жағдайында трансшекаралық сипаттағы сыртқы
экологиялық қатерлер елеулі мәнге ие болады.
Теңіздің ... ... ... ... ... ... баса
игеру елдің экологиялық қауіпсіздігіне ықтимал қатер төндіреді.
Каспий теңізінің қоршаған ... ... ... ... ... және басымдық іс-қимылдардың өңірлік стратегиясы Каспий
теңізінің коммерциялық ресурстарын пайдалану және Каспий маңы ... ... ... ... ... іс-шараларға қатысты өзара
ортақ іс-қимылы бойынша негізгі бағыттарын айқындайды.
Каспий теңізінің қазақстандық ... ... ... ... ... аяғына дейін теңіз және жағалау маңы экожүйелеріне залал
келтірместен көмірсутегін өндірудің мүмкін болатын шекті деңгейін айқындау
жөніндегі арнаулы зерттеулерді жүргізу, геодинамикалық ... ... ... ... ... және басқа да байырғы ластануларды жою,
ілеспе газды алауларда жағуды және мұнай құбырлары мен радиоактивті
ластанған жабдықтарды рұқсат ... ... ... ... ... ... нәтижесі Каспий қорық аймағын аймақтарға бөлуді қоса ... ... ... ... ... ... ететін нақты
нормативтік экологиялық талаптар әзірлеу болуы тиіс.
Су ресурстарының сарқылуы және ... су ... ... ... ... ... ... уақытта су объектілерін тау-кен өндіру, металлургия және химия
өнеркәсібі кәсіпорындары, қалалардың ... ... ... және ол ... ... қатер төндіреді. Ертіс, Нұра, Сырдария,
Іле өзендері, Балқаш көлі неғұрлым ластанған. Халықты ауыз сумен ... ... көзі ... табылатын жер асты сулары да ластануға ұшыраған.
Су объектілеріне антропогендік салмақ пен олардың қалпына келу қабілетінің
арасындағы ... ... ... ... ... ірі
өзен бассейндеріне тән етті, ал су шаруашылығының мұқтаждарын жеткілікті
қаржыландырмау су шаруашылық объектілерінің барынша қанағаттанғысыз (кей
жерде апаттық) ... ... және ... ауыз ... ... ... тым шиеленісуіне себеп болды.
Бұл проблемаларды шешу үшін Қазақстан ... ... 2002 ... ... N 71 ... су ресурстарын сақтау және ұтымды пайдалану
проблемаларын шешудің негізгі жолдары айқындалған ... су ... және ... ... су шаруашылығы саясатының 2010 жылға
дейінгі тұжырымдамасы қабылданды. Сондай-ақ халықты жеткілікті көлемде және
кепілді сападағы ауыз сумен тұрақты қамтамасыз ету үшін Қазақстан
Республикасы ... 2002 ... 23 ... N 93 ... ... ... ... бекітілді, Қазақстан Республикасының Су кодексі және
"Cу пайдаланушылардың ... ... ... ... ... Заңы ... 2005 - 2010 ... негізгі су
бассейндерінің су ресурстарын кешенді пайдалану мен қорғаудың схемаларын
әзірлеу жөніндегі жұмыстар жүргізілетін болады.
6. Экология құқығының түсінігі, пәні және ... ... ... ... ... ... мәнін
анықтаудан басталады. Құқық теориясынан біз мынаны білеміз: ... ... ... мәні қоғамдық қатынастар болып табылады, олар іштей
бірлікпен, ... ... ... ... басқа да
қасиеттерімен сипатталады және адам қызметінің белгілі бір саласын реттеуге
бағытталған.Осы ... ... ... ... ... ... ... адамзат қоғамы мен ... ... және ... табиғат ресурстарын пайдалану мен сақтау тұрғысындағы өзара
әрекетінің саласында туындайтын экологиялық қатынастар болып табылады.
Экологиялық құқық мәнінің ... ... ... ... ... ... атап ... жөн, олардан біз мынадай анықтамаларды
ұшыратамыз: ... ... мәні ... мен ... ... ... қоғамдық қатынастар болып табылады, олар тұтастай алғанда
табиғи объектілер мен қоршаған табиғи ... ... ... ... ... ... мәні - бұл ... нормалардың
қолданылуы саласында қалыптасатын тарихи тұрғыда қәзіргі және болашақтағы
ұрпақтар мүдделері үшін қоршаған ... ... қалу ... ... ... жүйелерді) сақтау, жақсарту, қалпына келтіру,
тиімді пайдалану ... ... ... ... ... жағдайында
азаматтар мен ұйымдар арасындағы өндірістік ... ... ... ... ... ... ... - айналадағы табиғи
ортаны қорғауға байланысты қоғамдық ... ... ... жиынтығын зерттейтін оқу пәні немесе ғылым саласын айтамыз.
