Аграрлық саладағы инновациялық қызмет [ 73 бет ]

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ.........................................................................................................

1 АГРАРЛЫҚ САЛАДАҒЫ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Инновация түсінігі, негізгі мақсаттары және оның түрлері...............
1.2 Аграрлық саладағы инновациялық қызметтің түсінігі...................
1.3 Аграрлық саладағы инновациялық қызметті ұйымдастырудың шетелдік озық тәжірибелер............................................................
1.4 Қазақстандағы АӨК – нің жағдайын талдау...........................
1.5 АӨК инновациялық қызметті жетілдіру жолдары........................

2 «ҚАЗАГРОИННОВАЦИЯ» АҚ – НЫҢ ҚЫЗМЕТТЕРІНЕ ТАЛДАУ
2.1 «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның ұйымдастырушылық – құқықтық және экономикалық негіздері........................................................................
2.2 Ұйымның негізгі мақсаттары мен мәселелері, функциялары.........
2.3 Негізгі атқаратын қызметтері – оларға экономикалық талдау..............................................................................................................
2.4 «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның ұйымдастыру жүйесіндегі артықшылықтары мен кемшіліктері..............................................................

3«ҚАЗАГРОИННОВАЦИЯ» АҚ – НЫҢ ҚЫЗМЕТТЕРІННІҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарындағы және ұлттық инновациялық жүйесіндегі «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның орны және рөлі...................................
3.2«ҚазАгроИнновация» АҚ – ның даму бағыттары, перспективалар...................................................................................................
3.3 «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның қызметінің жетілдіру жолдарының
экономикалық тиімділігі..................................................................................

ҚОРЫТЫНДЫ........................................................................................

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...................................................
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.........................................................................................................
1 АГРАРЛЫҚ САЛАДАҒЫ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІҢ ... ... ... ... ... мақсаттары және оның түрлері...............
1.2 Аграрлық саладағы инновациялық қызметтің түсінігі...................
1.3 Аграрлық ... ... ... ұйымдастырудың шетелдік озық ... ... АӨК - нің ... ... АӨК инновациялық қызметті жетілдіру жолдары........................
2 АҚ - НЫҢ ... ... АҚ - ның ... - ... және экономикалық негіздері........................................................................
2.2 Ұйымның ... ... мен ... ... ... ... қызметтері - оларға экономикалық ... АҚ - ның ... ... ... мен ... АҚ - НЫҢ ... ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Қазақстан Республикасының 2020 ... ... ... даму ... және ... инновациялық жүйесіндегі АҚ - ның орны және ... АҚ - ның даму ... ... АҚ - ның қызметінің жетілдіру жолдарының
экономикалық тиімділігі..................................................................................
ҚОРЫТЫНДЫ........................................................................................
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...................................................
Кіріспе
АҚ ... әрі - ҚАИ) 2007 ... 16 ... күні ... Республикасы Үкіметінің № 409 2007 жылдың 22 мамырдан бастап қаулысына сәйкес, Қазақстан Республикасы Ауыл ... ... 25 ... аграрлық ғылыми-зерттеу ұйымдардың қосылу жолымен құрылған.
АҚ мемлекет акциялардың 100 %-ы Қазақстан Республикасы Үкіметінің иелігінде.
Соңғы ... ... ... ... ... ... бойынша дәйекті саясатын жүргізуде. Аграрлы секторында бәсекелестікті ұлғайтуда аграрлық ғылым мен агро-өнеркәсіптік комплексінің инновация жүйесінде негіздерді құру рөльдері аса ... Жаңа ... ... ... ... технологиялар мен бағыттарды қолдану ауыл шарыуашылық өндірісінің ... ... ... ... болып табылады.
АҚ мемлекеттік қолдаумен өзінің қызметі барысында қысқа мерзімде ... ... ... және ... ... ... ... шараларға кірісті. Бұған аграрлы ғылымның жаңа басқару моделі басшылық етеді, әлемнің ең тиімді тәжірибені ескере отырып, корпоративті басқару, ... және ... ... ... ... АҚ агро-өнеркәсіптік комплексінің инновациялық қызметінің барлық қатысушыларына ашық түрде және ... ... ... ... қол ... ... жұмыс жасайды.
Компания өзінің еншілес ғылыми-зерттеу ұйымдарымен және тәжірибелі шаруашылықтармен бірге 2009-2011 жылдары агро-өнеркәсіптік комплексінің қажеттіліктері мен белгілі сұрақтарды шешуге бағытталған ... ... ... 2009 ... ... АҚ ... коммерциялау және трансферттеу ортасында жобаларды іске асыруға, ауыл шарушылығында инновациялық тәжірибені енгізу және тарату жүйесін, ... ... ... ... ірі қара мал ұрықтарын трансплантациялау технологияларын өндірістік енгізуге кірісті (селекциялық жылыжайдың құрылысы, мал мен өсімдік шаруашылығындағы биотехнологиялық профилі ... ... ... ... ... ... тұқымтану жүйесінің дамуы және т.б.).
Агро-өнеркәсіптік комплексінің ғылыми-зерттеу ... адам ... даму ... ... ... ... бюджеттен қаржыландыру, ғылымға меншікті инвестицияларды тарту, роялти механизмдерін енгізу жолы бойынша ... ... ... ... ... жүргізіледі. Жасалатын шаралар халықаралық стандарттарға сай ғылыми-зерттеу ... ... үшін ... ... АҚ ... ... жасау мақсатында әлемдік деңгейдегі ғалымдарды тартады, және қорытындысында ... ... ... ... ... ... мен технологияларды береді.
Соңғы 3 жыл ішінде АҚ ғалымдарымен мемлекеттік ... ... 165 жаңа ауыл ... және басқа да түрлердің сорттары мен дубаралары ... ... ауыл ... ... мен ... ... мен түрлердің 23 жынысы құрастырылып мақұлданды. 79 патент пен 238 инновациялық патент қабылданды.
Ғылыми жетістіктер нақты өндіріске кіргізіледі. Соңғы ... ... ... ... сорт ... ... солтүстік аумақтарында орташа 60-70% өсті. 2009 жылы ресурстарды қорғайтын технологиялар бойынша бидай танаптың аймағы 10,3 млн ... ... 61 % ... 2003 жылы ... ... 1,0 млн ... аз емес аумаққа қолданды.
Қазіргі кезде мемлекеттің агро-өнеркәсіптік комплексінің ғылыми әлеуеттің басым бөлігі АҚ ... бұл ... ... қоғамдастықта аграрлық ғылымның маңызын ұлғайтуға мүмкіндік берді. Халықаралық ұйымның қызметтестік векторы ғылыми зерттеулердің ... ... ... ... және ауыл ... ... ... дамыған озық аграрлық мемлекеттеріне бағытталған. АҚ ғылыми институттары Аргентина, АҚШ, Канада, Австралия, Израиль, Бразилия, Евроодақ мемлекеттері, Ресей, Украина, Кеңес ... ... ... ... ... ИКАРДА, ИРРИ, ИВМИ, СИР және т.б.) ғылыми-аграрияларымен сәтті жұмыс жасалуда.
Мемлекетіміздің экономикалық индустриалды-инновациялық даму кезеңінде Президентіміз Н.Ә.Назарбаев ғылым алдында, соның ішінде ... ... ... даму ... ... мәселелерін қамтамасыз ету және өте тиімді инновациялық технологиялар мен жаңа білімдер негізінде өндірістің модернизациялану мақсаттары болады. АҚ ... ... ... рөлі өсуде екенін сезіне отырып, мемлекеттің Елбасымен белгіленген ... ... ... ... ... мен ... ... бар ұйымшыл, интеллектуалды, қаржылық ресурстарын қолданады.
1 Аграрлық саладағы ... ... ... ...
1.1 ... түсінігі, негізгі мақсаттары және оның түрлері
Әлем елдерінің барлығының экономикалық сипаты мен дамуын анықтайтын маңызды ... ... ... ... ... ... ... (ҒТП) батыс және отандық әдебиеттерде инновациялық процес ұғымымен байланыстырылады. Бұл процесс ... ... ... және ... ... ... оның ... іске асуына дейінгі кезеңдерді, яғни өндіріс, айырбас, тұтыну қатынастарының бүкіл ... ... ... ... ... бір ... ... экономикасын көтеру үшін ғылым мен инновациялардың ерекше маңыздылығымен, екінші жағынан, Қазақстан Республикасында инновациялық дағдарысты жеңу жолдарын анықтау қажеттілігімен ... ... ... экономика кезеңінде белсенді пайдаланады.С.б. , , және т.б туыстас түсініктер енді. Инновация түсінігін анықтау үшін ... ... ... ... керек.
Инновация дегеніміз белгілі бір қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін жаңашыл жаңалықтарды кешенді құру процесі, ... және ... ... ... ... ... ... И.Перлаки, В.Хартман, Э. Мэнсфилд, И.Шумпетер және т.б), ... ... ... ... ... мен ... ... тұжырымдар айтты. Мәселен, Б.Твисс инновацияны ғылыми ашылымдар немесе идея экономикалық мазмұнға ие процес ретінде анықтайды. Ал, Б.Сантоның пікірінше, инновация - бұл ... ... ... ... яғни идеялар мен ашылымдарды практикада қолдану арқылы қасиеттері жақсы өнімдер мен технологияларды құруға ... Ал егер де ... ... ... ... ... онда оның ... пайда болуы қосымша табысты әкелуі мүмкін. И.Шумпетер инновацияны кәсіпкерлікпен тығыз байланысты өндіріс факторлардың жаңа ... ... ... ... ... ... ... талдау нәтижесінде, инновацияның спецификалық мазмұнын өзгерістер құрайды, ал инновациялық қызметтің негізгі функциясы өзгеріс функциясы болатынын ... ... ... ... инновация - (инно-қ қызметтің соңғы нәтижесі) жаңа немесе жетілдірілген өнімге ... жаңа ... ... технологиялық процесс нарығына ендірілген, тәжірибе жүзінде пайдаланылатын немесе әлеуметтік қызметтерге қатысты пайдаланылатын инновациялық қызметтердің соңғы нәтижесі.
Инновациялық процесті жаңашылдарды ... ... ... ... ... және ... ... жиынтығы ретінде анықтауға болады. Ал жаңашылдарды құру, тарату және ... ... цикл деп ... ... ... келесілер:
1. мәселенің жаңа техникалық шешімін табу-өнер табыстарын құру;
2. ... және ... ... ... ... ... ... өндірісін бір қалыпқа келтіру;
4. өткізуді дайындау және ұйымдастыру;
5. нарыққа жаңа тауарды ендіру;
6. технологияларды үнемі жетілдіру жолымен жаңа нарықтард ... ... ... ... ... ... ... келесілер:
1. Келіп түсетін идеяларды бір жүйеге келтіру;
2. Идеяларды сұрыптау және жаңа өнім ... ... ... жаңа ... ... ... талдау;
4. жаңа өнімді құру;
5. нарықта тестілеу
6. өнім жөнінде маркетинг бағдарламасы негізінде өндіріске жаңа ... ... ... ... ... жаңа ... ... әлеуетінің дәрежесі бойынша 3 түрі бар:
1.Радикалды инновациялар - ... жаңа ... мен ... ... - ... элементтердің жаңа үйлесімі. Комбинаторлы инновациялар тұтынушылардың жаңа топтарын тарту немесе жаңа нарықтарды игеруге бағытталған.
3.Модификациялық инновациялар - нарықта бар ... ... ... ... ... инновациялар кәсіпорынның нарықтағы орнын сақтауға немесе күшейтуге негізделген.
Сонымен инновациялық поцесс, ол жаңалықтарды жүзеге асыру ... ... ... ... және ... ... жиынтығы.
Инновациялық процеске жүйелік, циклдық, мүмкіншілік, әлеуметтік маңыздылығы тән. Тәжірибеде инновацияны енгізуде инновацияны енгізуде инновациялық процестің ішкі құрылымынсипаттау үшін бірнеше моделдердің ... ... ... ... - инновациялық процестің ең қарапайым моделі,онда бүкіл процесс жеке, функционалды немесе ... ... ... инновациялық қызметі -- бұл жаңа немесе ӨНІМІІІҢ жақсаруы, не ... ... ... ... жаңа әдістерін қолдану мақсатындағы ғылыми-техникалық және зияткерлік әлуеттік шаралар жүйесі. Бұл жеке ... ... ... ... ... ... қоғамның мұқтажын қанағаттандыруы үшін пайдаланылады.
Инновацияның екі тұрпаты ажыратылады:
::өнімділік;
::үдерістік.
Жаңа өнімді өндіріске енгізу инновацияның түбегейлі өнімділігі ... ... ... жаңалықтар негізінде жаңа технологияға негізделеді, не тіршілікте қолданылып жүрген технологияның жаңа түрінде ... ... ... -- бұл ... енгізу немесе өндіріс тәсілін және технологияны едәуір жетілдіру, жабдықтарды және өндірісті ұйымдастыруды өзгерту.
Жаңалық дәрежедегі инновация ... ... яғни ... ... және ... ... ... жоқ және жаңа нәрсенің салыстырмалы жаңалығы болып ұсақталады. ... ... жаңа ... ... және ... көрсетуі басымдық абсолюттік жаңалықтарға ие болады және үлгінің түп нүсқасы ... ... ... кезеңі өзара байланысты процестердің және жаңалықтарды енгізу сатысының жиынтығын көрсетеді. Инновацияның өмірлік кезеңі уақыт аралығы ... ... ... келуінен өндірістік өткізуден алып тастаганға дейінгі инновациялық өнімнің негізінде анықталады.
Кәсіпорынның ... ... ... ... жаңалықтарды пайдалануда косылатындары:
:: жаңалық идеяны өзірлеу, зертханалық ғылыми жұмыстар, онімнің жаңа зертханалық үлгілерін, техниканың жаңа түрлерін, жаңа ... және ... ... ... және ... ... жүргізу;
:: өнімнің жаңа түрлерін дайындау үшін шикізаттар мен материалдардың қажетті түрлерін ... ... жаңа ... ... ... ... әзірлеу;
:: қажетті өнімдерді дайындау үшін жобалау, жасау, сынақтан откізу және жаңа ... ... ... ... іс жүзіне асыруға багытталган үйымдастырушылық-басқарушылық шешімдерді әзірлеу және енгізу;
:: қажетті ақпараттық ... және ... ... ... ... ... және ... қажетті ғылыми-зерттеу және конструкторлық жұмыстарды жүргізу үшін дайындау, оқыту, жаңа мамандық беру және қызметкерлерді арнайы ... ... ... ... ... ... ... немесе қажетті құжаттарды алу;
:: инновацияны жетілдіруді ұйымдастыру және маркетингтік зерттеулерді жүргізу.
Нарықтық экономика жағдайыида инновациялық қызметінің тиімділігін талдау ... және көп ... ... ... бірінші кезеңінде - жаңа техниканы және технологияны қолдану қажеттігін дәстүрлі ... ... ... жеке ... және жаңа ... мен технологияның тиімділігі.
Техникалық-ұйымдастырушылық деңгейінің экономикалық тиімділігін арттыру көрсеткіштері және өз деңгейінің көрсеткіштері, яғни техниканың, технологияның, ... ... және ... және ... жұмыстар жөніндегі көрсеткіштерді әдіснамалық тұлға айыру қажет. Ең ақырында өндірістің техникалық-ұйымдастыру деңгейі өндірістік процестің негізгі элементтерін ... ... ... ... ... құралдары, еңбек заттары.
Міне, сондықтан да, мұндай ... ... ... ... қор ... материалды қажетсіну, айналым қаражатының айналымдылығы ретінде ондірістің қарқынды ... ... ... жаңа ... мен ... ... ... арттыру көрсеткіші болып табылады.
Жоғарыдағы аталган көрсеткіштер (еңбек өнімділігі, қор қайтарымы, материалды қажетсіну және ... ... ... қарқындатудың жеке корсеткіштері деп аталады. Бұларды талдау техникалық-ұйымдастырушылық деңгейінің нысаны бойынша жүргізу іқажет. Жеке корсеткіштермен ... ... ... де ... және ... ... ... тиімділігін арттыру шаралары мына томендегі топтарга бірігеді:
:: еңбек онімділігінің үстелуі, жүмыс істеушілердің саны және еңбекақы қорының салыстырмалы ауытқуы;
:: ... ... ... ... ... ресурстардың шығындарының салыстырмалы ауытқуы;
:: негізгі өндірістік қорлардың қор қайтарымының үстелуі (қор сиымдылығының төмендеуі), негізгі ондіріетік қорлардың ... ... ... ... ... жылдамдығының үстелуі, (босатып алу немесе байлау) айналым қаражатының салыстырмалы ауытқуы;
:: қарқындату есебінен ... ... және ... ... тиімді пайдалануда өнімді шыгару молшерінің үстелуі;
:: пайданың немесе өнімнің өзіндік қүнының үетелуі;
:: кәсіпорынның төлем ... және ... ... көрсеткіштерінің үстелуі.
Қолданылатын техникалық және технологиялык шешімдердің үдемелігі өндірістің мүмкіншілігімен тығыз байланысты. Өндірістің технологиялық деңгейінің ең үлкен дәрежесі ... ... ... ... ... және ... басқарылатын процестерге оның бейімделу-үйымдық деңгейіне әсер етуіне байланысты болады.[5]
1.2 Аграрлық саладағы инновациялық ... ... ... ... жаңа ... ... инновациялық қызмет, қазіргі ақпараттық технологиялар негізіне енген инновация ретінде қарастыру ... Осы ... ... ... ғылыми зерттеулер стратегиялық ресурс ретінде, өз кезінде ғылыми-техникалық дамуды және ... ... ... ... ... өздігінше басқа сипатқа ие болады, өндірістік үрдістің барлық тарапын қамтиды, ұйымдастыру және басқару құрылымдарына енеді.
Қазіргі уақытта ... ... мен ... ... ... жылдамдығы мен экономикалық және технологиялық бәсекелестік қарқынды дамуда. Кәсіпорындар мен фирмалар жаңа технологияны, жаңа білімді ... ... ... ... қатысуға ұмтылуда, өндірістік жағдайға тез бейімделу мақсатында тікелей өндіріске инновацияны игеруді ұйымдастыруда.
... ... ... ... ... ... рет И.Шумпетердің анықталды, онда экономикалық дамуды, инновациялық ... пен ... ... ... ... ... ... Х.Фримен жаңа технологиялық жүйе мен технологиялық төңкерістің категориясын негіздеді, ол жаңа технологияны игеруде ... ... жүйе ... ... ... ... агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдісті дамытудың тұжырымдамасында инновациялық үрдіс деп анықтау ұсынылады.[9]
Қазіргі уақытта Қазақстанда мемлекеттік мекемелер мен ұйымдардың аса көп ... ... бар, олар ... салаларында инновациялық қызметті реттейді, соның ішінде агроөнеркәсіп өндірісінде, мемлекеттік инновациялық саясаттың негізін белгілейді. Оларға , ... заңы және т.б. ... ... туралы заң, сонымен бірге әзірленді және бекітілді.