Экологиялық құқықтың белгісі экологиялық қатынастарды құқықтық реттеуі
әдістерінің болуы. Құқық теориясынан мына жайт т ... ... ... ... ... ... ... ықпал ету тәсілдері, осы
қатынастарды реттеу тәсілдері танылады. Экологиялық құқық ... ... ... ала ... ... ... экологиялық құқық әдісін
анықтау тұрғысында әлі де болса бірегей пікір болмай отыр.
Экологиялық құқық әдісі туралы мәселе ... ... ... ... және ол жеке зерттелуі тиіс. Әдістің ерекшелігі ... ... ... мәні ... ... ... ... Экологиялық құқықтың
анықтауыш белгісі саланың кешенділігі ұғымынан, табиғат ресурстарын
пайдаланудың ішкі ... ... ... мақсатқа - адамның тіршілігі
үшін жарамды табиғат сапасын сақтаудан бастау ... ... ... отыр. экологиялық құқық құрамына ... ... ... су, тау және т.б.) өз ... өз мәні мен өз ... ... Алайда
экологиялық құқық әдісі - бұл неғұрлым күрделі құбылыс.Экологиялық құқықтың
әдістеріне мыналар жатады:
      1. Экологияландыру әдісі. Бұл ... ... ... ... ... ... тәсілін ұғынған жөн, бұл ретте қоршаған табиғи
ортаға немесе оның жекелеген ... ... ... кез ... және өзге де ... ету ... ... сапасын сақтау мақсатына
бағындырылуға тиіс. Пайдалы қазындыларды өндіру, ... ... ... ... аумағына шетелдік өнеркәсіп технологияларын әкелу
кезінде, ғарыш объектілерін пайдаланған кезде және т.б. кездерде ... ... ... ... ... теңдігі әдісі. Бұл әдіс, егер экологиялық құқық
қатынасының ... ... ... ... ... ... ... табылатын жағдайларда қолданылады. Бұл қатынастардың субъектілері,
әдетте ... ... ... ... ... ... ... бірдей көлеміне ие болады. Оларды тек шарт ... ... ... ету ... Бұл әдіс субъектілер бағынышты, тәуелді
болған, олардың құқықтары мен міндеттерінің көлемі ... ... ... ... ... ... ... қолданылады. Айталық,
ҚР-сы аумағында табиғат ресурстарын пайдалану жөніндегі барлық ... іс ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады, бұл орган осы қатынастың туындауына, өзгеруіне
және тоқтатылуына ықпал етеді. ... ... ету ... ... ... ... кінәлі адамдарды жауапкершілікке тарту ... мен ... ... жүзеге асыру кезінде, бекітілген
табиғат қорғау шараларын жүзеге асыру кезінде қолданылады.
      4. Мәжбүрлеу әдісі. Бұл әдіс ... ... ... ... ... реттеу кезінде қолданылады. Бұл әдіс биліктің ықпал
ету әдісінің құрамдас бөлігі ретінде ... ... ... ... кінәлі адам мемлекет белгілеген тәртіп ережесін бұзған кезде құқық
қатынасын реттеу болып табылады.
     5. ... ... Бұл ... ... табиғат ресурстарын
пайдаланғаны үшін, қоршаған табиғи ортаны ластағаны үшін төлемдерді алу
жөніндегі құқық қатынастары ... ... ... ... ... ... қажет әдіс, себебі экологиялық құқықпен ... ... және ... олар ... ... ... көшіп отырады. Объектиті құрылым ретінде табиғат кешені
мемлекеттерге, ... ... ... ... ... ол ... тәуелді болады, олар әр алуан мемлекеттердің аумағы арқылы
өтеді. Бір мемлекеттің меншігі ... ... ... бар, ... адамзатқа тиесілі болады (әлемдік мұхит, ауа, озон қабаты және т.б.).