Осыдан келе, инновациялық үрдісті өндірістік-экономикалық жүйеде ... және ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін, техника-технологиялық және ұйымдастырушылық-басқарушылық кезеңдерін өзара байланыста және өзара тәуелділікте қарастыру ұсынылады. Инновациялық кезең жаңалықтың немесе ... ... ... ... мен оларды өндірістік үрдісте қолдану арасындағы уақыт мерзімін көрсетеді. Инновациялық кезеңнің ұзақтығы төмендегілерге байланысты: 1) өндірістің ... ... 2) ... ... бейімделу қабілеттілігі және 3) сыртқы қаржылық-экономикалық факторларға (Кесте 1).
Кесте 1
Агроөнеркәсіп кешенінде ... ... ... мен ... мәні ... және ... ... құру
- саладағы мәселелерді шешу, идеялардың пайда болуы және оларды ҒЗЖ-ң жоспарына ендіру;
- іргетасты және ... ... ... ... жүзеге асыру;
- интеллектуалдық меншік нысандары ретінде аяқталған ғылыми-техникалық әзірлемелерді рәсімдеу;
- ғылыми сыйымдылығы жоғары өнімдерді өндіру және сату;
- инновацияны ... оны ... ... ... ... ... ... ғылымы)
Инновацияны тарату
- инновациямен жұмыс істеу үшін АӨК мамандарын даярлау және қайта ... АӨК ... ... ... ... жасау, инновацияны насихаттау;
- ауыл шаруашылық өндірісінде әртүрлі ұйымдастырушылық-құқықтық түрде кәсіпорындарды ақпаратпен қамтамасыз ... ... ... (АКҚ) ... және ... ... ... басқару ұйымдары және инновацияны әзірлеушілер
Инновацияны игеру
- инновация туралы тауарөндірушілерге ақпаратты жеткізу;
- тауарөндірушілердің инновацияны игерудегі ұйымдастырушылық-экономикалық тетіктері;
- ... ... мен АКҚ және ... арасында өзара келісім-шарттық қатынастар жүргізу;
- тауарөндірушілердің белсенді қызметі;
- инновацияға тауарөндірушілердің ... ... ... және ... ... бірлесе инновацияны әзірлеушілер
Инновацияны игерудің тиімділігі
- АӨК-де инновацияны игеру ... ... ... ... ... ... табыстың, инновацияны құру және оны өндірісте игеру шығындарына қатынасы бойынша анықталады.
Тауарөндірушілер және АӨК-ң
АКҚ-н бірлесе инновацияны әзірлеушілер
Қазіргі кезеңдегі ұлттық ... ... ... ... ... бірі - ... агроөнеркәсіп саласын тұрақтандыру және дамыту барысында индустриалды-инновациялық дамуға үлкен мән беру болып табылады. ... ... ... ... ... дамыту және оның экономикалық тиімділігін арттыру жолдарын іздестіруге арналған зерттеулер ерекше өзектілікке ие. Инновациялық үрдістер өзінің мәні бойынша ... мен ... ... техникалық, биологиялық және химиялық құралдар мен заттардың, технологиялар мен шаруашылықты жүргізу тәсілдерін үздіксіз қайта жаңалау, ауыл шаруашылық өндірісін агроклиматтық факторлар мен ... ... сай, ... ... ... ... ... үшін жағдай жасайды. Бұның барлығы ауыл шаруашылығы және ... ... ... ... ... көтеруге, инновацияны игерумен агроөнеркәсіп кешенінің барлық салаларында еңбек өнімділігін арттыруға және қосымша ... ... ... береді.
Қазіргі таңда агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдістерді бейімдеу арқылы және аумақтың табиғи, ... және ... ... ... ... ... ... ала отырып, агроөнеркәсіп өндірісін жүргізуге бағытталған.
Агроөнеркәсіп өндірісінде инновацияны игеру тәжірибесі негізінде технологиялық, техникалық құралдар мен қондырғылар, нақты ... және ... ... ... ала ... өсімдіктің жаңа немесе жетілдірілген сорты мен нәсілді малдарды қолдану қажет. Сол үшін ... ... ... ... ... жаңа түрлерін құру, агроөнеркәсіп өндірісінің аймақтық ерекшеліктерін ... алу, ... ... және ... саясатты қалыптастыруға әдістемелік жанасуларды негіздеу өте өзекті мәселеге ... және өз ... ... ... ... ... ең көп ... инновация кәсіпорындарды басқару және ұйымдастыру, егін шаруашылығы, мал шаруашылығы, ветеринария, механизация, электрофикация және өндірісті автоматтандыру, ауыл шаруашылық ... ... және ... ... ... ... ... инновациялар мен инновациялық қызметтерді игерудің негізгі теориялық және методологиялық аспектілерін ТМД ... ... ... Н.Кандратьев, Б.Санто, Б.Твисс, Р.Фатхудинов, Х.Фримен, И.Шевченко, Й.Шумпетер, М.Хучек, Ю.Яковц және басқалардың еңбектерінде қарастырылған.
Дамыған елдердің тәжірибесін үйренудегі жүйелік және нақты тарихи ... ... ... ... ендіру мен инновациялық қызметтерді атқаруға жаңаша қарастыруға мүмкіндік береді және ауыл ... ... ... ... ... ... және оны дамыту үлгілерін ұсыну үшін негіз болып табылады.
Осы айтылған мәселелердің теориялық тұстары мен тәжірибелік және аймақтық мәндері, нарықтық жағдайда ауыл ... ... ... ... және олардың тиімділігін арттыру мәселелері қазақстандық ғалымдар: С.Байзақов, Г.Калиев, А.Кошанов, ... ... ... Т.Нурымбетов, М.Өскенов, ... ... ... ... ... және т.б. ... қарастырған.
Дегенмен, агроөнеркәсіп кешенінде шаруашылық қызметтердің түрлерінің өзгеруі және инновацияны ... ... және ... қамтамасыз ету мәселелері аймақтық агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдістерді дамыту бойынша әдістемелік негіздерді анықтау, болашақта дамыту және тәжірибелік ... ... ... ... ... ... ... дамуы, нарықтардың жаһаңдандырылуы, техникалық және ғылыми экспертизаның аймақтандырылуы, стратегиялық альянстардың құрылуы инновациялық теорияны әрі қарай жетілдіруді талап етуде.
Қазақстанда ғылымды, технологияны және ... ... ... мәні 17 ... 2003 жылы №1096 ҚР ... жарлығымен қабылданған "2003-2015 жылдар Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық даму стратегиясын бекіту туралы" бағдарламасына байланысты арта түсті.
Стратегия елімізде инновациялық ... ... ... ... ғылыми және инновациялық саясатты белсенді жүргізуді қарастырады.
Бағдарламада дүниежүзілік экономиканың ғалымдануы аясында Қазақстан ... ... ... тап болып отырғаны және сол проблемаларға нелер жататыны атап көрсетілген. Оларға Қазақстан экономикасынын бір жақты ... ... ... ... ... әлсіздігі: ел ішіндегі салааралық және өңіраралык экономикалық ықпалдасуының босаңдығы; ішкі нарықта тауарлар мен қызметтерге деген тұтыну сұранысының ... ... және ... ... дамымауы; кәсіпорындардың жалпы техникалық және технологиялық тұрғыдан артта қалушылығы; ... мен ... ... ... ... ... ... және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстырға қаржының аз бөлінуі; менеджменттін экономиканы ғаламдану процестеріне және сервистік-технологиялық экономикаға ... ... ... ... ... ... индустриялық саясат жүргізушінің мол тәжірбиесі жинақталған. Санаулы елдердің ғана бір өнімге тәуелділік проблемасын ойдағыдай ... өз ... әр ... ... атап ... ... ... әр тараптандыру үшін индустриялық саясатты қолдану түрі елдердің тарихи ... ... ... ... және ... ... ... мысалдарынан айқын байқауға болады. Негізінен осындай саясат қолданылған Латын ... ... және ... және ... Азия ... ... және Сингапур) елдеріне жасалған талдаудан экспортқа бағдарлану арқылы тұрақты экономикалық ... қол ... ... ... ... ... жету өнім ... көлемдерін ұлғайту жолымен ғана емес, сондай-ақ адами және өндірілген капиталын үнемдеудің арқасында өңдеуші өнеркәсіптің қосымша құнын көтеруге мүмкіндік береді. Бұл ... ... ... ... және ... ... ... жағымды әсерін тигізеді. Сонымен қатар, босаған еңбек ресурстарын, энергия мен материалдарды басқа да жаңа өнім өңдіруге жұмсауға болады.
Қазақстанның ... ... даму ... ... ... ... шаралар арқылы экономика дамуына мемлекеттің араласуы мен мемлекет пен жеке ... ... ... Ол ... нені және ... өңдіру керектігін және қай жерде құрылыс жүргізуін көрсететін құрал емес, индустриалды-инновациялық дамудың негізгі қозғаушы күші болып, жеке сектор болып ... ... ал ... ... ... қабілеттілігінің катализаторы болып, жеке кәсіпкерлерді инновация үрдісіне баулу жолымен модернизацияға тартуы қажет.
Таңдалған стратегия экономика ... ... ... ... ... ие ... ... басымдылық - шикізатқа бағытталмаған экономика салаларында мүмкін бәсеке қабілетті және экспортка бағытталған өндірістерді құру мен дамыту. ... ... ... үшін ... түрлі салаларында жұмыс істейтін техникалық және ұйымдық жетілдіру жолы ... ... және ... ... жайт - ... пен қызмет салаларына инновацияны енгізу үшін кедергілерді жою мақсатында заңнама базасын терең жетілдіру қажеттілігі
Қазіргі таңдағы ... ... ... ... бірі оның ... ... ... периодты түрде бірін-бірі ауыстырып отыратын технологиялар мен ғылыми-техникалық жаңалықтарға негізделгендігімен ерекшеленеді. Елдердегі техникалық тәртіптің ауысуы кезінде, яғни техникалық ... ... ... өндірісте капиталдың құнсыздануы мен жұмысшыларының біліктілігінің нашарлауына ұшырайды. Ал сол уақытта жаңа өндірістік-технологиялық жүйе құра білген елдер дәстүрлі сферадан келген ... ... ... ... жылы ... ... Назарбаевтің ҚР Парламенті палаталар отырысындағы қазақстан халқына Жолдауында дүние жүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) тез арада өту туралы стратегиялық ... ... ... ... ... әріптестікке, ТМД елдерін реформалауға, ЕврАзЭС біріге отырып ... ... ... (БЭК) құруды жалғастыру және экономиканы диверсификациялауға бағытталған индустриалды-инновациялық стратегияны кешіктірмей жүзеге асыруға шақырған болатын.
Қазақстан Республикасында соңғы жылдары инновациялық ... ... ... ... ... ... ... тоқтала кетсек, 2001-2005 жылдардағы инновацияны дамытудың мемлекеттік бағдарламасы, 2006 жылы тұжырымдалған 2006-2008 жылдарда ... ... ... ... ... және де ... ... 2003-2015 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық даму стратегиясы негіз бола алады.
Стратегияның ... ... ... 2030 жылдарға дейінгі даму стратегиясы, басқа да бағдарламалар құжаттарына және сонымен қатар ҚР Президентінің тапсырмасына негізделіп жасалған болатын.
Стратегияны ... ... ... үш ... ... ... - ... кезең - 2006-2010 жылдар;
Үшінші кезең - 2011-2015 жылдар.
Индустриалды-инновациялық даму ... ... ... ... ... тапсырмалары болып:
Экономиканың барлық салаларын жүйелік реформалауда заңдық базаны ... ... ... ... ету;
Экономиканың бәсекеқабілетті секторларын анықтау мақсатында зерттеулер жүргізу;
Ұлттық инновациялық жүйенің негізін қалыптастыру.[18]
Қазіргі таңда 9 ... және ... ... ие ... ... бекітілді. Ол бағдарламаларға: ұлтық инновациялық жүйені дамыту мен қалыптастыру; құрылыс индустриасы, бұйымдық және конструкторлық ... ... ... ... және т.б. ... ... , , , , , , , және т.б сол ... ... ... ... мен ... ... мен өзгертулер енгізілді. Парламентте заң жобасы әзірленуде. Берілген құжаттар кәсіпкерлікті дамыту, инновацияларды енгізу мен ынталандыруға оңтайлы жағдайлар жасауды ... ... 2005 ... 13 ... күшіне енген заң ДСҰ - ң тапсырысына сай келісілген сауда барьерасын техникалық реттеу жүйесін әкелуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... жаңа екі деңгейлі құжат құрылымын жасау көзделіп отыр. Оларға міндетті сипаттағы техникалық регламент және де ерікті түрдегі стандарттар жатады.
Қысқа ... ... ҚР-н ... ... ... ... қалыптасты. Бұл институттар Ұлттық экономикадағы стратегиялық, ірі масштабтағы жобалар мен локомативтарды жүзеге ... ... ... және ... ... өнімдерге негізгі бағыт қазіргі заманғы инфрақұрылымдар ды ұйымдастырулар құру, қызмет етуші ғылыми базалар ... ... ... ... Степногорскіде мамандануды ескере отырып, сонымен қатар ғылыми-техникалық және ... ... мен ... бар ... ... ... ажырамас шарты болып, адами- капиталдың жетілдіруі. Осыған байланысты стратегияны жүзеге асыру жағдайында ... ... ... ... ... ... және ... технологиялық өндіріс салаларында маңызды құрылымдық қайта құрулар болады. Экспорт дифференциалданады да ... ... ... әлемдік нарыққа шығу мүмкіндігі кеңейеді, Қазақстан экономикасының әлемдік интеграциясына тереңдеуі тек шикізат өнімдері арқылы ғана емес, сондай-ақ дайын өніммен ... ... ... ... ... ... емес салаларының үлесі күрт азаяды. Кәсіпорындардың қаржы-шаруашылық қызметінің мөлдірлігі қамтамасыз етіледі. Инвестиция, технология трансферті ғылыми-инновациялық және өндірістік инфрақұрылым, жоғары білікті ... ... ... ... ... кадрларын даярлау жүйесі үшін Қазақстанның деңгейі жоғарылайды.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылдың 16 наурыз ... №65 ... және ... Республикасы Үкіметінің сол жылдың 15 сәуір айындағы №286 қаулысымен бекітілген мемлекеттік даму институттарына қатысты холдингтік компанияларды басқаруға ... ... ... ... ... ұйымдастырудың шетелдік озық ... ... ... ... ... ... ... және едәуір қаржыны салуды талап етеді. Инновациялық қызметке төмендегі факторлар әсер етеді: ... ... ... ... ... ... ... жоғары өнімді жасауға қабілетті ғылыми қызметкерлердің саны; бітіруші мамандардың саны мен сапасы; ... ... ... ... ... ... ... және қаржы қорларын тиімді қолдануға қабілетті салалық басқаруды ұйымдастыру. Мынаны ескеру қажет, егер экономикасы жоғары дамыған елдерде ... ... ... ... ... 5-6 жылды құраса, дамушы елдерде 15-тен 25 жыл аралығында болуда.
Көп елдердің экономикасы ... ... ... және ... дамуға қызмет ету ғылым, өндіріс және қоғам арасындағы өзара қарым-қатынас жүйесінің қалыптастырылуына және инновацияға көбірек бағдарланған. Олар, оның бағыттарын ... ... ... ғылыми зерттеуден өндіріске енуін анықтайды. Әрбір мемлекетте, бірінші жаңалығы экономиканың инновациялық дамуына мән беріледі, ... ... жүйе ... ... ... ... оң және кері әсер ететін факторлар мен жағдайлар жиынтығы әсер етеді. Сол себептен диссертациялық жұмыста ... ... ... оң және кері әсер ... ... ... ... талдау жүргізілді.
Қазіргі кезде инновациялық үрдістің үш түрі бөлініп көрсетілуде:
-қарапайым ішкіұйымдық (ұйымаралық), ол ... ... және оны бір ... ... ... ... бұл жаңашылдық, ереже бойынша тауар түрінде болмайды;
- ұлғаймалы, жаңашылдықтың бірнеше өндірушілері бар болуы, жалғыз өндірушінің ... ... ... бұл ... кем дегенде екі шаруашылық субъект жаңашылдықты өндіруші және тұтынушы ... ... ... ал ... ... көрінісінде болады.
Қазақстанның агроөнеркәсіп кешеніндегі инновациялық үрдістің ерекшелігі ретінде, өндірістің тарихи-дәстүрлі технологиясынан басқа, ... ... ...
- ауыл ... өнім түрлерінің әртүрлігі, технология түрінің және оны өндірістегі қолдану мерзімінің ұзақтық айырмашылығы;
-шаруашылық қызметті ... ... ... ... және ... ... бойынша айырмашылығы, ауыл шаруашылығы өндірісінің аумақтық әртүрлі ... мен ... ... ... ... ... ... ұйымдар мен мекемелерден оқшау болуы;
-ауыл шаруашылығы өндіріне ғылыми жетістіктерді ендірудің ... ... ... ... ... ... ... қарқыны.
Әлемдік шаруашылықтың интеграциялық жағдайында халықаралық аспектіде инновациялық саясаттың мәселелері - ... және ... - ... ... ... ... ... табылады. Мысалы, АҚШ ғылыми-техникалық саясатын жүзеге асыру жақсы дамыған институционалдық құрылымға негізделеді.
Жапонияда 80 ... ҒТҮ ... ... ... ... ең ... өзгеріс, жуырдағы он жылдықта осы мемлекеттің көзқарасы болып табылады, оны жаңашыл салада және өндірісте әлі де ... ... ... ... ... ... ... микроэлектроника, биотехнология және т.б.).
Жетекші Еуропалық елдерде (Германияда, Ұлыбританияда, Францияда) ұлттық мемлекеттік ұйымдар ұлттық ғылыми-техникалық әлеуетті қалыптастыруда, ... ... ... рөл ... олар жеке ... және ... өнімнің бәсекеге қабілеттілігін көтереді.