Қазақстан Республикасының заңнамасы бұл жағдайларда ... ... ... мен ... бағынады. Атап айтқанда осы
жағдайларда халықаралық әдіс ... ... ... ... ... әдіс ... экологияландыру әдісі
танылады, қалған әдістер қосымша әдістер болып табылады.  
7 Экологиялық құқық негіздері
Экология құқығы түсінігі, экологиялық ... ... және ... ... ... - ... ... ортаны қорғауға
байланысты қоғамдық қатынастарды реттейтін құқықтық ... ... оқу пәні ... ... ... ... мәні - бұл экологиялық-құқықтық нормалардың
қолданылу саласында қалыптасатын тарихи тұрғыда ... және ... ... үшін ... ортаны сақтап қалу мақсатында табиғи
объектілерді сақтау, жақсарту, қалпына ... ... ... тұрғысында
міндетті түрде мемлекеттің қатысуы ... ... мен ... өндірістік қатынастармен байланысты болуы.
Экологиялық қатынастар дегеніміз - бұл объектісі табиғат пен оның
құрамындағы элементтер ... ... ... ... ... объектілері дегеніміз - айналадағы табиғи ... ... ... ... жұмсалатын табиғи ресурстар мен
адамдардың экологиялық денсаулығы мен өмірін айтамыз.
Экологиялық қатынастар субъектілеріне мыналар жатады:
1. Қазақстан Республикасы, ... ... ... ... ... иесі ... ... Шетелдік мемлекеттер - Қазақстанның табиғат ресурстарын пайдалану
мәселелері бойынша экологиялық қатынастардың субъектілері болып табылады,
республикаға ... ... ... залалы үшін жауап береді (шекаралық су
объектілері бойынша бірлесіп су пайдалануы және т.б.).
3. Заңды тұлғалар.
4.  Жеке тұлғалар.
Құқық саласының ... ... ... алатын ережелер
танылады, оларға сәйкес белгілі бір қатынастар реттеледі.
ҚР-ның "Қоршаған ортаны қорғау туралы" заңында былай ... ... ... мен ... ... пайдалану мына принциптер негізінде
жүзеге асырылады:
- адамның өмірі мен денсаулығын қорғаудың басымдығы, халықтың өмірі,
еңбегі мен ... үшін ... ... ... сақтау және қалпына
келтіру;
- ... ... ... жағдайында тұрақты дамуға ... ... және ... ... ... және ... ортаға деген қажеттіктерін қанағаттандыру мақсатында ... ... ... мен ... ... шешу;
- экологиялық жағдайы қолайсыз аймақтардағы экологиялық ... ету және ... ... ... ... ... ... табиғат ресурстарын ұтымды пайдалану және молықтыру;
- биологиялық алуан түрлілікті және экологиялық, ғылыми және ... ... ... бар ... орта ... сақтауды қамтамасыз
ету;
- қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... ... бұзғаны үшін жауапкершіліктің ымырасыздығы;
- қоршаған ортаға нұсқан келтіруге жол бермеу, ... ... ... ... ... ... қоғамдық бірлестіктер мен жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... және
демократиялық жолмен қатысу;
- халықаралық ... ... ... ... ... саласындағы
халықаралық ынтымақтастық принциптерін сақтау негізінде жүзеге асырылады.
Экология құқығының жүйесі әдістемелік жағынан екіге бөлінеді: ... және ... ... ... жалпы бөлімінде экологиялық құқықтың мәселелері,
табиғи ресурстардың жағдайын көрсететін ... ... және ... ... ... меншік құқығы туралы мәселелер қаралады.
Ал ерекше бөлімде табиғи ... ... және ... ... және ... объектілерінің жеке жағдайлары
қаралады.
Қазақстан Республикасы экология құқықтарының қайнар көздеріне ... ... ... ... оны ... ... арттыру және табиғи
ресурстар жөніндегі қоғамдық қатынастарды реттейтін нормативтік актілер
жатады.
Кейбір нормативтік актілер экологиялық заңдардың ... ... ... ... ... ... ... Кодексі – экологиялық
заңдарды бұзғаны үшін жауаптылықтарды реттейтін ... ... ол ... ... ... ... ... бірақ экологиялық
заңдылықтардың құрамына ... ... ... ... ... сол ... Азаматтық кодекс, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы
кодекстері де экология құқығының қайнар ... ... ... экологиялық
заңдардың құрамына кірмейді. Сондықтан «Экологиялық құқықтың қайнар
көздері» деген ұғым ... ... ... ... ... ... қайнар көздері белгілері бойынша үшке бөлінеді:
1. кешенді;
2. ресурстық;
3. әлеуметтік - экологиялық.