Біздіңше, жаңашылдық тәуекелінің факторын ескере отырып, шығармашылық ізденіске және инновациялық шешімді жедел ... ... ... бағыттылығын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Инновациялық қызметті басқару әдісі аудандық деңгейде белгілі ұстанымда анықталады, кестеде көрсетілген мақсат пен мәселені ... ... ... ... ... мақсаты кезеңнің барлық қатысушыларының басымды экономикалық әрекетінің жүйесін жасау, бұл агроөнеркәсіп саласында ғылыми-техникалық жетістіктерді ендіруді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, ғылыми, ... және қор ... ... шаруашылығына қызмет көрсететін өндірістік инфрақұрылымның қалыптасуы мен дамуына әсер ... ... ... талдау оны жетілдіру тетігін кешенді тұрғыда қалыптастыруға ... ... ... елдерде техниканы сатып алуға берілетін тікелей дотациялар қазіргі кезеңде өте сирек кездеседі. Бірақ, жеке дағдарыс ... ауыл ... ... олар ... ... ... Еуропа елдерінде фермерлер қажетті техниканың бір бөлігіне ие, ал кейбіреулерінің иелігінде олар тіпті жоқ. Яғни ауыл ... ... (МТБ, ... ... және т.б.) техникасын пайдаланады.
Индустриалды-инновациялық даму сипатындағы ауыл шаруашылығы саласында жүзеге асырылатын мемлекеттік инвестиция көздері республикалық және ... ... ... сол ... ... ... кәсіпорындар (ұлттық компания, мемлекеттік кәсіпорындар) арасынан индустриалды-инновациялық даму үшін интеллектуалдық және инфрақұрылымдық негізін құрайтын сала ғана ... ... ... ауыл ... ... тұрақты дамытуды жетілдіру бойынша инновациялық іс-шараларды жүзеге асыра отырып, өзіндік құны ... ... ... өнім өндіру арқылы ғана әлемде бәсекелестікте өз орнымызды ала отырып, төмендегі нәтижеге ие боламыз:
-техникалық құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілуі және ... ... ... зиянкестермен күрес жұмыстарын тиімді жүргізуге мүмкіндік береді;
-агротехникалық іс-шараларды жүргізгенде қуатты, өнімділігі жоғары техникаларды кеңінен пайдалану мүмкіндігін ... ... ... ... ... ... тиімді бағамен сатуға және нарықтық жағдайда бәсекелестігі жоғары өнім ... ... ... үшін ауыл ... ... ... ... тетіктерін жетілдіру бойынша мына бағыттар ұсынылады:
-ауыл шаруашылық саласына инвестиция тартуда ең алдымен аймақтық ерекшеліктерін зерттей отырып, ауыл ... ... ... ынталандыру мақсатында мемлекеттен берілетін жеңілдетілген несиелер, жанар-жағар май, субсидия беру тетіктерінің құқықтық базасын дайындау;
-аймақтардың ауыл ... ... ... ... тетіктерін жетілдіру мақсатында шет елдердің тәжірибесін зерттеп, оны ... ... ... ... мүмкіндікті пайдалана отырып, құрылғанына биыл 40 жыл толып отырған Ресей Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясы және Сібір бөлімшесінің жылдық жалпы ... мен ... ... ... ... үшін Сіздерге ризашылығымды білдіруге рұқсат етіңіздер. Сондай-ақ, ... ... ... ... ... ... Семенович Донченкоға Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі А.Қ.Күрішбаевтың және Қазақстан аграрлық ғылымы ғалымдарының құттықтауларын сіздерге жеткізуге рұқсат ... (АШМ мен ... ... ... ... ... ... аграрлық зерттеулерді және инновациялар саласындағы бірлескен ынтымақтастықты тереңдетуге Қазақстан ... ... ... Қазақстан мен Ресей арасындағы өзара тиімді стратегиялық серіктестік ... да, ... ... ... үрдістерге сәйкес арамыздағы өзара қарым-қатынасымыздың деңгейін арттыру үшін қажет маңызды резервтер мен мүмкіндіктер бар ... де ... ... отыр.
Қазақстандағы аграрлық ғылымның қазіргі жай-күйі мен даму ... ... ... ... рұқсат етіңіздер.
Қазіргі уақытта Мемлекет басшысы Н. Ә. Назарбаев аграрлық ғылым мәселелеріне баса назар аударып, ... ... ... ... көрсетті:
бірінші -- АӨК индустриялық-инновациялық дамытуға арналған ғылыми зерттеулер мен технологиялық серпін;
екінші озық ... ... және ... ... ... біздегі топырақ-климат жағдайына бейімдеу;
үшінші -- ғылыми-әзірленімдерді коммерцияландыру және ғылымды қаржыландыруға меншік инвестицияларды тарту.
Әлемдік ғылым да осы бағыттарда дамып келе жатыр, ... ... ... ... ... да ... ... жылғы мамыр айында Қазақстан Республикасы Үкіметі экономиканың аграрлық секторындағы технологиялық серпінді қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің 25 ... ... ... акционерлік қоғамын құрды. Осыған орай компанияға ... ... ... ...
- ғылыми жаңа әзірленімдер даярлап, коммерциялық пайдалануға енгізу;
- шетелдік перспективалы технологияларды ... ... ... және ... ... ... білім беру (тарату) арқылы экономиканың аграрлық секторын жедел ғылыми-технологиялық дамытуды қамтамасыз ету.
Жүктелген міндеттерді атқару үшін:
- ҒЗТКЖ ... мен ... ... ... ... жүйесін құру;
-меншік секторының қажеттіктерін қанағаттандыру үшін сапалы ғылыми-техникалық және инженерлік қызметтер көрсету;
-жан-жақты ғылыми-техникалық және инновациялық ... құру және ... ... ізденіс пен инновациялық прогреске қатысушылар арасында тиімді ... қол ... ... ... заманға лайық басқару моделін құруды және іске асыруды көздейтін, Аграрлық ғылымның дамуын тану стратегиясы айқындалды.
Қазіргі уақытта АҚ ... ... ... ... ... ... кең ... бар (26 филиалымен) 22 ғылыми-зерттеу институты, Агротехнологияларды трансферттеу және ... ... Мал ... және ... ... орталығы, Агроөнеркәсіп кешеніндегі экономикалық саясатты талдау орталығы қамтылған. Биылғы жылы Республикалық мал шаруашылығын асылдандыру орталығы акционерлік қоғамы ... ... ... Ауыл шаруашылығы министрлігінің 14 тәжірибе шаруашылығын біздің компанияның қарамағына беру туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы қабылданды. ... ... және ... ... АӨК дамыту салаларын және еліміздің барлық өңірлерін түгелдей қамтиды.
Ғылыми зерттеулердің тиімділігін арттыру мақсатында кең ауқымды жұмыстар жүргізудеміз.
Ғылыми жобаларды басқарудың жаңа ... ... ... оның мәнісі -- бүкіл зерттеулер ортақ мақсаттар мен міндеттер шеңберіне жұмылдырылған, ғылыми ұйымдар кооперацияланған. Осының нәтижесінде қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ... ... коммерцияландыру және өндіріске енгізу үшін ұсынады.
2009 жылы бұрын орындалған 367 тапсырманың орнына, ... ... ... ... ... ғалымдардың ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілермен тікелей қарым-қатынасы барысында әзірленген 36 ... ... ... іске ... басталды.
Компанияда басқарудың жаңа моделін ғылыми жобалармен ұйымдық қамтамасыз ету мақсатында құрылған Ғылыми-техникалық комиссияның құрамында 23 кісі бар, оның 18-і ... ... ... 9-ы ... ... Ұлттық ғылым академиясының академиктері) және бесеуі ғылым кандидаты.
Осылайша, ғалымдар мен ... ... ... ... ... АӨК ... басым бағыттарын есепке ала отырып ғылыми әзірленімдерді бағалауға мүмкіндік беретін, ... ... ... жаңа жүйесі енгізілді.[19]
Басқару және техникалық персонал есебінен ... ... штат ... ... ... ... орта есеппен 50 пайыз ұлғайтуға мүмкіндік берді, бұл ... ... әр ... нақты үлес қосуына сәйкес есептеудің сараланған жүйесі ... ... ... ... ... 2,5 ... ... адам жұмыс істейді, оның жартысына жуығы (45 % -1120 адам) ғылыми қызметкер, сонымен бірге: ... аса ... ... 423 ... кандидаты бар.
Осылайша, бір жағынан ғылыми ұйымдардың, тәжірибелік шаруашылықтардың, инновациялық орталықтардың қызметін үйлестіру ... ... ... ... ... және оны коммерцияландыру үшін негіз қаланды.
Ғылымды қаржыландыруда түбегейлі өзгерістер болды.[1]
Ауыл шаруашылығы саласындағы ... ... ... ... ... ... жөнінде айтсақ, дәнді дақылдардың отандық селекция сорттары 6,5 млн гектарға егілген, яғни 2007 жылғыдан 580 мың ... ... ... селекцияның майлы дақылдары 286 мың гектарға егілді, 2007 жылғымен ... 73 мың ... ... ... қазақстандық селекцияның бидай сорттары үлесі Ақмола, Солтүстік Қазақстан және Қостанай облыстарында соңғы 4 жылда орта есеппен 25 пайыздан 60-70 пайызға ... ... ... ... ... ... ... үнемдеу технологияларын енгізу алаңдары 2009 жылы 10,3 млн.гектарға немесе бүкіл астық алқабының 60 ... ... ал 2003 жылы бұл ... тек 1,0 млн. ... аз ... ғана қолданылған болатын.
Былтырғы жылдан бастап Ауыл шаруашылығы министрлігі ауыл шаруашылығы тауарын ... ... ... ... ұстаным қолдануының нәтижесінде осыған қол жеткізілді, яғни ылғал ресурстарын үнемдеуші жаңа технологияларды қолданатын АӨК субъектілері үшін субсидия көлемі 2 ... жуық ... АӨК ... ауыл ... ... ... бағыттарында, сонымен бірге мал шаруашылығы саласында ғылыми негізделген технологияларды қолдануға көшкен жағдайда ғана оларға мемлекеттік ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы министрлігімен бірлесіп әзірлеу басталды.
Мал шаруашылығы саласында ғалымдар ауыл ... ... ... арттыруда сапалы көрсеткіштерге қол жеткізді. Мысалы, сүтті Алатау тұқымының Ақырыс қызыл-күрең түстес сиыр малының сүт өнімділігі 4 500 - 5000 кг., ... ... 3,8 ... ... ... ... Ертіс қызылала мүйізді ірі қара малының өнімділігі 4 200 - 4 500 кг., сүтінің майлылығы 3,9 - 4,2 ... яғни ... ... бойынша 1500-1800 кг. деңгейіндегі орташа көрсеткіштен жоғары болды. Бұл қазақстандық селекцияның сүтті мал ... ... ... ... Енді ... алдында мынадай міндет тұр: АӨК субъектілерімен бірлесіп ірі көлемді селекция шеңберінде асыл тұқымды мал басын молайту және отандық селекцияның ауыл ... ... ... ... ... рет, ... ... бастап ғалымдардың инновацияларды өндіріске енгізу, ғылым жетістіктерін тарату жөніндегі консультациялық қызметтер көрсетуі жергілікті бюджеттердің қаражаты есебінен қолданатын болады, яғни ғалымдарға ... ... ... ... ... ... міндеттерін шешуге мүмкіндік беретін болады.
Бұл үшін біз Қазақстанның барлық облыстарымен АӨК салаларында ... ... ... және ... ... ... туралы меморандумға қол қойдық.
Селекционер ғалымдардың еңбегін уәждеуді күшейту үшін біз оларға сыйақы, яғни ауыл ... ... ... ауыл ... ... ... мен ауыл шаруашылығы жануарларының тұқымдарын пайдаланғаны үшін роялти төлеу жүйесін ... ... ... ... ... жүйесінде қолға алына бастады. Биылғы жылы енді жануарлардың генетикалық әлеуетін пайдалану саласында енгізілетін болады.
Осылайша, мемлекет бір ... ... ... да, ... ... ... ... қалыптастырады.
Ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтиже беруі туралы айтатын болсақ, өткен 2006-2008 жылдардағы орташа мерзімді кезеңде ... ... ... ... ... ... мынадай нәтижелерге қол жеткізді:
ауыл шаруашылығы дақылдарының 185 жаңа ... мен ... ... ... сорт сынағына берілді;
жануарлардың 23 тұрпаты, аталық ізі, кросы шығарылды және/немесе сынақтан өткізілді, 24 ... пен ... 43 ... мен құрал-жабдық әзірленді;
егіншілікте, орман және су шаруашылықтарында (71), мал шаруашылығы саласында (23), ауыл ... ... ... және құрама жем өндіруде (44) және механикаландыруда (9) технология әзірленді.
Ғылыми ... бәрі ... ... 317 ... ... ала патент және авторлық куәлік алынуы олардың енгізуге және коммерцияландыруға ... ... ... алады. Ветеринария саласында 4 лицензиялық келісім іске асырылуда.
Былтырғы жылы атқарылған ең маңызды істердің бірі -- АҚ ... ... ... ... ... ... және ... ғылыми әзірленімдер негізінде АӨК инновациялық жобаларды іске асырумен ... ... ... және ... ... құрылуы. Орталық қызметінің негізгі мәні жарғылық капиталда үлестік қатысу арқылы жобаларды тікелей қаржыландыру болып табылады.
Орталық өзінің ... ... ... бастап кәсіпкерлік секторының субъектілерімен бірлесіп, отандық және шетелдік ғылыми әзірленімдер негізінде АӨК инновациялық ... іске ... ... АҚ ... ... біз ... жылы мал ... саласының бәсекеге қабілеттілігі төмен болуының проблемасын шеше бастадық. Әлемдік тәжірибені ескере отырып, мал ... ірі ... ... ... әзірленді.[16]
Мемлекеттік қолдаудың нәтижесінде соңғы он жылдықта алғаш рет ғалымдардың әлемдік стандарттарға сәйкес ... ... ... үшін ... ... жасалуда. Ғылыми-техникалық инфрақұрылымды дамыту шаралары басталды: өсімдік шаруашылығы мен мал ... ... ... сипаттағы қазіргі заманға лайық лаборатория кешені қалыптастырылуда, бірқатар ғылыми-зерттеу ұйымдарында сорттарды жедел шығару бойынша селекциялық-жылыжай кешендерінің құрылысын салу басталды, ғимараттар мен ... ... ... асырылуда, селекциялық-тұқым шаруашылығына арналған техника сатып алынуда.
Ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің озық білімге тұрақты қол ... ... ету ... тізбегіндегі маңызды да, ажырамас буынның бірі -- ең перспективалы отандық және шетелдік әзірлемелерді қолданудың оң тәжірибесіне негізделген білім ... ... ... 2008 ... бастап жұмыс істей бастады. 2009 жылы 048 бағдарлама шеңберінде екі Орталық ашылды:Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ҒЗИ ... БТО, ... ... облысында БТО. Судағы биологиялық алуан түрлілік және су өсімдіктерінің мәселелері бойынша ... ... ... ҒЗИ ... ... базасында БТО құру жұмысы басталды. 79 семинар өткізіліп, АӨК саласының 1733 маманы оқытылды.
деген 019 бюджеттік бағдарламаны қалыптастыру бойынша ... ... ... ... жүргізілуде. Қытай, Израиль, Германия сияқты мүдделі шетелдік серіктестердің қатысуымен орталықтардың ... ... ... ... ... Бұл іске ... ... мен өндірушілер де қатыса алар еді деп ойлаймыз.
Осы айтылған шаралар бізге АӨК қолдаудың ғылыми-инновациялық жүйесін ... ... АӨК ... жаңа ... ... өрлетуге мүмкіндік бермек.[7]
АӨК өрлеу жолын талдау негізінде халықаралық көрнекті ғылыми орталықтармен бірлесіп мынадай ... ... іске ... ... ... ... функционалдық геномикасы орталығымен бірлесіп, қуаңшылық жылдарында егіннің түсімділігі кемуін 25 ... ... ... ... ... озық ... ... негізінде қуаңшылыққа және сортаңдыққа төзімді астықтың жаңа сорттарын жасау бағытындағы ... ... ... генетикасы лабораториясын құру;
-- ет және сүт бағытындағы МҚМ үшін эмбриондар трансплантациясы технологиясын енгізу және жем-шөп ресурстарын басқарудың тиімді жүйесін ... ... ... ... ... ... технологиясы бойынша картоптың вируссыз шағын түйнектерін өндіру;
-- (ГФА, Германия) АӨК макроэкономикалық зерттеулер жүргізу.
Жоғарыда айтып өткенімдей, қазақстандық ... ... ... басым бағыты -- ресейлік ғалымдармен ынтымақтастық. РАШҒА ҒЗҰ, сонымен бірге Сібір бөлімшесінің институттарымен екіжақты жасалған 38 келісім осының ... ... мен ... ... ... ... ... басымдықтар мыналар: егіншілік және өсімдік шаруашылығы, мал шаруашылығы мен ветеринария, биотехнологияларды дамыту, ауыл ... ... ... және ... ... ауыл ... ... ғылыми кадрларды даярлау және тағылымдамадан өткізу.
Сонымен бірге, Ресей, Қазақстан және Беларусь арасындағы бірыңғай ... ... құру ... ынтымақтастығымызды тереңдете түсуімізге мүмкіндік береді деп есептейміз. Қазақстан ғылымының Ресеймен ынтымақтастығындағы ... ... ... болмақ:
-- ауыл шаруашылығы өсімдіктері мен жануарларының генетикалық ресурстарымен ... ауыл ... ... ... бірлескен ҒЗКТЖ жүргізу (ауыл шаруашылығы өнімін өндіру, қайта өңдеу және сақтау, биотехнологияларды дамыту; жем-шөп өндірісі, мал ... мен ... ... ... ... туралы тәжірибе алмасу және ақпарат алмасу, ғылыми кадрларды Қазақстан мен Ресейдегі ғылыми орталықтарда тағылымдамадан ... ... ... ... ғылыми орталықтарында даярлау.
Қазақстандық және ресейлік ғалымдардың әлеуетін, сондай-ақ ... ... және даму үшін ... ... ... база бар ... ескеріп, бірлескен нақты ғылыми және инвестициялық жобаларды іске асыру мүмкіндігін зерделеуді ... ... біз ... ... АӨК ... бағыттары бойынша бірлескен ғылыми лабораториялар құра алар едік. Бұл жұмыста біз алыс шетелдердің ғалымдарын ынтымақтастыққа шақыра аламыз. Мұны іске ... үшін біз ... ... ... ... ... ғылымның негізгі міндеті еліміздегі, сонымен бірге шетелдерден талантты жастарды ғылымға бейімдеу ... ... ... ... жасарта түсу. Республикалық бюджеттен тиісінше қаржыландырылатын, ғылыми кадрлар даярлау жөніндегі арнайы ... ... ... біз пысықтаудамыз. Бұл жұмыста біз РАШҒА Сібір бөлімшесінің ҒЗҰ және ... Ауыл ... ... академиясымен өзара қарым-қатынасты күшейте түскіміз келеді.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі бастамашы болған деген ғылыми-тәжірибелік конференция Қазақстан мен ... ... ... ... ... тереңдете түсуге тың серпін бере алады, оны 2010 ... ... ... ... өткізу жоспарланып отыр.
Сөз реті келгенде, Ресей Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының және ... ... ... ... ... ... ... институттардың басшылығын осы конференция жұмысына белсене қатысуға шақырамын.
Сондай-ақ, Ресей Ауыл ... ... ... да ... ... ұйымдастырушылардың бірі болуды ұсынамыз. Қазақстан, Ресей және Беларусь елдерінің ғылымды қажетсінетін өнім өндіруі есебінен ауыл ... ... ... ... өз ... әлемдік нарыққа экспорт шығару әлеуетін кеңейту жөнінде ғалымдарымыздың арасындағы қарым-қатынастың перспективаларын талқылау осы концеренцияның мақсатына ... деп ... мен ... ғалымдарының өзара қарым-қатынасын нығайту, АӨК бірлескен ғылыми қызметін күшейте түсу ... осы ... ... ... ... қоғамы мен Сібір бөлімшесі арасындағы, сондай-ақ біздің елдеріміздің ғылыми ұйымдары арасындағы ынтымақтастық туралы екіжақты меморандумдарға қол қоюды ... ... ... іске ... үшін ... ... ... әлемдік үрдістерге сәйкес аграрлық ғылымды қаржыландыруды ұлғайту мүмкіндігін зерделеуде. ... ... ... ауыл ... ... ... қолдау деңгейі (2008 жылы 0,26 пайыз болған), яғни ҒЗТКЖ қаржыландыру көлемінің жалпы ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... тұрғыдан дамыған елдермен салыстырғанда (Аргентинада -- 0,46 пайыз, АҚШ -- 1 пайыз, Канада -- 2,1 пайыз), төмен ... ... ... тәжірибеге сәйкес Қазақстан Республикасының аграрлық ғылымын қаржыландыруды ең кемінде саланың жалпы өнімінің 1 ... ... ... ... ғылымның бәсекеге қабілеттілігін нақты арттыру үшін қажетті ең аз өлшем белгілеуге мүмкіндік берген болар еді.
Сонымен бірге, аграрлық ғылымды ... ... ... әлемдік ғылыммен ықпалдастық процестерін тездетуге және халықаралық ғылми орталықтардың ... АӨК ... ... ... ... іске асыруға мүмкіндік берген болар еді.
Тұтас алғанда, аграрлық ғылымды басқару жүйесін, қаржыландырудың тетіктері мен көздерін жетілдіру, түпкілікті нәтижеге ... ... ... ... процестерін күшейту жөніндегі біз атқарып отырған шаралар Қазақстанның аграрлық ғылымының да бәсекеге қабілеттілігін, сол арқылы еліміздің аграрлық секторының да ... ... ... ... ... ... АӨК - нің ... талдау
Бүгінгі таңда республиканың агроөнеркәсіптік кешеніндегі жағдай өндіріс тиімділігінің өсуімен, ауылдағы қаржы ... ... ... ауыл ... өмір сапасының жақсаруымен сипатталады.
2008 жылдың қорытындысы бойынша ауыл шауашылығының жалпы өнім көлемі 1384,2 ... ... ... ... салада өндірістің жалпы өнімі 1 адамға есептегенде 4600 $ ... ... жылы ... ... ... деңгейі 6% деңгейінде қалыптасты.
Жыл сайын ауыл шаруашылығының негізгі капиталына инвестициялар артуда. Егер 2002 жылы инвестициялар салу 17,3 ... ... ... ал 2008 жылы - 77,8 млрд. теңге немесе 4,5 есе артық ... ... ... құрылымдық және технологиялық әртараптандыру, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ... ... ауыл ... дақылдарының егістік алаңдарын кеңейту, экспортқа бағытталған бәсекеге қабілетті өнімдердің өндірісін арттыру жұмыстары жүргізілуде.[4]
Жалпы республика бойынша 2008 жылы ... ... ... ... 2007 ... ... 778,4 мың ... (5,1%), оның ішінде бидай алаңы - 603,4 мың га-ға (4,7 %), арпа - 251,5 мың га-ға (13,5 %), астыққа арналған ... 5,8 мың ... (6,3 %), ... қара ... - 4,0 мың ... (7,6%) артты.
Ылғал қорын сақтау технологиясын ендіру алаңдары ... 2008 жылы осы ... ... ... 7,6 млн. га ... ... ... егілді, бұл 2007 жылмен салыстырғанда 2,6 млн. га немесе 52 % - ға ... жылы ... ... ... 10,1. ц/га ... ... өңдеуден кейін 15,6 млн. тоннаны құрады. Бұл көлем еліміздің жаңа астыққа дейінгі ішкі қажеттілігін және ... 5,5 - 6,0 млн. ... ... ... ... ... ... Бұл ретте, астықтың жоғары сапасы байқалады астық қабылдау кәсіпорындары сақтауға қабылдаған бидайдың -90%-ы 1, 2 және 3 ... ... ... Осы көрсеткіш 2007 жылы 76 %-ды құрады.
2008 жылы астық эквивалентінде 8,2 млн. тонна (2007 жылы - 9,0 млн. ... ... ... және ұн, оның ішінде 5,6 млн. тонна астық, 1,8 млн. ... ұн ... ... Бұл ... ... пен ұнды ... ... түскен экспорттық түсімінің көлемі 2,5 млрд. АҚШ долларын құрады, ол 0,8 млрд. АҚШ ... ... 2007 ... ... ... 52 %-ға артық.
Бұдан басқа, 128,0 млн. АҚШ доллары сомасына 93,2 мың тонна мақта-талшығы және 25,5 млн. АҚШ ... ... 54,2 мың ... ... дақылдар экспортталған.
2008 жылдың қорытындысы бойынша республикада 9 мың тоннаға жуық бірегей тұқым өндірісіне ... ... ... ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер үшін 1539 мың дана жүзім мен жеміс-жидек дақылдарының көшетін және 70 мың ... ... ... ... ... алу құны 40 %-ға ... 27,26 га алаңда жеміс-жидек дақылдары мен жүзімнің көп жылдық көшеттерін отырғызу және 19,7 га алаңына аталған дақылдардың өткен ... ... ... ... ... ... ... шығындары толық өтелген.
Ел халқын тұтыну нормаларына сәйкес жеміс және жидектермен қамтамасыз ету үшін 16 мың гектардан кем емес ... ... ... және 4,5 мың гектарға жүзім егу қажет.
Осыған байланысты 2007 жылдан бастап республикалық бюджеттен жеміс-жидек дақылдарын және жүзімнің көп жылдық көшеттерін ... және ... үшін жыл ... ақшалы қаражат бөлініп, республика үшін маңызды және табысты жеміс шаруашылығын мен жүзім шаруашылығын жаңадан жандандыруға мүмкіндік береді.
2008 жылы ... ... 213,3 мың ... ... тыңайтқыш енгізілді. Тыңайтылған аумақ 2 295,2 мың гектарды құрады, бұл 2004 ... ... 5 ... ... Алайда, енгізілген минералды тыңайтқыштардың осы көлемі қажеттіліктің 8 % ғана ... ... ... топырақ құнарлылығын сақтау және ұдайы өсіру үшін тыңайтқыштар (органикалық тыңайқыштарды қоспағанда) қолдануды ары қарай ынталандыру қажет.
2008 жылы мал ... ... ... ... ... шошқа басынан басқа, малдар мен құстар санының өсуі 2007 жылмен ... 3-8 ... ал мал ... өнімінің өндірісі 3-12 пайызды құрады. Мал шаруашылығында жүргізіліп жатқан селекциялық-тұқымдық жұмыс саланың ... ... бір ... ... ... ... бірқатар тежеу факторлары бар: барлық ауыл шаруашылығы мал санының 70 пайыздан астамы жеке ... ... асыл ... мал басының үлес салмағы төмен болып қалуы және 5-11 % ғана құруы; жануарларды асырау және қоректендірудің ... ... ... ... және қайта өңдеудің ескірген технологиялары, мал шаруашылығы процесстерін механикаландыру және ... ... ... орта және ірі тауарлы өндірістің мамандандырылған шаруашылықтарының жеткіліксіз дамуы; жемшөп базасының әлсіздігі, толық мөлшердегі ... ... ... және оның ... ретінде мал және құстардың өнімділігінің-төмендігі.[2]
Ветеринария саласында республикадағы эпизоотикалық саулықты және мал ... ... ... ... ету ... ... жұмыстар жүргізілді.
Сонымен қатар, елдің толық ветеринариялық саулығын ... ... ... ... ... ... тұр: ... мен құстардың аса қауіпті ауруларына қарсы эпизоотияға қарсы шаралардың толық көлемде жүргізілмеуі, ауыл шаруашылығы шикізатын ... ... ... ветеринариялық бақылау жүргізетін бөлімшелер санының жетіспеушілігі; зоогигиеналық және ветеринариялық-санитариялық талаптарды сақтамай ауыл шаруашылығы ... ... ... ... материалдық-техникалық жабдықтану деңгейінің төмендігі; жергілікті атқарушы органдардың мал қорымы және сою ... ... ... ... ... сәйкестендіру жүйесінің реттелмеуі, ветеринар мамандардың - лицензиаттардың біліктілік деңгейінің төмендігі.
АӨК-не қарасты қайта өңдеу кешенінің қазіргі жағдайын өндірістің өсуі үшін ... ... бар және бір ... деп ... ... ... өнімдерін шығаруды 3 мыңға жуық кәсіпорын жүзеге асырады, олар 2008 жылы өнеркәсіптік өндірістің республикалық көлемінің - 7,2 %-ын және ... ... - 21,4 %-ын ... Соңғы бес жылда саланың орташа жылдық өсу қарқыны 108,3 %-ды құраған.
2008 жылы тамақ өнеркәсібінің өндіріс көлемі 734,1 ... ... ... жылы 2007 ... ... ұн ... - 9,6 %-ға, жарма - 7,4 %-ға, шұжық өнімдері - 4,7 %-ға, ... ... - 6,4 %-ға, қант - 30 %-ға, ... - 17,6 %-ға, ... ... - 10,8 %-ға, печенье - 6 %-ға ұлғайды.
Есептік кезеңде 2007 жылмен салыстырғанда республикада 20 %-ға - өсімдік майларын, 27 %-ға - ... 2 %-ға - ... ... ... ... төмендеді және 32 %-ға - томат консервілерінің өндірісі қысқарды.
Сондай-ақ, сүт өнімдерінің өндірісі барлық негізгі көрсеткіштер ... ... сүт ... 2,2 %-ға және қойылтылған сүт пен кілегейдің ... 20 %-ға ... ... ... ... ... ... сапалы шикізаттың (сүттің) жетіспеушілігі, дайын өнімнің арзан импортының өсуі, ... ... сүт ... ... ... ... ... жақсартуы және кәсіпорындарының халықаралық стандарттарға ауысуы бойынша жұмыс жалғастыруда, қазіргі уақытта ИСО және ХАССП халықаралық стандарттарына негізделген сапаның ... ... ... 254 ... ... СМЖ ... бойынша 68 кәсіпорын өндірісін әзірлеуде және даярлауда.
Сонымен бірге, бір қатар проблемалар бар: ауыл шаруашылық өнімдерін ендіру жөніндегі кәсіпорындарының технологиялық ... ... ... ... ауыл шаруашылық шикізатының/өнеркәсіптік өндірілуінің төмен деңгейі және сапалы шикізаттың болмауына ... ... ... кәсіпорын алыптылығының тиісті жүктелмегені, қайта өндіріс өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігінің жеткіліксіз деңгейі және осының нәтижесінде олардың кейбіреулеріне ... ... ... ... принциптерін енгізу жөнінде жұмыстың жетіспеушілігі, орта буынның білікті ... және ... ... ... жаңарту жөнінде мақсатты жұмыс жүргізілуде. 2008 жылы ауыл шаруашылығы техниканың ... ... ... 7034 ... ... ... және алыс шет елдерінің жоғары өнімді, қуатқа ... ... ... ... ауыл ... өндірісінің қуатқа қамтамасыз етуін 2002 жылмен салыстырғанда 19,5 %-ға ұлғайтуға мүмкіндік берді.
Бірақ-та, Қазақстанның ауыл шаруашылығы ... ... ... 80 %-ға ... тозды. Негізгі ауыл шаруашылық техниканың орташа қызмет ету мерзімі 8-10 жыл болғанымен пайдаланудың 10 ... ... ... ... 94,5 %-ға ... ... жинаушы комбайндардың - 77,7 % құрайды. Сонымен бірге, жыл сайынғы тракторлардың жаңаруы - 0,87 %-ды, астық жинаушы ... - 3,2 %-ын ... ... ... ... ... қолдау себепші болған еді.
Былтырғы жылы агроөнеркәсіптік кешенді мемлекеттік қолдау көлемі ... ... ... Егер 2002 жылы осы мақсаттарға мемлекеттік бюджеттен 27,3 млрд.теңге бағытталған болса, 2008 жылы - 133,8 млрд.теңге, оның ... ... ... - 40,2 ... ... - 52,6 ... құрады. 2009 жылы барлығы 96,3 млрд.теңге, оның ішінде субсидиялар - 41,3 млрд.теңге, несиелер - 14,7 млрд.теңге бөлінді.
АӨК салаларын ... ... ... ... ... және ... ... саласының бәсекеге қабілеттілігінің мәселелерін шешу агроөнеркәсіптік кешендегі технологиялық олқылықтарды қамтамасыз ететін, өндіріске жаңа инновациялық тәсілдерді әзірлеуге және ... ... ... ғылымның дамуымен тығыз байланысты.
2006 - 2008 жылдары жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижесі бойынша ауыл шаруашылығы дақылдарының 187 жаңа сорты мен будандары ... және ... сорт ... ... ауыл шаруашылығы дақылдарының негізгі түрлерін өсіру бойынша 48, ... ... және ауыл ... ... сақтау бойынша 44 агротехнология әзірленді және жетілдірілді, ауыл ... ... 39 ... мен түрі, үйректің 1 тұқымы және 3 желісі, бал арасының 2 ... ... ... ... дәстүрлі технологиялармен салыстырғанда өнімділігін арттыруды қамтамасыз ететін ауыл ... ... ... мен ... күтіп-бағу мен азықтандырудың 23 технологиясы әзірленді, 58 вакцина, диагностикум және емдік ... ... ... ... ... кеңінен енгізілуде. Егер бұрын қазақстандық селекция сорттарының дәнді дақылдарының егісі 27 % шамасында болған, ал 2007 жылы ауыл ... ... және ... ... ... ... ... дақылдардың отандық сорттарының алаңы жалпы егістік алаңының шамамен 6,7 млн. ... ... 35,4 %-ын ... ... 2008 жылы ... селекцияның мақта сорттары егіс алаңының 60 % егілді, 6 жыл бұрын мақта шаруашылығында тек қана өзбек сорттары ... ... ... ... және нөлдік технологиялары бойынша қазақстандық ғалымдарының әзірлемелерін енгізу алаңы 2003 жылғы 1 млн. га-дан 2008 жылы 8,9 млн. ... ... жылы 2009 - 2011 ... ... зерттеу бағдарламаларының негізгі бағыттары анықталды, ғылыми зерттеулер 40 тақырып бойынша жүргізілетін болады.
Ауыл шаруашылығын жүргізудің отандық және шет елдік тәжірибесі ... ... ... тәжірибелердің жылдам тарату және жаңа технологияларды енгізу механизмдерінің бірі болып АӨК саласындағы білім тарату орталықтарын құру және іске қосу ... 2008 жылы ... ... және ... ... ... ... онда ғалымдар мен жаңа агротехнологияларды әзірлеушілер өндіріс пен ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуге жаңа технологияларды енгізу бойынша шаруаларды, кәсіпкерлерді және т.б. ... ... және ... ... ... 2009 жылы ... саласы ретінде АӨК-нің барлық ерекшеліктерін есепке ала отырып, кәсіпкерлік сектор субъектілерімен бірге отандық және шет ... ... ... ... инновациялық жобаларды іске асыруды жүзеге асыратын агротехнологияны ... және ... ... ... ... қызметінің негізгі бағыты жарғылық капиталына үлестік қатысуы арқылы инновациялық ... ... ... ... табылады.
Балық шаруашылығы
Балық шаруашылығын тұрақты дамытудың кешенді шараларын іске асыру жұмыстары жалғасуда.
Балық шаруашылығы су тоғандарын және учаскелерін пайдаланушыларға ұзақ мерзімге бекітіп беру ... ... бұл ... берілген су тоғандары мен учаскелеріне балық шаруашылығын ... ... өз ... мен инвестициялар тарту бойынша жоспарлы жұмыстар жүргізуге мүмкіндік береді.
2008 жылы балық шаруашылығын дамытуға пайдаланушылар ... 1 626,5 ... ... ... шараларға байланысты ауланған балық көрсеткіші өсті және 55,9 мың тоннаны құрады, балық ресурстарын пайдаланғаны үшін бюджетке 443,2 млн. теңге төлем ... ... ... бойынша 2190 халықаралық, республикалық және жергілікті маңызы бар балық шаруашылығы су тоғандарын (учаскелерін) 10 жыл мерзімге 1137 ... ... ... ... жыл ... ... инспекторлармен балық қорғау заңнамаларын бұзған 9841 фактілері айқындалған, 44 млн. теңге айыппұл салынған, соның ішінде 37,6 млн. ... ... ... ... ... зиянға 21 млн. теңге сомасына талап етілген, 5,5 млн. ... ... ... ... 75,95 ... ... оның ... 2,53 тонна бекіре тұқымдас балықтар тәркіленді. Тәркіленген ... ... ... бюджетке 1,87 млн.теңге түскен.
Келешекте балық ресурстарының өсімін молайту, балық ресурстарына мемлекеттік есепті жүргізу, ... ... ... ... ... кәсіпорындарға күрделі жөндеу жұмыстарын, Қазақстан бөлігінде орналасқан Каспий теңізінің биологиялық ресурсының жағдайына баға беру туралы кешенді теңіз зерттеу жұмыстарын жүргізу ... ... ең ... мәселенің бірі, тауарлы балық шаруашылығы саласының нашар дамуы. Осы бағытты қарқындату қажеттілігінің себепшісі табиғи су ... ... ... ... ... және су ... кәсіптік аулауға шектеулер қою қажеттілігі мақсатында оның тозуын алдын-алуға болады.[6]
Орман және аңшылық шаруашылығы
2008 - 2010 ... ... ... және 2010 ... ... су ресурстарын сақтау мен тиімді пайдалану, жануарлар ... және ... ... ... аумақтар торабын дамытудың бағдарламаларын іске асыру жалғасуда.