Экология құқықтарының кешенді қайнар көздеріне ... ... егер ... ... ... бүкіл табиғи ресурстар мен
табиғи орта жатса, оған ... ... ... қорғау туралы» ,
«Экологиялық сараптама туралы» заңдарды жатқызуға болады.
Экология ... ... ... көздеріне нормативтік актілер,
егер құқықтық реттеудің объектісіне жеке табиғи ресурстар жататын болса,
мұнда Жер кодексі, Су ... ... ... және т.б. ... құқықтарының әлеуметтік –экологиялық қайнар ... өмір ... ... ... қамтамасыз етуге бағытталған
факторлар жатады. Оған «Қазақстан Республикасында халық денсаулығын ... ... ... ... полигон туралы» заңдарды жатқызуға
болады.
1) Экология ... ең ... ... ... ... ... жатады.   
2) Экология құқықтарының қайнар көзіне «Айналадағы табиғи ортаны қорғау
туралы» Қазақстан Республикасының заңы жатады. Бұл заң қазіргі және ... ... ... ... ... ... ... құқықтық,
экономикалық және әлеуметтік негіздерін белгілеуге және адам қызметінің осы
табиғи ... ... ... ... жол ... ... ... Экология құқықтарының қайнар көздеріне ... ... ... – құқықтық актілері жатады. Министрліктер мен
ведомстволардың актілері салалық басқаруды жүзеге ... ... ... ... және ... ... пайдалану
құқығы
Табиғат объектлеріне меншік құқығының мазмұны үш заңдылық ... ... ... ... ету құқығы.
Иелену құқығы табиғат объектілеріне нақты иеленуді жүзегеасырудың ... ... ... ... ... ... ... объектілерінен қоғамның ... үшін ... ... ... ... етілген мүмкіндігі болып табылады.
Билік ету құқығы табиғат объектілерініңзаңдық мәртебесі мен заңдық
тағдырын анықтаудың заңдық тұрғыдағы ... ... ... ... ... ... құқығы туындауының және тоқтатылуының
негіздері ҚР-ның қолданыстағы заңдарымен ... және ... да ... ... ... немесе жеке тұлғаға тиесілі болуына тікелей
байланысты ... ... ... ... мыналар арқылы туындайды:
- меншік құқығын беру;
- еншік құқығын басқаға беру;
- меншік құқығының әбебап ... ... ... ... ... объектілеріне меншік құқығы мыналардың негізінде туындайды:
1. мемлекеттік органдардың актілері;
2. азаматтық-құқықтық мәмілелер;
3. ҚР-ның заңында көзделген өзге де негіздерде.
Табиғат объектілеріне меншік құқығы ... ... ... меншік иесінің табиғат объектілерін басқа ададарға иеліктен шығаруы;
2. меншік иесінің табиғат объектілеріне меншік құқығынан бастартуы;
3. ҚР-ның заң атклеріне сәйкес ... ... ... ... ... ... құқығының субъектілері деп мыналар
танылады: ... ... ... өзі, одан әрі жеке және ... ... ... жер, ... су, жер қойнауы,өсімдіктер
мен жануарлар дүниесі жатады.
Табиғи ресурстарды пайдалану – қоғам мен табиғат ... ... Онда ... ...... ... экологиялық,
экономикалық мәдени-сауықтыру, этикалық  қажеттіліктерін өтеу үшін табиғат
объектілерін белгіленген тәртіп бойынша пайдаланады.
Қазақстан ... ... ... ... ... туралы»
заңында «табиғи ресурстарды пайдалану – бұл адамдардың шаруашылық және өзге
де қызметінде табиғи ресурстарды пайдалануы» деген анықтама берілген.
Объективтік мағынада ... ... ... ... – бұл ... ... ... табиғи ресурстарды пайдаланушылардың
құқықтары мен міндеттерін реттейтін құқықтық нормалардың жиынтығы.
Субъективтік мағынада табиғи ресурстарды пайдалану құқығы – бұл ... ... ... табиғи ресурстарды иелену және пайдалану
құқығын реттейтін экологияның заңдылықтар жиынтығы.