2008 - 2010 ... ... ... ... асыру мақсатында Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігімен ағаш отырғызу жөніндегі жұмыстар 20,9 мың га ... ... ... ... ... 20 %-ға ... (2008 ж. -- 15,7 мың га). Сексеуіл отырғызу жұмыстары республиканың 5 ... ... ... ... ... ... құру ... жұмыстар жүргізілуде. 1997 жылдан бастап 45 мың га екпе ағаш отырғызылды.
2009 жылдың өрт қауіпті кезеңінде мемлекеттік орман қоры аумағында 4341 га ... 527 ... өрті ... ... оның ішінде орман алаңында 2110 га, өткен жылдың сәйкес деңгейінен 57 %-ға төмен.
Алматы, Ақмола, Павлодар, Шығыс Қазақстан және ... ... 5639 мың га әуе ... ... ... ... Жылдық ұшуы 6000-нан астам сағатты құрайды, бұл мемлекеттік орман қорының қорғауындағы аумағына ... ... ұшып ... ... ... жылдың ақпан айынан бастап Қарағанды облысындағы Қарқаралы ұлттық ... ... 21,7 мың ... және Алматы облысындағы Шарын ұлттық паркінің аумағы 30,1 мың ... ... ... обылысында аумағы 111,5 мың га аумақта МТР және Қарағанды облысында көлемі 44,6 мың га ... ... ... ... ... ... 93 ... түрі болып табылады, оның ішінде сүтқоректілердің 34 түрі және құстардың 59 түрі. ... ... ... ... ... ... ... үлкен маңыздылығына ие болуда.
Аңшылық шаруашылығына ерекше назар аударылуда. Қазақстан Республикасында аңшылыққа арналған жерлер 234,6 млн.га. алып жатыр, олардың ішінде 117,8 млн. га (49,0 %) ... ... ... аңшылыққа арналған жерлердің резервтік қорының негізгі тартымды бөлігін жеке аңшы пайдаланушыларға ... ... ... ... іс ... ... ... - 2009 жылдары 200-ден астам аңшылық шаруашылықтары құрылды және 2009 ... 1 ... ... ... саны 673 ... ... жылы ақ ... және аз кездесетін және жойылып бара жатқан жабайы тұяқты жануарларды қорғау үшін 146 инспекторлар мен автомобилдік техниканың 63 бірлігі ... 25 ... топ ... ... санының азаю динамикасы тоқтатылды және олардың саны 2008 жылғы 61,0 мың басынан 2009 жылда 81,0 мың басына ұлғайтылуы ... 2009 жылы ақ ... ... өсу ... 2008 ... ... 32,7 % құрады.
Су шаруашылығы және ауыл шаруашылығы жерлерінің мелиорациясы
2002 - 2010 жылдарға арналған салалық бағдарламасын іске асыру аясында және 2002 - 2008 ... ... ауыз ... қамтамасыз ету мәселелерін шешу мақсатында барлық көздерден 121,3 млрд. теңге бөлініп, игерілді. Осы қаражатқа 10874 ... ауыз ... ... ... салынды, қайта жаңартылды және күрделі жөндеуден өткізілді, тұрғындардың саны 4,2 млн. адамнан асатын 2 227 мың ... ... ... ... ... ... ... және сақтау мақсатында суармалы жерлерге мемлекеттік мониторинг жүргізілуде. 2009 жылы жалпы алаңы 1697,2 мың га ... ... және ... және ... ... ... мен су ресурстарын басқару және жерлерді қалпына келтіру жобаларының объектілерінде, агромелиоративтік зерттеулер; жер асты сулардың деңгейлік-тұздық режиміне 48 872 өлшеу - ... ... ... ... ... ағысына 3 018 өлшеу - гидрогеологиялық бақылаулар; 788 бақылау ұңғымаларына ағымдағы жөндеулер; 28,5 мың гектарға топырақтық-тұздық ... ... 15 607 ... бірлік лабораториялық талдаулар жүргізілді, мемлекеттік басқару органдары, сондай-ақ суару жүйелеріндегі жер пайдаланушылар мен пайдалану қызметтері үшін ... су ... ... ... ... ұсынымдар әзірленді.
Ауыз сумен жабдықтаудың баламасыз көздері болып табылатын сумен жабдықтаудың ерекше маңызды топтық жүйелерінен ауыз су беру жөніндегі ... ... ... 2009 жылы төмендетілген тариф бойынша саны 1761,6 мың болатын халықты ауыз сумен қамтамасыз ету.[7]
Республикалық ... ... ... ауыл ... тауарын өндірушілерге суды жеткізудің қызметтердің құнын субсидиялау 9 897,002 млн. текше метр ... ... ... суды ... құнын арзандатуды қамтамасыз етуге мүмкіндік берді.
Сонымен бірге, бірқатар күрделі мәселелер де бар: Қазақстан бойынша орташа ... ... тек қана ауыл ... 60 ... ғана су құбырларының суымен, 37,4 пайыз орталықсыздандырылған су көздерімен қамтамасыз етіледі, ал ... ... ... (2,6 %) әкелінетін суды және ашық су тоғандарының суын пайдаланады; қондырғылар мен су бөлетін желілер ... ... 20-30 ... ... ... ... берілген немесе күрделі жөндеуден өткен; жалпы республика бойынша желінің үштен екі ... ... ... немесе оларды толық алмастыруды талап етеді; тек 41 қалаларда ғана толық технологиялық циклымен канализациялық тазалау қондырғылары бар, оның ... 10 ... 70 %-дан ... тозуды құрайды.
Ауылдық аумақтарды дамыту
Қазақстан Республикасының Ауылдық аумақтарын дамытудың 2004 - 2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының бірінші кезеңін іске асыру ... ... ... 2003 ... 20 тамыздағы № 838 қаулысымен бекітілген 2004 - 2006 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарына сәйкес жүзеге асырылған. Бірінші ... ... ... іске асырылуын талдау барлық көзделген негізгі шаралардың орындалғанын көрсетеді.
Мемлекеттік бағдарламаны іске асырудың ... ... (2007 - 2010 ... ... және ... ... ... салуды, жөндеуді және қайта жаңғыртуды инвестициялау бойынша жұмыстарды ... ... ауыл ... ... ... ауыл тұрғындарының неғұрлым жоғары өмір сүру деңгейін қамтамасыз ету ... ... ... ... болады, ауыл аумақтарын тұрақты дамыту негіздері жасалады.
2008 жылы ауылдық аумақтарды дамытуға барлық көздерден 218,7 млрд. теңге, оның ішінде республикалық бюджеттен 106,9 ... ... ... ... 98,7 млрд. теңге, сондай-ақ, басқа да көздерден 13,1 млрд. теңге бөлінді.
2008 жылғы республикалық ... ... ... ... ... білім беруді - 36%, денсаулық сақтауды - 17%, жергілікті маңызы бар жолдарды - 18%, ... ауыз ... ... ... - 16% және ... - 13% ... келеді.
Осылайша, 2008 жылы ауылда 266 білім беру объектілері, 157 денсаулық сақтау объектілері салынды және қайта жаңғыртылды, 795 ... беру ... 360 ... ... ... ... ... жүргізілді.
Ауылдық аумақтарды келешекке дамыту екі бірыңғай міндетті шешуге - ауыл ... ... ... және ауыл ... өмір ... ... ... жасауға негізделеді.[11]
1.5 АӨК инновациялық қызметті ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық саясатының негізіне мемлекет пен ірі корпорациялардың ғылыми-техникалық әлеуеті мен оны нарықтық экономика ... ... ... ... болып отыр. Қазір ғылыми ұйымдардың ғылыми зерттеулердің әртүрлі бағыттарында бірлесе жұмыс істеудің жаңа ... ... ... ... аймақтар мен кәсіпорындардың дамуының инвестициялық кезеңіне өтуге экономикалық, инфрақұрылымдық жағдайлар жасау арқылы ... ... ... ... инновациялық дамуына өтуге мүмкіндік туғызу.
Ауыл шаруашылығы Қазақстан экономикасының негізгі салаларының бірі болып табылады. Аграрлық сектордың даму ... ... да ... қоғамның экономикалық және қоғамдық-саяси тұрақтылығын анықтайтын факторы ... ... және әлі де ... келеді.Республика экономикасы дамуының басым бағыттарының бірі бола отырып, ауыл ... аса зор ... пен ... қорға ие. Қазақстанның әр түрлі климаттық жағдайлары қоңыржай жылы белдікте барлық дерлік ... ... және мал ... ... ... береді.
Біздің зерттеу көрсеткендей, АӨК ғылыми-техникалық дамудың ең ... ... ... инновациялық басқарудың құрылуы, ғылыми-техникалық әрекеттің жобалық, технологиялық, материалдық, ұйымдастырушылық, мамандық жақтарын қамтитын, алынған нәтижені талдауды, ауыл шаруашылығын жүргізу ... ... ... ... ... және қаржылық-экономикалық жағдайларда дамудың болжамын жасауды қамтитын, нарықтың ілгермелі қажеттіліктерін қанағаттандыруға ... ... ... ... ... ... талдау. Қазақстанның аграрлық секторы мынадай сипатқа ие:
::ауыл ... ... ... ... аумағы - 222,6 млн. га, оның ішінде 24 млн. га (10,8%) - ... ... 5 млн. га (2,2%) - ... ... 189 млн. га (85%) - ... ... алып жатыр;
:: ауыл тұрғындарының саны - 7,3 млн. адам немесе ел тұрғындарының жалпы санының ... ... ... және ... жамылғысының тік және көлденең зоналары анық белгіленген. Орманды дала мен дала аймағында барлық жердің 10%, шөл және шөлейт аймағында - 60%-ға ... ... ... - 5%-ға ... ... ... барлық егіншілік аймақтары жылдық жауын-шашынның аздығымен сипатталады - 150-320 мм.;
::теңізге шығу жолының жоқтығы, бұл сыртқы нарыққа ... ... ... ...
:: ... ... қант, өсімдік майы, құс еті, көкөніс пен жеміс сияқты өнімдерді қоспағанда, азық-түлік өнімдерінің көпшілігімен қамтамасыз етудің өзіндік жеткіліктілігі; ... ... ... дақылдарын өсіруге және мал шаруашылығына мамандандырылуы; суармалаудың айтарлықтай маңызы бар оңтүстік аймақтарда өсірілетін дақылдардың (астық, майлы, ... ... ... ... ... ... ... жылдағы 1 га егістікте ауыл шаруашылығының жалпы өнімін өндіру 47,5 мың теңгені құрайды, ауыл шаруашылығында жұмыс ... 1 ... ауыл ... ... ... 453 мың теңгені құрайды;
:: бидай мен ұнның ірі экспорттаушысы (10 әлемдік ... ... ... ... табылады, елдің ауыл шаруашылығы өнімінің жалпы экспортында мақтаның (15%), тері мен жүннің (25%) де маңызды үлесі бар;
:: мал ... ... ... үшін ... ... ... ... мұнда малдың 90%-ы тұрғындардың үй шаруашылығына тиесілі;
::ауыл шаруашылығы техникасы паркінің орта жасы ... ... ... 7-10 жыл ... 13-14 ... ... ауыл ... техникасы паркінің 70%-ы - 1991 жылға дейінгі өндірілгендер;
::ауыл шаруашылығы саласына қаржылық ... ... ... ... Дүниежүзілік банктің бағалауы бойынша несие ресурстарына деген қажеттіліктің қанағаттанбағандығы ең керітартпалық бағалар бойынша жылына шамамен АҚШ-тың 1 ... ... ... басқаруды инновациялық бағдарламалар мен бірыңғай аймақтық ғылыми-техникалық және инновациялық саясат жүргізу жағдайында, жаңа ... ... және ... ... ендіруді бақылау жағдайында, бұл бағдарламаларды қаржылық, материалдық және интеллектуалдық тұрғыдан қамтамасыз ету жағдайында құру ұсынылады.
Агроөнеркәсіп кешенін инновациялық басқарудың негізгі мақсаты жаңа ... ... ... өндіріске ендіру болып табылады. Бұл агроөнеркәсіп өндірісін мамандандыру жөнінде көптеген міндеттерді нақтылауды, агроөнеркәсіп ... ... ... ауыл ... ... ... сақтауда, технология, ұйымдастыру, басқару және инновациялық басқару саласында мамандар ... ... ... нақтылауды қажет ететін үрдіс.
Қазіргі уақытта аймақтардың ұдайы өндірісінің жүйесіндегі бірнеше өткен жылдар ішінде жиналған тепе - ... ... ... ... ... ... деформациясының терең қатесінің себептері. Қазақстандық экономиканың болып жатқан құрылымдық деформациясы аймақ аралық байланыстардың ... мен ... ... емес ... ... мемлекет экономикасының дезинтеграциясымен, ғылыми - инновациялық потенциалдың ұзаққа созылған төмендеуімен, кейбір салалардағы кеңейтілген ... ... ... бұзылуымен ескертіледі.
Нәтижеде, Қазақстанның аймақтық дамуы тар ішкі нарықпен, өндірілген өнімнің бәсеке қабілетсіздігімен, ғылыми - инновациялық потенциялдың төмендеуімен, тұрғындардың ... ... ... ... ішкі факторлардан, сондай-ақ сыртқы факторлардан да, атап айтқанда, қарым - ... ... ... ... (өндірістік және ғылыми - техникалық бірлестіру мен инвестициялық қарым - қатынас) әлемдік бірлестіктердің мемлекеттерімен инновациялық ... ... іске ... ... ... ... тербелуінен тәуелді болады.
Жеке аймақтардың экономикалық жағдайының өзгеруі олардың бірнеше түрлерін бөлуге мүмкіндік береді:
Дамыған аймақтар - ... және ... ... ие ... облыс орталықтары.
Едәуір табиғи потенциялымен аймақтар.
Ауылшаруашылық потенциалымен аймақтар.
Екінші және үшінші типтерге қатысты аймақтар.
Депрессивті ... ... ... ... ... іске асырылатын институционалды өзгерістер, меншік формаларының ауысуы ... ... ... кәсіпкерлікті қалыптастыруы мен дамуының басы және шаруашылық типі болып табылады. Сонымен бірге, осы жылдары өндірістің жалпы ... жеке ... ... бірнеше пайыздарды құрайды. Сонымен, мысалы, Қазақстан Республикасының ішкі жалпы өнімде шағын кәсіпорындармен өндірілген өнімнің үлесі 8 % құрайды.
Бүгінгі кәсіпкерліктің тұрақсыз ... ... ... ... :
- экономикалық және жүйелік өзгерістер процестерінің аяқталмауы;
- заң ... ... ... нақты бәсекенің жоқтығы;
- қаржылай қамтамасыздықтың жетімсіздігі;
- пайданың едәуір үлесін алып тастайтын фискальды салық саясаты болып табылады.
Бүгін ... ... ... ... ... ... етпейтін экономика салаларындағы шағын кәсіпорындар жеңіл тұрады (ұсақ сауда, қызмет көрсету ... ... ... ... өсуі ... ... ... минималды әсер етеді және құрылымдық жылжулармен қамтамасыз етпейді.
Өндіріс, инновациялар, коммерциялық және қаржылай қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... өтелу мерзімінде едәуір жалғыз инвестициясының көптігін қажет етеді.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ... шығаруын ұйымдастыру үшін шетел өнімдерімен табысты бәсекелесетін өнімнің жаңа түрлерін ... ... ... ... ... қажет екенін жүргізілетін зерттеулер көрсетеді.
Бұл үшін Қазақстанда алдын - ала ... ... ... ... ... ... орындалған зерттеулердің құрылымында қосымша зерттеулердің үлес салмағы 50%, ғылыми - ... ... үлес ... 30 % ... 2 ... ... ... орындалу көлемі млн.теңге
Көрсеткіштер
2007
жыл
2008 жыл
2009 жыл
А
1
2
3
2 кестенің жалғасы
А
1
2
3
Орындалған ғылыми-техникалық жұмыстар дың ... ... ... мен ... ... ... өз ... орындалған ғылым-техникалық жұмыстардың көлемі.
Соның ішінде:
15862,8
22261,2
27353,0
зерттеулер мен әзірлемелер ғылыми-техникалық қызметтер
1845,7
1968,6
2002,1
Мына кестеден ғылыми-техникалық жұмыстардың көлемінің,соның ... ... мен ... 2005 ... бері ... ... болады.[10]
Инновациялық қызметті дамыту үшін мемлекет қажетті жағдайлар жасайды. 2003-2015 жылға дейін созылатын, ірі кәсіпорындармен шағын ... ... ... қатар инновациялық кәсіпкерліктің дамуын ескеретін Қазақстан Республикасының Президентінің инновациялық-индустриялдық саясаттың стратегиясында бекітілді. 2003-2015 ж.ж. Қазақстанда индустриялды-инновациялық дамуының стратегиясында республиканың ... ... іске ... ... ... ... ... көбеюі жүйесінің пайда болуымен қалыптастыруды ескерілді. Стратегияда қарастырылатын жаңа ... іске ... үшін ... - ... ... және ... мәселе кешенін шешу қажет. Бұл белсенді мемлекеттік қолдау арқылы мүмкін, яғни ... ... ... ... ... және ... ... банктердің сәйкестендірілген және несиелейтініне сенім жоқ.
Қазіргі уақытта пайда болған ... ... ... ... ... ... болғандықтан оларды қаржылық институттардың көбісі несиелеу жүйесімен сипатталады. Екінші деңгейдегі банктер тәуекелдің төменгі дәрежесі мен оның жақсы ... ... ... мен ... ... ... ... инновациялық инфрақұрлымын қалыптастыру мен даму процесіне келесі негізгі элементтер кіреді; ақпараттық қамтамасыздандыру, инновациялық ойлар мен жобаларды бағалау және таңдау ... ... ... ... және ... ... сәйкес келген квалификацияның персоналын дайындау.
Қазіргі уақытқа дейін отандық өнертапқыштардың едәуір саны қызметтің әр түрлі саласында өзінің ойларын іске асыру үшін ... ... және ... көмек алу үмітіндегі ұйымдардың есігін сәтсіз тоздырады.
Іс - ... ... ... және инновациялық үдерісті мемлекеттік қолдаудың негізгі кең тараған үш ... ... бар:
1. ... ... ... тікелей қатысуы. Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын ірі лабораториялар қалыптастыру, нәтижелерін ақысыз түрде көпшілікке ұсыну. Әдетте, бұл лабораториялар қорғаныс, ... ... ... ауылшаруашылығы мәселелерін шешумен айналысады.