Табиғи ресурстарды пайдалану табиғатты ... және ... ... ... ... ... ... – бұл адамдардың күнделікті өмірі мен
денсаулығы, мәдени – эстетикалық қажеттіктерін табиғат объектілері ... ... ... ...... табиғи ресурстар пайдаланушыларға
белгіленген тәртіппен беріледі.
Табиғатты пайдаланушылар заңды және жеке тұлғалар, мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... ... пайдаланушыларға Қазақстан Республикасының азаматтары
мен Қазақстандық заңды тұлғалар, оның ішінде шетел қатысатын тұлғалар, ал
шетелдік ... ...... азаматтары, шетелдік заңды
тұлғалар, шет ... ... ... мен ... ... ... тұрақты және уақытша болып екіге бөлінеді.
Тұрақтысы- бұл табиғатты пайдалану ... ... ... ... мұнда табиғат пайдалану құқығы белгілі бір мерзіммен
шектеледі.
 Жердің ... ... оны ... ... және ... жауаптылық
 Қазақстан Республикасының жер қоры дегеніміз – мемлекет меншігіндегі,
оның аумағын түгел қамтитын жер ... ... бір ... ... Республикасының Жер кодексінің 1 тарауының 1-бабына ... ... жер қоры ... ... ... ... ... шаруашылығы мақсатындағы жер;
2. елді мекендердің ( қалалардың, ауылдың елді мекендердің) ... ... ... ... жері және өзге де ... мақсатына   арналмаған жер;
4. ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... ... ... ... ... жер;
5. орман қорының жері;
6. су қорының жері;
7. босалқы жер.
Жерді осы аталған санаттарға жатқызуды, сондай-ақ жерді оның ... ... ... бір санаттан басқасына ауыстыруды
мемлекеттік органдар Жер кодексінде және ... ... өзге ... ... ... жер учаскелерін алып қою және беру жөніндегі
өз ... ... ... ... жер ... Жер ... және соған
сәйкес қабылданған басқа да Қазақстан ... заң ... ... ... ... кен ... ... кең. Кен байлығы – жер
қойнауының ең маңызды құрамдас бір ... ... кен ... ... ... ... экономикалық жағдайында өнеркәсіп өндірісін
ұлғайтуда көрнекті орын алады. Республиканың кен байлықтарын ... ... үшін ... ... ... ... ... мүдделі ісі. Ол үшін қолда бар мүмкіндіктерді, соның ішінде
шет елдік заңды ... мен жеке ... ... жер ... ... ... Бұл ... туындайтын барлық қатынастарды «Жер
қойнауын ... ... ... Республикасының Президентінің
Жарлығымен реттеледі.
Жер ... және жер ... ... жағдайындағы заңның міндеттері:
1. Қазақстан Республикасының мүдделерін және оның табиғи ресурстарын
қорғау;
2. Қазақстан Республикасының жер қойнауын тиімді пайдалану және ... ... ... ... ... ... ... нысандарының бірдей дамуына жағдай
жасау;
5. Жер қойнауын пайдалану ... ... ... ... мақсатында жүргізуді реттеу болып табылады.
Экология заңдарын бұзу дегеніміз - белгіленген экологиялық тәртіпті
бұзатын және табиғи ... зиян ... ... ... ... ... ... айтамыз.
Экологиялық құқық бұзушылықтың объектісіне айналадағы табиғи ортаны
қорғау және сақтаумен байланысты қоғамдық ... ... Бұл ... мазмұнына қарай табиғи ресурстарға  меншік құқығын,  таб пайдалану
құқығы, ... ... ... ... ... қорғау, экологиялық 
құқықты және адамдар мен азаматтардың ... ... ... және ... ... ... бұзушылықтың субъектісіне заңды, жеке тұлғалар, соның
ішінде ҚР-сының ... ... ... ел ... және изаңды
тұлғалары жатады.
Экологиялық құқық бұзғаны үшін ... ... ... ... оның ... ... және ... тәртіптің сақталуы үшін, құқық
бұзушыға қолданылатын мәжбүрлеу шараларын реттейтін құқық ... ... ... ... бұзушылық туралы заңмен
қарастырылған, әкімшілік құқық бұзушылықты жасау болып табылады.
Экологиялық ... ... ... ... құқық бұзушылық
туралы” ҚР ... 19 ... ... ... ... табиғи
ресурстарды пайдалану саласындағы әкімшілік ... ... ... ... 67 ... ... құрамы берілген.
Тәртіптік жауапкершілік жұмыскерге ... ... және ... ... ... ету шараларын қолдану арқылы жүзеге
асырады.Тәртіпті талап етудің ... ... ... ... ... шығару жатады.Тәртіптік жауапкершіліктің ерекше сипаты тәртіптік
жауапкершілік шарасы қолданылатын құқық ... ... ... ... ... ... дүние мүлкіне, зиянды өтеуінің және т.б.
тиімсіз шараларды көрсететін құқық бұзушыға қолданылатын ... ... ... ... ... ... ол ... бұзылған мүліктік құқығы мен ... ... ... Ол құқық бұзушымен келтірілген зиянды толығымен ... ... ... ... ... ... 2 түрлі тәсілін қарастырған іс-
жүзінде және ақшалай. Зиянды өтеудің іс-жүзіндегі түрі ... ... оған ... ұзақ ... ... тал шыбықтарын отырғызы арқылы
орманды қалпына келтіру.
Қылмыстық жауаптылық мемлекет тарапынан қатаң шаралар қолдану арқылы
сипатталады.Ол ... ... ... ... ... заңның негізінде Сот
тәртібімен тағайындалады.Қылмыстық жауаптылықты жүзеге асырудың ... ... ... ... ... ... ... және т.б. саналады.
Қоршаған ортаны қорғау мен пайдалану барысындағы барлық қылмыстардың
құрамын объектісіне байланысты мынадай түрлнрге ... ... ... ... ... ... ... ережелерді бұзу;
в) Негізгі табиғат компоненттердің бұзылуы;
г)Фаунаны қорғау аймағындағы қоғамдық ... зиян ... ... ... ... ... ... зиян келтіретін
қылмыстар;
Сонымен қылмыстық жауапкершілік қоғамға ... ... ... ... ... ... Ол ... ғана тағайындалады
және жаза тағайындаудың негізі болып сот үкімі саналады.
Табиғаттың ластануы дегенде біз оған тән емес ... енуі ... ... ... (химиялық, физикалық, биологиялық) артуын,
санның нәтижесінде қолайсыз әсерлер ... ... ... тек улы заттар ғана емес, зиянды емес немесе ағзаға қажет заттың
оптималды консентрациядан ... ... да ... ... тепе – теңдігін бұзатын кез келген агент ретінде
бағалауға ... әр ... ... ... ... шығу тегі бойынша:
табиғи және жасанды (антропогенді);
• пайда болу көзіне байланысты:
а) өндірістік, ауыл шаруашылық, транспорттық және т.б.;
ә) ... ... ... ... ... (өнеркәсіп
орны), шашыраған (егістік танабы, бүкіл экожүйе), трансгрессивті (басқа
аймақтар мен ... ... әсер ... ауқымына байланысты: ғаламдық, аймақтық, жергілікті;
• қоршаған ортаның элеметтері бойынша: атмосфера, топырақ, гидросфера және
оның әр түрлі құрам бөліктері (әлемдік ... тұщы су, жер асты ... ... және ... әсер ... жеріне байланысты: химиялық (химиялық заттар мен
элементтер), ... ... ... жылулық, шу,
электромагниттік), физико – ... ... ... және ... әсер ... ... байланысты: бірінші ретті (өнеркәсіп
орындарының ... ... ... (смогты құбылыстардың өнімдері);
• тұрақтылық дәрежесі бойынша: өте тұрақты – 100 және 1000 жыл ... ... ... және ... ... газдар), тұрақты – 5-25 жыл
(көмірқышқыл газы, метан, фреондар), тұрақсыз (су буы, көміртегі ... газ, ... ... ... озон ... ... ... зат тұрақты болса, оның қоршаған ортада жиналу эффекті
жоғары. Кез келген ластаушы затты үш ... ... ... ... ортаға түсетін көлеміне, улылығына және тұрақтылық дәрежесіне
қарай. Мысалы, ... ... ... ... оның қоршаған ортаға
түсетін көлеміне және ұзақ сақталу уақытына, олай болса оның ... ... ... ... эффекттің пайда болуы қамтамасыз етеді.
Өндірілетін ресурстардың тек 2 – 3% ғана ... өнім ... ал ... ... (бос ... ... және ... қызметінің көңіл аударарлық нәтижесіне қоршаған ортаға оған тән
емес, тірі ... үшін ... ... ... ... ... 2 мыңдай бейорганикалық және шамамен 2 млн. органикалық қосылыстар
бар. Адам ... 8 млн. – нан ... ... ... ... Жыл ... саны ... мыңға артып отырады.