2. Қайтарымсыз негізде субсидияларды бөлу. Мемлекеттік емес лабораторияларда іске асырылатын ғылыми-зерттеу жұмыстарына қайтарымсыз негізде ... ... ... бөлінеді. Негізгі қойылатын шарт - зерттеулер үдерісі барысы бойынша толық есеп беру, алынған ... ашық ... ...
3. ... ... мен тәжірибелерге инвестиция бөлінген жеке бизнеске салық жеңілдіктерін ұсыну.
Алғашқы екі қаржыландыру әдістері ғылыми - зерттеулермен тәжірибелер ... ... ... ... мен ... ... ... ұсыну, мемлекеттік бюджетті қаржыландыруға тікелей негізделген.
Егер біздің елдің ғылыми - ... ... үшін ... ... ... ... ... пікірімізше, ғылыми зерттеулерге мемлекеттің тікелей қатысуы және салық ... ... ... ... ... ... тиімді. Дамыған елдерде ғылыми - техникалық дамуға мемлекет тарапынан ерекше көңіл бөлінеді. Экономикалық үдеріс ... емес ... ... ... мемелекеттік дүниежүзілік деңгейлердегі ғылыми - техникалық ... ... ... ... ... Ал мемлекет сол кәсіпорындардың ғылыми - техникалық, инновациялық қызметтерін белсенді түрде дамытып отыруларына ыңғайлы жағдайлар қалыптастырып отырады. Мемлекет бұл ... ... - ... және инновациялық қызметке заңды, қаржылық, ұйымдастырушы ... ... ... орай дәл қазіргі сәтте Қазақстан Республикасының ондай қолдаулар ұйымдастырылмаған. Мемлекеттік даму бағдарламалары мен үкіметтік шешімдер бұл қолдау мәселелерін қозғамай ... Тек ... ... ... ... мен ... қарыздары бойынша өткізілетін жеке инновациялық жобалар мен бағдарламалар ғана.
1992 ж. заң қабылданған ... ... бұл заң ... ... сәйкес келмей отыр. Сондықтан Білім және ғылым министрлігі 1999 жылы ... ... ... он ... ... ... негізгі бағыттарды айқындап қойған болатын. Осы жұмыстар мен қатар Қазақстан инновациялық, ғылыми - техникалық дамуына негіз болатын жаңа ... ... ... ... ...
Әрине, ғылым дамуын қаржыландыру, алдымен, мемлекеттік бюджет арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Дегенмен, мемлекеттік емес қаржы көздерін ғылыми - ... ... ... ... ... мәселелердің бірі. Халықаралық қорлар грантын ұтып алу мақсатымен жарыстарға қатысу, институттардың өздері арқылы, қызмет көрсетуі, ... ... ... өз ... және ... инвестицияларын бағыттау ынталандырылса, қаржы мәселесі шамамен шешілер еді.
ҚР жаңа ғылыми - ... ... ... ... ... тиіс:
Қорларды басымдылығы бар ғылыми - техникалық игерілуі бағытттарын шоғырландыру.
Ғылыми шаруашылыққа ... ... ... мен ... ... ... ісін демократияландыру.
Фундаметалды ғылым дамуын қамтамасыз ету.
Мемлекеттік ғылыми - техникалық саясат мемлекеттің әлеуметтік - экономикалық ... ... ... Оның ... ... бірі - мемелекеттің ғылыми - ... және ... ... ... ... ұзақ мерзімді бағдар жасап, оны іске асырудың тиімді тетіктері мен жолдарын белгілеу.
ҚР жағдайына байланысты тез ... ... ... - ... ... кіші және орта инновациялық бизнес қызметттерін мемлекет кепілінен қолдау үшін ... заң ... және ... ... қабылдануы тиіс. Өйткені біздің елде арнайы инновациялық, ғылыми - техникалық саясатқа қатысты мемелекет бағдарламалары да, заң да ... ... ... де, ... ... ... көтеру мақсатында соңғы 10 жылда қомақты қаржы ресурстарымен қосымша күшейтілген АӨК мен ауылды дамыту және ... ... ... және ... ... ... тәжірибе көрсеткендей, инновациялық қызмет мемлекеттік басқаруды және едәуір қаржыны салуды талап етеді. Инновациялық қызметке төмендегі факторлар әсер етеді: ... ... ... ... көлемі; ғылыми сыйымдылығы жоғары өнімді жасауға қабілетті ғылыми қызметкерлердің саны; бітіруші мамандардың саны мен сапасы; инновациялық ... ... ... ... ... ... және ... қорларын тиімді қолдануға қабілетті салалық басқаруды ұйымдастыру. Мынаны ескеру қажет, егер ... ... ... ... ... ... инновациялық кезеңнің ұзақтығы 5-6 жылды құраса, дамушы елдерде 15-тен 25 жыл аралығында болуда.
-22288595250





Қазақстандағы индустриалды-инновациялық даму инфрақұрылы-мы
00





Қазақстандағы индустриалды-инновациялық даму ... 1. ... ... индустриалды-инновациялық дамуының инфрақұрылымы.
Берілген мақсатқа жету үшін арнайы даму институттарды нығайту қажет. ... даму ... ... ... ... ... ... Қазақстан Инвестициялық қоры, Инновациялық қоры, Экспортты сақтандыру корпорациясы сияқты институттарға да үлкен үміт артылады.[16]
Даму институттары әлемнің көп мемлекеттерінде қызмет ... ... олар жеке және ... болады. Қазақстанда дайын өнім өндірісінің ұлғаюына салымдардың мардымсыздығы салдарынан, жоғары пайыз болғандықтан ... ... ... ... ... ... қосымша кешен құру мақсатында маркетингтік-талдау орталығын, технология инженерингі мен трансферт орталығын және ғылым қорын құру шешімдерін қабылдады. Даму институттары арқылы ... ... ... өнім ... бағытталған, қосымша құнның технологиялық экономикалық шеңберін құрушы жүйені қалыптастыруға бағытталған жобаларға қатысады.
Бұл ... ... ... бар ... ... ... шекті өнім шығаратын көп салалы өндіріс құруға мүмкіндік береді.
Жалпы даму институттары децентрализация мен мамандану, бәсеке бағытталған ортақ жүйе құрулары қажет. ... ... жаңа және ... ... жасап дамытуға негізделуі қажет.
Ағымдағы жылда мемлекетік бюджет қаржыларынан даму Банкіне 80 млн $ бөлінген, оның ... ... ... ... ... инвестиция қорына- 150 млн $, инновация қорына- 50 млн $.
2005 ж бюджет жобасында жарғылық ... ... ... ресурстарына даму Банкіне - 80 млн $, ... пен ... ... ... - 5 млн $, ... орталығына 42,5 млн $ бөлінген. Сонымен қатар, технопарктер мен ақпараттық технология паркіне 7 млн $ бөлу жоспарлануда. Қазақстан үшін бұл ... аз ... ... ол инновациялық экономика мен ғылыми өндірістерді құру сияқты мәселелерді шешуге өте ... ... ... ... болып ұзақ және орта мерзімді жинақ несиелерін, сонымен бірге несиеге қарыз бойынша жауапкершілігін кепілін беруді қамтамасыз ету ... ... ... мен инфрақұрылыммен жеке сектор ұсыныстарын қаржылық қолдау табылады. Банк ... ... мен ... қолдана отырып, мемлекеттің инвестициялық саясатын жүзеге асыру мен басқа ... ... ... ... ... ... және банкке берілген негізгі орын - өндіруші секторын екінші деңгейлі банкттермен ... ... ... қажеттіліктерін қамтамасыз ету болып табылады.
2001 жылы мемлекеттік инвестициялық қызметтің ... ... ... ... мен өндіру инфрақұрылымдарын дамыту, экономикаға ішкі және ... ... ... ... ету мақсатында құрылған даму Банкінің қызметінің басталуы мен қаржыландыру инвестициялық жобаларға 200 млн $ берілген, несие қаржысының 100 млн $ ... Банк орта және ұзақ ... ... қаражаттарын тартудың базасын құруда, ол өндеу өнеркәсібі мен инфрақұрылым жобаларын несиемен қамтамасыз етуі ... ... ... мен ... бойынша диверсификацияланған 160 млн $ тең қарыз қоржыны жинақталған. Сөйтіп, қазіргі таңда банктік қор негізін ... ... ... олар өз ... несие қызметін жүзеге асыруда құралдар мен механизмдерді қолдануды талап ... ... ... банк ... ... - инфрақұрылым мен өңдеуші өндірістерге орта және ұзақ ... ... ... ... ... ... бар шарттарын талап етіп, солардың бірі ретіндс банкке 15 және көп ... ... ... нольдік бағамен бюджеттік несиелер беруді қарастырады. Даму банкі 562,6 млн. $ 6,22 инвестициялық жобаны қаржыландырды. Үстіміздегі жылы Даму ... ... 10 ... ... ... ... ... Астанадағы шыны-пластикалық құбырлар шығару және Шымкентегі мақта талшығынан жіп өндіру сияқты өндірістер бар. ... ... ... ... асыруға шақырылған келесі институт болып қазақстандық инвестициялық қоры табылады. Оның негізгі мақсаты - экономиканын ... емес ... жеке ... ... мен Қазақстанда, шетелде жарғылық капиталға бақылаусыз қатысу жолымен қолдау көрсету.
Инвестициялық қор міндеттері:
Халықаралық қаржылық институттарды тарту арқылы венчурлы қорлар ... ... ... ... кезендерге кепілдік беру;
Инвестицияланатын компаниялардың акцияларын сатып алу;
Ақпараттық база жасау венчурлы жобаларға сыртқы және ішкі инвесторларды ... ... ... ... ... ... ... қор нарығына шығару.
Қазақстандық инвестициялық қордың қызметі жаңа маңызды бәсеке қабілетті өндірісті құруға үкіметтің қатысуына мүмкіндік береді.
Қазақстанның ... қоры осы ... 1 ... құны 100 млн. ... тұратын екі жобаны қаржыландырмақ. Венчурлық инвес-тиция жасауды ынталандыруды ... ... ... ... ... Қор ... ... жер серігін жасау және ұшыру жобасын қаражыландыруды ... ... даму ... ... арта ... қор ... ... венчурлы қызметін ынталандыруға шақырылған. Бұл қызмет, әсіресе, ... ... ... ... құру мен ... ... ... қор қызметінің негізгі мақсаты инновациялық белсенділіктің есімі, ... ... ... ... ... өндірістің өсуіне көмектесуі қажет.
Жоғары технологиялық және ғылымды қажет ... ... ... ... ... ... пен технология трансферт орталығын ашты. Ол өндірістерге инжиниринг қызметтерін, шетелдік алдыңғы ... ... ... ... ... ... тәуелділіктен құтылып, басқа елдерден артта қалуын жою үшін Қазақстанға фундаменталды ғылым мен қосымша зерттеулерді дамытып, инвестициялау қажет ... бұл ... ... ... шешу ... ... және жоғары технологияны өндірушілер үнемі ақпараттық қамтамасыз етуді талап етеді. Ол - маркетингтік ... ... және ... ... ... мен ондағы қазақстандық тауарлар мен қызметтердің болу мүмкіндігін көрсететін ақпарат. Соған қарап ... ... ... ... ... отырып, жоспарлар жасау мүмкін. Қазақстанда өндірілетін өнімнің қосымша ұсынысы, бәсеке қабілеттілігі мен технология деңгейі ... ... ... ... үздіксіз қамтамасыз еткен жөн. Мұндай жұмысты жақында құрылған маркетингтік -талдау зерттеулер орталығы орындайды.
Сонымен қоса, экспортты сақтандыру корпорациясының ролі ... сөз ету ... Бұл ... ... ... ... мен ... экспортына ықпал ету болып табылады, ол саяси және реттеу тәуекелдерін сақтандыру және қайта сақтандырумен айналысады. Корпорация қазақстандық өнімді экспорттау үшін ... ... ... ... ... ... ... Экспортық несилер мен инвес-тицияларды сақтандыру корпарациясы өз қызметінің белсенділігін арты-рады. Жалпы сомасына 20,5 млн. $7 тұратын 23 ... ... ... ... қабылданды.
Мемлекеттік қолдаудың әдістері мен тәсілдері экономика үшін қауіпсіз және нарықта тең ... ... ... ету үшін ... Бұл мемлекет тек катализатор қызметін атқарушы екенін түсіндіреді.
Қазақстанның жетекші бағыттарының бірі ... ... ... жүйенің бірнеше кезеңдерін қалыптастыру табылады:
- 2005-2007жж. - мемлекеттің белсенді араласуымен ұлттық инновациялық жүйе ... ... - ... ... ... ... өзара байланысы мен жүзеге асыру механизмін толыққанды жетілдіру;
- ... - ... ... жүйені тұрақты дамытуда мемлекеттік шығындар көлемін қысқарту мен жеке инвестицилар көлемін өсіру арқылы жүзеге асыру. [13]
2. АҚ - ның ... ...
2.1 АҚ - ның ... - ... және ... ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады. Аграрлық сектордың даму деңгейі қашан да қазақстандық қоғамның экономикалық және қоғамдық-саяси тұрақтылығын анықтайтын факторы ... ... және әлі де ... ... экономикасы дамуының басым бағыттарының бірі бола отырып, ауыл шаруашылығы аса зор ... пен ... ... ие. ... әр ... климаттық жағдайлары қоңыржай жылы белдікте барлық дерлік дақылдарды өсіруге және мал ... ... ... ... ... Үкіметінің 2007 жылғы 22 мамырдағы № 409 қаулысымен АҚ құрылды.
АҚ ... ... ... ... ... ... 20 ... ұйымдары кіреді, жарғылық капиталы: 2 819 млн. теңге, мемлекеттік акция пакеттері 100%. Жоғарғы органы -- ... ... - ... Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі. Басқару органы - Директорлар кеңесі. АҚ Директорлар кеңесінің құрамына Қазақстан Республикасы Ауыл ... ... ... ... ... ... АҚ өкілдері, сонымен қатар тәуелсіз директорлар - жеке меншік ... ... ... ... ... -- АҚ ... -- ... Серік Барменбекұлы.
Бүгінгі күнге АҚ - ның ғылыми ... ... ... ... - техникалық өнімдер, егін шаруашылығын, мал шаруашылығын, су шаруашылығы, орман шаруашылығы, балық шаруашылығы, өсімдік шаруашылығы мен ... ... ... ауыл ... ... ... мен ... бағытталған.
Мемлекеттiк сортты сынауға республиканың ғылымының 2006-2009 аграрлық жылдарында ауылшаруашылық тағы ... ... 187 жаңа ... ... ... ... ... түрлерiнiң өңдеуi бойынша 48 технологиялар жасалып жетiлдiрiлген; 16 iстеп шығарған су шаруашылығы үшiн құралдардың тәжiрибелi үлгiлерi және жабдықтар; өңдеудi 44 ... және ... ... ... ... ... жем, 55 ... регламенттер, шарттар және стандарттардың 66 рецептуралары жасалған; 39 ... және ауыл ... ... ... 1 ... және 3 ... арқау шығарылып апробациялаған, аралардың 2 сызығы; мазмұн және ауыл шаруашылық малы, құстар және балықтардың тамақтандыруының 23 технологиялары жасалған; 58 ... ... және ... ... ... ... және мемлекеттiк аграрлық саясатты iске асыру үшiн ауыл шаруашылығы, ұсыныстар және талдау ... ... 27 ... экономика саласында жасалған; машиналардың 50 тәжiрибелi үлгiлерi және жабдық жасалған. 79 ... және ... ... ... ғылыми өңдеулерiн биiк потенциал туралы куәландыратын 238 инновациялық ... ... АҚ-ы АӨК ... ... даму ... ... ие және ... сектордың дамуындағы ғылыми қамтамасыз етілуін ұйымдастыруына маманданған. АҚ- ның алдына қойылған ... ... жаңа ... генерациялау және шетелдік агротехнологиялардың трансферті мен отандық ғылыми зерттемелерді қолдануымен ғылыми жетістіктерді енгізу активизациясы жатады. 2009 жылы Қазақстандық аграрлы ғылымының ... ... жыл ... ... Ең ... ... қатысуымен ауылшаруашылық ғылымы мен инновацияны қолдауға мемлекеттік инвестициялардың 5,6 млрд ... ... ... ... ... ішінде 2,7 млрд теңге - ... ... ... ... 2,98 млрд ... - ... техникалық және инновациялық инфрақұрлымды құруға бағытталды.
Сонымен қатар, ... ... және мал ... ... ... ... АҚ - мен бірге мал шаруашылық селекциясындағы ірі масштабты ұйымдастыру жұмыстарында қызмет ... ... ... ... ... ... енгізуде. Республиканың солтүстік астық себу аймақтарындағы қазақстандық астық сорттар селекциясының мөлшері орта есеппен 60-70%-ға өсті. Ылғал және қоржинақтаушы технологиялар өңдеу ... 2009 жылы ... ... ... 10,3 млн га ... 61-ын ... Ал 2003 жылы бұл технология тек 1,0 млн га ... ... ... ... ... ... 42 еншілес ұйым бар:
* 22 маманданған ... ... (26 ... 5 білім тарату орталықтар);
* мал шаруашылық республикалық орталығы;
* 14 өндірістік - ... ... ... ... ... - ... ғылыми зерттеулерді енгізу мен ... үшін ... - ... ... ... АӨК - гі ... даму үшін ... ұйымдар құрылған - Трансфертпен агротехнологияларды коммерциялайтын орталық, Мал ... пен ... ... - ... орталық, АӨК - гі экономикалық саясатты талдау орталығы;
* Қосалқы ... ... ... және ... ... ...
... еншілес ұйымдарының ғылыми және ... ... АӨК - нің ... ... ... 13 ... ( Маңғыстау облысын қоспағанда) және орман, су, ... ... ... ... АӨК - гі ғылыми зерттеулер ... 90 ... АҚ - да ... 36 ... ... іске асыруда.
АӨК - гі ғылыми ... етуі 042 ... ... ... іске ... және негізгі ауыл шаруашылық аймақтарды мен АӨК ... ... АӨК- нің ... ... жыл сайын шамамен 2,8 млрд. теңге ... ауыл ... ... ... ... топырақтану ғылымының қалыптасу және даму кезеңінде институт ғалымдары тың және ... ... ... ... ... ... ... әкімшілік облыстардың және тұтастай республика аумағындағы жерлердің топырақ картасы жасалды. Сортаң жерлердің мелиоративтік диагностикасы мен топтастырылу қағидаттары, ... ... және ... ... ... мелиорациялаудың және құнарлылығын қалпына келтірудің тиімді технологиялары әзірленді, сондай-ақ Қазақстанның сортаң жерлерінің картасы жасалды. Күріш себілетін суармалы алқаптарға арналған және оның ... ... ... ... және т.б.) ... ... ... алқаптарына арналған күріш егілетін топыраққа минералдық тыңайтқыштарды тиімді қолдану жөніндегі ... және ... ... ... ... ... ... және ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыру жөніндегі әдістемелік ұсынымдар әзірленді.
Ө. О. Оспанов ... ... ... және ... ... ... Техникалық ынтымақтастық жөніндегі герман қоғамы өкілдерімен кездесу кезінде (Германиядан келген өкіл Annette won Lossau, бас кеңесші Бенжамин Мор, ... ... ... ... Арал ... ... ... ахуалды басты назарда ұстай отырып, Техникалық ынтымақтастық жөніндегі герман қоғамы Герман Федералдық экономикалық ... және даму ... ... ... ... ... болатын. 2009 жылы қолданысқа енгізілген Арал теңізі өңіріндегі экономикалық және экологиялық ... ... ... (EEWA) Амудария мен Сырдария өзендерінің сағаларында ресурстардың сарқылуына байланысты ... және ... ... көздейтін іс-шаралар мен әрекеттерді қолдауға бағытталған. EEWA ... Орта Азия ... ... Қазақстан мен Өзбекстанның әл-ауқат пен аумақтық дамуды жақсарту ... ... ... ... GTZ ... шеңберінде іске асырылатын көп деңгейлі ұстанымды қолдануды көздейді.
Президент
Директорлар кеңесі
Ішкі қызмет аудиті
Корпоративтік хатшы
Бірінші ... ... ... ... ... ... және ҒТИ-ді дамыту департаменті
Құқықтық қамтамасыз ету және мемлекеттік сатып алулар департаменті
Қаржы ... ... ... ... ... беру жүйесін дамыту департаменті
Стратегия және корпоративті даму департаменті
Ғылымды ... және ... ... ... ... ... ... шаруашылығын ғылыммен қамтамасыз ету секторы
Табиғи ресурстарды басқару және өсімдік шаруашылығын ғылыммен қамтамасыз ету секторы
Ауылшаруашы-лығы шикізатын ... ... ... ... ету және АӨК ... ...
ҒЗТКЖ қорытындыларын енгізуді дамыту жүйесі бойынша сектор
Кәсіпорынның басқару құрылымы
Сурет 2. Кәсіпорынның басқару ... ... ... ... ... Вице-президент
Мемлекеттік құрылымдармен өзара әрекеттесу департаменті
Активтерді басқару және ҒТИ-ді дамыту департаменті
Құқықтық ... ету және ... ... ... ... директоры
Бухгалтерия
Корпоративті қаржы департаменті
Администра
тивті-кадрлық қызмет департаменті
Вице-президент
Білім беру жүйесін дамыту департаменті
Стратегия және корпоративті даму департаменті
Ғылымды дамыту және ... ... ... ... дамыту департаменті
Мал шаруашылығын ғылыммен қамтамасыз ету секторы
Табиғи ... ... және ... ... ... ... ету секторы
Ауылшаруашы-лығы шикізатын қайта өңдеуді ғылыми қамтамасыз ету және АӨК ... ... ... қорытындыларын енгізуді дамыту жүйесі бойынша сектор
Кәсіпорынның басқару құрылымы
Сурет 2. Кәсіпорынның басқару құрылымы
Кадр саясаты ұлттық ауыл шаруашылығы саласын дамытуға ... және ... ... ... жоғары басқарушы компания болу деген пайымдаудан Қазақстан Республикасына мейлінше мол табысты қамтамасыз ету үшін персоналды сапалы әрі тиімді басқаруға ... ... АҚ Даму ... іске ... үшін ... ... мен басқару мақсаттарының, қағидаттарының, бағыттарының, тетіктерінің жүйесін анықтайды.
Кадр ... ... АҚ ... әрі -- ... және еншілес кәсіпорындар қызметкерлері үшін міндетті. Компанияның ... ... ... мен ... ... ... мүшелері болып табылатын қызметкерлері және кадрлық қызмет орындары Компанияның Кадр саясаты қабылдануы үшін қажетті іс-әрекеттердің бәрін жүзеге ... ең ... ... ... персоналды басқарудың сапасы мен тиімділігін арттыру және персоналды дамыту ... ... ... ... ... қол жеткізуді қамтамасыз ету.
Мақсатқа қол жеткізу мынадай міндеттерді орындау арқылы жүзеге асырылады:
1) әрбір қызметкерді Компанияның ... ... ... ... ... ... ... дамытатын жүйе құру арқылы персоналға жұмсалған инвестициядан мейлінше мол қайтарым алу;
2) біліктілігі ... ... үшін ең ... ... болу;
3) еңбек, денсаулық және қоршаған ортаны қорғау салаларында бүкіл ... сай ... ... корпоративтік мәдениетін, корпоративтік брэндін және қоғамдық-саяси имиджін дамытып жетілдіру.
Соңғы жылдарда қазақстандық компаниялардағы ... ... ... рөлі көп ... ұшырады. Егер бұрынғы уақытта бірінші орында экономикалық және қаржылық көрсеткіштер қойылған ... ... ... үшін ең ... ... адам екенін ұғыну қалыптасты. Яғни, жұмыстың тиімділігі адам ресурстарының сапасына және оларды тиімді басқара білуге тікелей байланысты.
акционерлік ... ... әрі -- ... адам ... ... басқару, қазіргі заманғы кез келген компаниядағыдай, өз персоналының ... ... ... жету ... ... және ... басшының жауапкершілігінің шеңберіне енгізілген.
Жұмыстың ең жоғары тиімділігін қамтамасыз ететін персоналды басқару жүйесін қалыптастыру және оны іске ... ... және ... дамыту тұжырымдамасына сәйкес мынадай міндеттер белгіленді:
-- дамыту/өздігінен даму ... ... ... жоғарылату;
-- еңбек өнімділігін арттыру;
-- жауапкершілік деңгейін арттыру;
-- қоғамды дамыту мақсатында қызметкерлердің кәсіби және ... ... ... ... ... адам ... ... процесінің ашық және әкімгерлік үшін ыңғайлы болуы;
-- персоналды басқарудың барлық процестерін автоматтандыру;
-- ... ... ... ... ... нәтижеге жету ең қажет өлшемдерге айналуын және қызмет бабындағы өсудің жалғыз кепілі болуын қамтамасыз ететін жұмыс ... ... ... және бос ... ... ... кезінде мүмкіндіктері тең болған жағдайда мынадай қызметкерлерге басымдық құқығы беріледі:
1) құрылымдық бөлімшелерде жұмыс істеу үшін жас ... ... ... және ... ... үшін ... ... түсу мақсатында Қоғамның және оның еншілес ұйымдарының/филиалдарының қызметкерлеріне;
3)Компанияға шақырумен келген (Қоғамның ішкі ... ... ... ... ... мәртебесі бар) біліктілігі жоғары қызметкерлерге;
Жұмыспен қамту саласында Кадр саясатын іске асыру үшін Компания:
1) жұмыспен қамту саласын ... ... ... үшін ауыл ... саласында жұмыс істейтін басқа ұйымдардың әртүрлі көрсеткіштерін салыстыру арқылы ... ... даму ... ... ... ... отыру (бенчмаркинг);
2) қойылатын біліктілік талаптары мен корпоративтік құзіреттерді, персоналға жұмсалатын ... ... ... ... ... ... басымдықпен пайдалану мүмкіндіктерін, еңбек нарығында мамандардың болуын есепке ала отырып еңбек ресурстарына мұқтаждыққа жыл сайын талдау жүргізіп тұру;
3) негізгі лауазымдарды ... және ... ... ... ... орнықтырудың әдістері мен құралдарын әзірлеу;
4) кандидаттар бойынша деректер базасын жүргізу және біліктілігі ... ... ... ... ... ... адам ... толықтырып отыру мақсатында даму үшін қажетті жоғары әлеуеті бар жас мамандарды таңдап алу;
6) жобалар мен еншілес кәсіпорындар арасында орын ... ... кез ... ... кәсіпкерлікті дамытуға және қолдауға, қажетті сапа стандарттарын ... ... және ... ... ... ... іздестірудің, тартудың және таңдап алудың әдістемесін әзірлеу.
Компанияның мақсаттары мен ... әр ... ... ... білуге, деңгейлес және сатылас дәрежелердің бәрінде ақпаратты ... ... ... ... жүйе құру ... ... табысқа жетуді, пайымдауға және стратегиялық мақсаттарға жетуді қамтамасыз ету үшін ерекше маңызды ... ... ... ... ... мен ... ... АҚ миссиясы:
1. ғылыми-зерттеу ұйымдарынан алынған білімдерді кәсіпкерлік салаға тапсыру;
2. әлемдік деңгейдегі ғылыми-техникалық және ... ... ... болашағы бар шетелдік агротехнологияларды кірістіру (трансферттеу);
3.жаңа агротехнологияларды жасау және коммерциялық қолданысқа енгізу (коммерциялау) арқылы аграрлық саладағы ... ... ... ... ... ... ... АҚ топ қызметінің негізгі мақсаты:
- ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар (ҒЗТКЖ) жүргізу;
- ... ... және ... ... білім беру болып табылады.
Қазақстан-Израиль аграрлық зерттеулер қорын (ҚИҚ) құру жұмысы жүргізіліп жатыр. Бұл қор агротехнология мен білім беру ... ... ... ... ... мен ... ... жедел дамытуды қамтамасыз ететін болады. Қордың жұмысы ҒЗТКЖ бойынша бірлескен жобаларды іске асыруға және израиль тарапының агротехнологияларын ... ... ... ... ... ... ... біліктілігін арттыруға бағытталмақ.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы Үкіметі мен Израиль Мемлекеті Үкіметі арасындағы Қазақстан-Израиль аграрлық зерттеулер қорын құру ... ... ... ... ... қарауында жатыр.
ЖШС базасында 2009 жылы жобасын іске асыру басталды.
Жобаның мақсаты: еңбек өнімділігін арттыру, өнімнің ... ... ... ... ... ... және ... материал алу мақсатында, Қазақстан Республикасының элита өсіретін және ұсақ тауарлы шаруа ... сату үшін ... ... ... сай келетін вируссыз тұқымдық картоп өндіру.
(Оңтүстік Корея) компаниясының вируссыз ... ... ... ... ... ... өсіру технологиясы қолданылатын болады.
Шағын түйнек өндіру зауытының құны 2,2 млн. USD. Зауыттың өнімділігі -- жыл сайын 2 400 000 ... ... ... ... тұқымын өсіру схемасы 4-5 жылдан 2 жылға дейін қысқаратын болады;
-- ҚР ... ... ... ... (155-160 мың га.) ... ... ... тұқым егілетін болады;
-- ҚР барлық элиталық тұқым шаруашылықтары мен тұқым шаруашылықтары орталықтандырылған жүйе арқылы Қазақ картоп және ... ҒЗИ ... ... ... ... етілетін болады;
-- тұқымдық шағын түйнектердің сапасына бірыңғай қатаң бақылау жасалады (қазіргі ... ... ... ... ИФА ... ... және басқа ауруларды анықтау үшін тестілеу);
--тұқымдық шағын түйнектердің жұмсалу нормасы 7-10 есе, яғни 3-4 ... 0,3 - 0,5 ... ... ... тұқым тасымалдау мен сақтау шығындары да 7-10 есе азайтылатын болады;
-- картоп өндірудің жалпы көлеміндегі тұқымдық материалдың үлесі ... ... ... 30 ... ... ... ... егу (тұқымды аз жұмсау) және түсімділікті арттыру (өнім алу көлемінің ұлғаюы) ... 7-10 ... ... ... ... халықтың тұтынуына және қайта өңдеуге, өндірілген картоп өнімінің 90 пайызы немесе одан артығырақ жұмсалады;
Жобаны іске асыру мерзімі: 2010 -- 2012 ... ... ... Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Германия Федеративтік Республикасы Азық-түлік, ауыл шаруашылығы және тұтынушылардың құқығын қорғау министрлігі бірлесіп бірлескен жобасын іске ... ... ... ... ... ... диалогтың негізгі мақсаты германдық және халықаралық тәжірибені ескеріп аграрлық және ... ... ... ... ... саясатын қалыптастыру болып табылады. Германия ауыл шаруашылығының ғылыми-технологиялық дамуы мен осы елдің азық-түліктік қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі жетістіктерін ... ... ... ... секторын дамытудың кешенді мәселелерін шешудегі ынтымақтастыққа және оны әлемдік нарыққа ... ... ... ... ... аграрлық саласын дамытуға Қазақстан көлемді қаржы ресурстарын жұмсап отыр. Мемлекет қаражатын ... ... ... саясат саласында дұрыс шешімдер қабылдау мақсатында қазақстандық тарап Германияда жинақталған тәжірибеге де ... ... ... іске ... ... ... АҚ, ... тараптан компаниясы жүзеге асырады. АҚ өз тарапынан ... одан әрі ... ісін ... ... экономикалық саясатты талдау орталығына жүктеді. ... ... ... ... ... ... 2009 жылы АӨК ... экономикалық зерттеулер институты базасында Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы ... АҚ ... ... талдау жасап қолдау үшін құрылған болатын. Себебі, әлемдік дағдарыстың кері ... ... ... ... ... экономикалық ахуалын, қазіргі әлемдік және ішкі экономикалық ахуалды мейлінше мұқият әрі ... ... ... ... ... ... ... салдарын алдын ала мұқият талдап отыруды талап етеді.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің, АҚ және өкілдері арасындағы ... мен ... ... қол ... алдын ала уағдаластықтар бойынша 2010-2011 жылдарда мыналар күтілуде: ... жер ... және жер ... жөніндегі ахуалға талдау жүргізу және бағалау;
--ауылдық аумақтарды дамыту жөнінде іс-шаралар жүргізу, Қазақстандағы кооперативтік дамуды талдау;
-- ауыл шаруашылығы саласында ... ... ... ... ... МТС құру мүмкіндіктерін қарау;
--ауыл шаруашылығында еңбек нарығын жақсарту, ауыл шаруашылығының таңдамалы өнімдеріне арналған баға ... ... ... ... ... ... және сыртқы саудада транзакциялық және тасымалдау шығыстарын азайту жөнінде іс-шаралар ... ... ... ... ... ... зерттеу, мысалы DEULA, DAZ және т.б.;
-- аграрлық саясат саласында тәжірибе алмасу және консультация беру;
-- Қазақстан мен ... ... ... ... ... ... әріптестермен екіжақты іскерлік кездесулер ұйымдастыру және т.б.;
-- Қазақстанға тікелей шетелдік инвестициялар тарту.
2010 жылғы 10 тамызда Австралия өсімдіктердің ... ... ... ... әрі -- АӨФГО) мен ҚАИ арасында өзара түсіністік туралы меморандум жасалды. АӨФГО дәнді дақылдар геномикасы, гендерді, генетикалық ... және ... ... ... ... ... ұйымы болып табылады.
Жасалған меморандумға сәйкес АӨФГО ҚАИ-ға ақпараттық және инфрақұрылымдық қолдау ... ... ... бірге:
· лабораторияларды, кітапханаларды, эксперименттік аймақтарды қоса бүкіл материалдық-техникалық және оқу базасына қол жеткізуді ... ... ... ... ... қол ... ... көрсету;
· ҚАИ өкілдерін әлемдік технологиялық жаңалықтар, инновациялық өнімдер туралы толық ақпаратпен қамтамасыз ... ... және ... ... барысын бақылау, тұрақты негізде бақылауды жүзеге асыру.
ҚАИ өз тарапынан ғылыми зерттеулерді қаржыландырады, сондай-ақ мыналарды ... ... кадр ... ... ... іске ... ... мүмкіндігінше, қосымша инвестиция тарту.
2011 жылдан бастап бидайдың қуаңшылыққа төзімділігі бойынша бірлескен ғылыми ... іске ... ... ... атап ... ... ... жазғы бидайдың қуаңшылыққа төзімділігіне және сапасына арналған селекцияны генетикалық таңбалау әдістерін қолдану.[17]
2.3 Негізгі атқаратын қызметтері - ... ... ... қор - өнім ... ... және ... рет қатысатын өндірістік капиталдың бір бөлігі өз құнының материалдық-заттай формасын өзгертпей бірнеше кезең ішінде өнімге ауыстырады.
Қазақстан ... ... ... ... ... қор элементтері бір жылдан аса қызмет етеді және оларды алған сәттегі құны республикалық бюджет туралы заңмен ... ... ... ... елуден аса айлық есептік көрсеткішті құрайды. Негізгі қорға үй, ... ... ... ... ... машина, жабдық, көлік құралдарын, құралдар сатып алуға жұмсалған авансталған ... бір ... ... ... қорларының құрылымы ғимараттар, құрылыстар, машиналар, жабдықтар, транспорт, басқа да негізгі қорлардан тұрады. Кәсіпорынның негізгі ... ... ... үшін ... ... қарастырамыз.
Кесте 4
Кәсіпорынның негізгі қорлар құрамы
Көрсетікіштер
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
Тізбекті ауытқу (+;-)
2009
жыл
2010
жыл
Ғимараттармен ... мың ... және ... мың тг
89796
74865
44748
-14931
-30117
Транспорттық құралдар, мың тг
-
228685
21424
-
-207261
Басқа да негізгі қорлар, мың тг
35452
57813
17333
+22361
-40480
Барлығы, мың ... ... ... ... негізгі қорлары 2008 жылмен салыстырғанда 2009 жылы 33,28 % өскен. Бұл көрсеткіштің өсуіне ықпал еткен сол жылы кәсіпорынның жаңа ... ... ... ... Ал 2009 жылмен 2010 жылды салыстыратын болсақ, незізгі қорлардың құнының 889708 теңгеге немесе 91,4 % төмендеді. Яғни, 2010 жылы ... ... ... ... толықтырылмағанын көруге болады.
Кәсіпорында өндірістің экономикалық тиімділігіне, оның негізгіқорлармен қамтылу дәрежесі де әсер етеді. Еңбектің қормен қарулануы еңбек ... ... ... ... Негізгі қордың қолданылуының нәтижесі ол азық шығуы, өндірілуі. Сондықтан ... ... ... ... таза ... ... қатынасы арқылы жүзеге асады. Қор сиымдылығы - бұл жылдық негізгі қор ... ... өнім ... ... ... ... негізігі қорларды пайдаланудың экономикалық тиімділігін анықтайық (кесте 5).