Жер бетіндегі адам мекен етпейтін кеңістіктің болуы (құрлықтың жалпы
ауданы 149 млн. км2 ... ... ... ... ... 48 млн. ... ... дағдарыстың ғаламдық сипатын жоққа шығармайды. Бұл ең
алдымен атмосфера мен судың қозғалғыштығына ... ... ... ... ... ... 15 – 25% ... Қазіргі кезде
атомдық двигательдер мен радиоактивтік ... ... ... ... радиоактивті ластануы зор қауіп төніп отыр.
Табиғат ресурстарын пайдалану жылулық ластанумен, яғни жер ... ... ... ... ... жылулық балансының бұзылуын атмосфераның шаңдануының артуы,
өсімдік жабынының булануының өзгеруі, топырақ пен су ... ... ... ... етеді. Мұнайлы қабықша булануды 20 – 30% -
ға тежейді. Нәтижеде ғалымдардың ... ... ... ... жылдық
температурасы 1 – 30С – ға ... Ал ... өзі ... ... ... дағдарыс жағдайына өтуіне әкеліп соқтыруы
мүмкін.
Қазіргі кездегі озон қабатын ... ... ... ... ... есептеледі. Соңғы жылдары атмосфераның жоғары қабатындағы
озонның мөлшерінің кемуі байқалуда. Солтүстік жарты ... ... ... ... бұл кему 3% ... Мәліметтер бойынша озонның 1% - ға
кемуі терінің қатерлі ісігімен ауру деңгейін 5 – 7% - ға ... ... ... фреондардың өндірісін 50% кеміту және оларды басқа
пропиленттермен алмастыру туралы міндеттеме қабылдады.
Судың ластануы. ... ... ... ... ... ... ... дәрежеде ұшырайды.
Судың ластануы ең бірінші рет су қоймаларына әр түрлі ластаушы заттардың
келіп түсуіне байланысты болады. Екінші ... ... ... ... әр ... ... реакцияларға түсуі арқылы жүреді.
Ластаушы заттарға негізінен топырақ эрозиясының ... ... улы ... және т.б заттар жатады. ... ... ... ... ...... әкеледі. Сулардың канализация
ағысымен, тұрмыстық қалдықтармен, өнеркәсіп орындарының қалдықтарымен, су
таранспорттарымен ластану үлесі де ... ... ... ... іс жүзінде
қандай да бір дәрежеде адам қызметі нәтижесінде ластанбаған беттік тұщы су
көзі жоқ деуге болады.
Қазіргі кезеңнің ... ... бірі – ... ... ... отыр. Қазақстан территориясында қуатты ядролық сынақтардың ең ... ... Олар ... ... ... бөлігінің
радиациялық ластануына әкелді. ... ... ... ... мыналар жатады: Семей ядролық полигонында жасалған
жарылыстардың салдары, ... ... ... атомдық
өнеркәсіп орындары, ғламдық жауындар, халық шаруашылық мәселелерін шешу
мақсатында жасалған жер асты ядролық ... ... ... ... ... ... М. Н ... государства и права М; 1993
2. Венгеров А.Б Теория государства и права Ч2. М. 1996
3.Теория права и ... / ... Н. А. ... и В. В. ... Уфа, 1994. - ... ... Н.О., ... Г.Х. «Мемлекет және құқық негіздері»
курсы бойынша әдістемелік ... ... ... Сапарғалиев Г.С. Мемлекет және құқық теориясы Алматы, 1997
6. Жоламан, Қ.Д. , Мұхтарова, А.Қ., Тәукелов,А.Н., Мемлекет және құқық
теориясы, Алматы – ... ... ... ... и ... Под. ред. В.В. Лазарева. 2-е изд.
- М., 1996. Тема 5
8. « ... ... ... ... » ... ... Заңы.// Егемен Қазақстан 1999ж.
9. Қазақстан Республикасының соттарының қысқаша кезеңдері.Зерттеу
нәтижесі.
10. Ағдарбеков.Т. « Мемлекет және ... ... » ...... ... » ... ... 2003ж.

 группа сайтов Stud.kz
2008-2014 Создание сайта - cтудия Riskk | 0.2611

^