Кесте 5
Негізгі қорларды пайдаланудың экономикалық тиімділігі
Көрсетікіштер
2008 жыл
2009 ... ... ... ... ... өнім ... мың ... ресурстарының саны, адам
49
56
60
+7
+4
Негізгі қорлардың құны, мың тг
730195
973213
83505
+243018
-889708
оның ішінде:
ғимараттар мен құрылыстар, мың тг
604947
611890
-
+6943
-
машина және құрал-жабдықтар, мың ... ... мың ... да ... ... ... тг
0,22
0,29
6,99
+0,07
+4,01
Қор сыйымдылығы, тг
4,5
3,46
4,31
-1,04
-3,23
Қормен қарулану, тг
14901,9
17379
1391,7
2476,9
-15987
Жоғарыдағы кесте мәліметтері бойынша 2009 жылды 2008 ... ... қор ... 0,07 ... ... өстті. Ал 2010 жылды 2009 жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш 4,01 теңгеге өсті.[32]
Еңбек ресурсы дегеніміз - бұл ... ... сай ... қызметі. Еңбекті, еңбек ресустарын, жұмыс күшін талдау экономикалық талдаудың өте бір зор саласы. ... өнім ... ... мен ... кемуі және қоғамдық өндіріс тиімділігінің артуы қоғамның басты ... күші ... ... ... - ... ... ... сондай-ақ инженерлік-техникалық, экономикалық және басқа да жұмыстармен айналысатын адамдар.
Жұмысшылар - өнімдерді ... ... ... ... ... қатысатын, сондай-ақ жөндеу, тасымалдау, жолаушыларды тасымалдау, материалдық қызмет көрсетумен айналысатын адамдар.
Кесте 6
Еңбек ... ... мен ... ... ... ... саны:
49
100
56
100
60
100
-жұмысшылар
6
12,2
6
10,7
7
11,7
-қызметкерлер
23
47
31
55,3
34
56,6
-жетекшілер
13
26,5
13
23,2
10
16,7
-мамандар
7
14,3
6
10,8
9
15
Кәсіпорынның еңбек ресурстары құрамында қызметкерлер 56,6 пайыз құраса, жұмыскерлер 11,7 пайыз құрайды.
Еңбек ... - ол ... ... ... ... ... ... қабілетті, дене күші және зияткерлік мүмкіншіліктері бар халықтың ең жарамды бөлігі. Еңбек ресурстары - бір жағынан әр түрлі салаларда ... ... ... адамдар, екінші жағынан нақты және әлеуметтік жұмыскерлерден құралады. Еңбек ресурстарының ... ... ... көруге болады.
Еңбек ресурстарын пайдалану тиімділігін сипаттайтын негізгі экономикалық категориялардың бірі - еңбек өнімділігі болып табылады. Ол өнім көлемі мен ... ... ... ара ... ... ... өнімділігі нақты адамның жұмыс уақытында тұтыну құнын жасауға қабілетті екенін ... ... ... бір бөлігінде неғұрлым көп өнім өндірілсе, ... өнім ... ... неғұрлым уақыт аз жұмсалса соғұрлым еңбек өнімділігі жоғары болады. Кәсіпорында еңбек ресурстарының өнімділігін қарастыру үшін ... ... ... 7
Кәсіпорынның еңбек өнімділігін талдау
Көрсетікіштер
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
Тізбекті ... ... ... өнім ... мың тг
163063,00
280987,00
360211,00
+17924,00
+79224,00
Жұмыскерлер саны
49
56
60
+7
+4
Еңбекақы қоры,
мың тг
114480,00
139656,00
173028,00
+25176,00
+33372,00
Орташа айлық
еңбекақы,тг
9540,00
11638,00
14419,00
+2098,00
+2781,00
Еңбекақыдан
аударымдар
6398
6887
7410
+489
+523
- әлеуметтік салық
1144,8
1396,56
1730,28
+251,76
+333,72
-әлеуметтік
сақтандыру
572,4
698,28
856,14
+125,88
+157,86
Еңбек өнімділігі, тг
3327,8
5017,6
6003,5
+1689,8
+985,9
Жоғарыда келтіріліген кесте мәліметтері бойынша, ... ... ... 2009 ... ... 2008 жылы 1689,8 ... ... 50,8 пайызға артқан. Ал 2009 жылмен салыстырғанда 2010 жылы бұл көрсеткіш 985,9 ... ... 19,6 ... ... ... ... ... жалпы өнім құнының 2009 жылы 117924,00 теңгеге немесе 72,3 %, ал 2010 жылы 79224,00 теңгеге, яғни 28,2 % ... әсер ... ... ... өндіріске енгізетін факторларды алуға жұмсалатын шығындар, ресурс өнімдерін өндіруге және өткізуге қолданылатын ... ... ... 8 ... ... ... ... жыл
2010 жыл
Тізбекті ауытқу
(+;-)
2009
жыл
2010
жыл
А
1
2
3
4
5
1. Запастар барлығы
376374
188510
10699
-365675
-177811
-шикізат және материалдар
91897
78631
2169
-89728
-76462
- жаңар-жағар май
58569
21796
1290
-57279
-20506
8 кестенің жалғасы
А
1
2
3
4
5
- запас бөлшектері
106789
12893
5871
-100918
-7022
- басқа да запастар
119119
75190
1369
-117750
-73821
2.Жұмыскерлердің еңбекақысы, мың тг
114480
139656
173028
+58548
+33372
3.Еңбекақыдан ... ... ... ... ... ... ... да шығындар
53353
75569
76646
+23293
+1077
Шығындар барлығы, мың тг
597835
464319
325804
-272031
-138515
Кәсіпорынның соңғы үш жылдағы шығындар көрсеткіштерін талдай келе, олардың кемүін байқауға болады. 2008 жылмен ... ... екі жылы ... ... ... 133516 мың ... немесе 22,7 пайызға және 138515 мың теңгеге немесе 29,83 ... ... ... - бұл ... өзінің өндіретін және коммерциялық қызметін іске асыру үшін өндіріс факторларының ... ... ... ... ... айқын шек қоятын шығындар және олардың маңызы мен практикалық ... ... ... болып табылады.
Кәсіпорынның табысы олардың активтерінің артуы немесе капитал меншігінің көбеюіне әкелетін міндеттемелердің кемуі. Табыс ұғымы жалпы ... ... ... таза табыс болып қолданылады.
Кәсіпорынның жалпы табысына ақшалай түсім тауарларды сату және қызмет көрсетуден түсетін ақшалай түсім, атқарылған қызметтен, мүліктік ... ... ... ... ... тиісті проценттер және басқа да ақшалай және материалдық түсімдер жатады. Жиі қолданылатын ұғымы жалпы табыс және ... ... ... ... ... ... ... теорияда табыс деп тұрақты және нарықтық субъектілердің қарамағына заңды түрде ... ... ақша ... ... ... алудың шарты - бұл қоғамның пайдалы қызметі. Бұл сұраныстың қажетіне жататын тауарларды ... Таза ... ... ... ... және кез келген коммерциялық мекемелері қызметінің негізгі мақсаты болып ... ... ... пайда экономикалық санаты ретінде құрылған материалдық өндіріс ... таза ... ... Әрбір кәсіпорынның жиынтық көрсеткіші пайда түсімі болып табылады.
Кәсіпорынның негізгі қызметіне байланысты түсетін ... ... ... талдаймыз.
Кесте 9
Табыс бөлігі бойынша анықтама
Көрсеткіштер
Табыс көлемі, мың тг
Ауытқу (+;-)
2008 ... ... ... ... ж.ж
Дайын өнімдерді өткізуден және қызмет көрсетуден түскен табыс
2854043
2986213
3024754
+132170
-38541
Дайын өнімді өткізудің және қызмет көрсетудің өзіндік құны
1880527
2804124
2650463
+923597
-153661
Қаржыландырудан ... ... ... ... үш ... ... талдай келе, көрсетілген негізгі қызметтен және өнімді өткізуден түскен табысты көруге ... 2008 ... ... 2009 жылы ... ... ... табыс 132170 теңгеге немесе 4,6% пайызға өскен. Ал 2009 ... ... 2010 жылы бұл ... 38541 ... немесе 1,3 % өскен.
Кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижесі алынған пайда сомасымен және рентабельділік ... ... ... ... ең ... өнім ... алады. Пайда дегеніміз - тауар өткізуден және қызмет көрсетуден алынған ақшалай кіріс пен оны ... және ... ... ... ... Былайша айтқанда, пайда - бұл өндірістің айналымының қаржылық қорытындысын білдіретін кәсіпорын қызметінің нәтижелі экономикалық көрсеткіші. Рентабельділік пайда ... ... ... ... ... ... ... қорларының орташа жылдық құнына қатынасының проценттік қатынасын ... ... ... кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижесін талдайық.
Кесте 10
Кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижесі
Көрсеткіштер
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
Тізбекті ауытқу
(+;-)
2009
жыл
2010
жыл
Қызметтен түскен түсім, мың ... да ... мың ... ... ... ... мың ... %
1,19
0,89
1,036
-0,3
0,146
Жоғарыда келтірілген кестеде кәсіпорынның жалпы қаржылық нәтижесі көрсетілген. 2008 жылмен салыстырғанда 2009 жылы қызметтен ... ... 132170 мың ... ... 1,09 пайызға артқан. Соның нәтижесінде рентабельділік деңгейі 0,3 пайыздық пунктке кеміді. 2009 жылмен салыстырғанда 2010 жылы ... ... ... ... 38541 мың ... ... 1,01 ... артқан. Рентабельділік деңгейі 0,146 пайыздық пунктке өскен. Ал ... екі ... ... ... ... кәсіпорынның тиімді қызмет етуі 2010 жылы байқалған.
2.4 АҚ - ның ... ... ... мен ... ғылыми зерттеудiң өткiзулерi үшiн мағыналы әдiстемелiкпен, зерттеушi қабылдаулар және әдiстермен иелiк ... ... ... ... ... зерттеулердiң өткiзуiнде талдау және мәселелердiң анықталуығана емес, олардың шешуi үшiн ұсынған ұсыныстардың дәйектемелерi де талап ететiн мақсаттарға тұрғызылады. Негативтi тенденциялардың ... ... ... ... қызметтiң жаңа бағыттарының басқару жүйесi, анықтауға тар жерлерiнiң iздестiруi зерттеудiң ғылыми - категориялық ... ... ... ... ... ... ... Зерттеудiң мақсатқа жетулерi үшiн негiзгi ұғымдар айқын анықтауға керек: ... зат, ... ... ... ... ... басқаруды технология бiлсiн, процесстер және басшылардың жүйелерiнiң зерттеуiндегi мәселенi анықтауға икемi болсын - жалқаулық, түзу және жанама әсердiң ... ... ... ... ... ... шектеу және әр түрлi әдiстердiң қолданудың шартын ... ... ... ... ... ... зерттеудiң теориялық негiздерi талдай қарайды, зерттелетiн мәселеге әртүрлi көзқарастарды салыстырады. Теориялық талдауды негiзде ... ... ... және ... ... оның шешуiнiң жолдары қалыптасады. Кәсiпорын пайда болатын ахуалдарға ... ... ... ... ... топтары барлығымен таңдау керек. Менеджменттiң қайсы болса да функционалдық iшкi жүйелерiндегi зерттеуi есептеулермен, ... ... және ... параметрлер жарысауы керек. Кәсiпорындарда зерттеудiң ұйымындағы түбегейлi орыны мәлiметi бар ... оның ... ... ... және деректердi өңдеуде орналасады. Кәсiпорындардың деректер қоры зерттеудiң ақпараттық негiзi болып табыла алған құжаттардың ... ... ... Бұл қаржы есеп беруiнiң тағы басқа құжаттары, құрылым, функционалдық қызметтердiң бұйрықтар, есептеу нәтижесi, жоспарлар, хаттамалар, нормативтiк құжаттар, ... ... ... жарғы, баланстары және т.б.
Басқару жүйесi - өзара байланысты элементтердiң ... оның ... ... ... бар ... ... ... iске асыруының әдiсi, тиесiлi әсер және процесс мiнездемелерi. Басқару жүйесi ... ... ... қосады:
* басқаруды объекттiң күйi туралы мәлiметтiң датчиктерi,
* жиын және бұл мәлiметтiң берiлуiн iшкi жүйе,
* өңдеу және бұл мәлiметтiң бейнесiнiң iшкi ... ... iшкi жүйе ... ... ... iшкi жүйе ... әсері,
* атқарушы құрылымдар.
Ғылыми зерттеу - бұл таңырлық қызметтiң ... ... жаңа ... ... ... ... ... ақиқаттықпен, объективтiкпен, қайта өндiрiнгiштiкпен, айғақтықпен, дәлдiкпен және жаңалықтың белгiлi дәрежегесiмен бейнеленедi. Басқару жүйелерiнiң зерттеуi - бұл ... ... ... ... ... - ... және iшкi шарттардың үнемi құбылғыш бағытталған қайраткер түр. Топты қолданып ғылыми әдiстердiң нақтылы ғылыми жолының пәндiк шеңберлерiнде ... ... ... ... ... теория және тәжiрибе бөлiнбейтiн. Тәжiрибе теория мәлiметтi, ойлауға кiлт, шешiм талап ... ... ... ... ... және ... жұмыс жасалған кешенiмен орналастырады. Өнер-бiлiм алған ғылыми табыстар теорияны тәжiрибемен әлсiн-әлi ресми түрде мақұлдайды.
АҚ - ның ... ... ... ... - ... жоғары болуы, әлеуметтік төлемдер, іссапар төлемі, сақтандыру және демалыс ... ... Ол өте ... және қолжетімді болып келеді. АҚ - ның ұйымдастыру жүйесіндегі тағы бір артықшылығы - басшылықпен ... ... ... Өйткені басшылық болып жатқан барлық жұмыстарда қатысып, проблемалардын болып жатқанын және олардың шешу жолдарын табуға тікелей қатысады.
АҚ - ның ... ... қол ... және ... жұмыскерлеріне міндетті түрде орындауға тиісті нұсқаулар береді, оларға қызметтік міндеттерді бөліп береді, ... ... ... ... ... және сапалы орындауын ұйымдастырады, олардың жұмысын орнында тиісті жағдай жасау жөнінде шаралар ... ... ... ... деңгейін көтеру жөніндегі шаралар қолданады. Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес Басқармада мемлекеттік тілді ... ... ... ...
АҚ - ның ... жүйесіндегі тағы бір артықшылығы - басқарманың есептік жүйесі мен ... ... ... ... ... құру жөніндегі ұсынытсар дайындайды, мемлекеттік сатып алу рет - жосығының ... ... ... ... ... сәйкес басқа да қызметтерді жүзеге асыруды ұйымдастыруын, мекеме барлық деңгейдегі қызметкерлеріне сыйақы төлеуін және кәсіби, мансапты саты ... өсу ... ... ... АҚ - ның ... жүйесіндегі кемшіліктері - ең негізгі кемшілік ол - бюрократия. Және де штат аз адам ... ... даму ... ... ... адам ресурстары жетпейді. Жеке бөлімшелердің штат адмдардың саны әрине мекеменің негізгі ... ... ... негізгі бюджеттік бағдарламаларына сәйкес қаржылық есептілік және ... да ... ... ... ... ... АҚ - ның ұйымдастыру жүйесіндегі тағы бір кемшілігі - кадр алмасуы. Кадр алмасуы - кез ... ... ... ... ... ... Бұл жағдай улкен экономикалық қиыншылыққа әкеледі. Кадр алмасуы жұмыс күшінің қозғалуы, яғни қызметкердің қызмет орнымен қанағаттанбауы немесе басшылықтың ... ... ... жұмыстан кетуінің негізгі себептері:
* жалақының бәсекеге жармауы;
* енбекті төлеу ... ... ... тұрақсыздығы;
* жұмыс сағаттардың ұзақтығы;
* қатаң құрылым .
Осы мәселені шешу жолдарының бірі - ... ... ... ... ... жиі ... басшылық тарапынан көңіл аударылуы қажет.[17]
3. АҚ - ның ... ... ...
3.1 ... ... 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарындағы және ұлттық инновациялық жүйесіндегі АҚ - ның орны және ... ... ... айында Қазақстан Республикасы Президентінің атты халыққа Жолдауында Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясы белгіленді. Бұл Стратегия ... ... ... ең ... ... ... орнықты, экономикасы қарқынды дамып келе жатқан елдерінің біріне айналдыруға бағытталған ұзақ мерзімді даму жолын айқындап берді.
стратегиясында жеті ұзақ ... ... ... ... ... ішкі саяси тұрақтылық және қоғамның топтасуы; шетел инвестициялары мен ішкі ... ... ... ашық нарықтық экономикаға негізделген экономикалық өсу; Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен әл-ауқаты; энергетика ... ... ... ... және ... кәсіби мемлекет. Осы басымдықтар елді одан әрі дамыту жөніндегі нақты іс-қимылдар әзірлеудің негізіне айналды.
Қазақстан Республикасының Президенті 2001 жылғы желтоқсанда ... ... ... 2010 ... дейінгі стратегиялық даму жоспары стратегиясын іске асырудың алғашқы онжылдық кезеңі болып табылады.
Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму ... 2010 ... ... 2019 ... қоса ... ... ... стратегиясын іске асырудың келесі кезеңі болмақ.
Стратегиялық жоспар-2010-ды іске ... ... ... ... және ... жоспар-2020-ны әзірлеу кезеңінде дамудың сыртқы жағдайлары елеулі өзгерістерге ... ... ... ... жыл ... ең ауыр жаһандық дағдарысқа қарсы тұруға беттеді.
Стратегиялық жоспар-2020-ны іске ... ... ... ... ... ... ... жеделдетіледі.
Экономиканың өнімділігін кешенді арттыруға бағытталған елді индустрияландыру келесі бағыттар бойынша іске асырылатын болады:
шикізат өндірістерінің кейіннен барынша жоғары қайта бөлістерге өтуімен, ... ... ... секторын, тау-кен-металлургия кешенін, атом және химиялық өнеркәсіпті дамыту;
жер қойнауын пайдаланушылардың, ұлттық компаниялар мен мемлекеттің сұранысына негізделген ... ... ... ... ... ... өнеркәсібін, фармацевтиканы дамыту;
шикізат секторына байланысты емес және көп жағдайда экспортқа бағытталған өндірістерді: ... ... ... ... туризмді дамыту;
әлемдік экономикада кейінгі 15-20 жылда басым рөл ... ... ... ... және ... ... биотехнологияларды, баламалы энергетиканы дамыту.
Қазақстанды индустрияландыру қолайлы экономикалық ортаны қалыптастырумен және табысты иңдустрияландыру қағидаттарын сақтаумен бірге жүреді.[8]
Ұлттық ... ... ... ... талдау әлемнің барлық үздік инновациялық жүйелері көп жағдайда елеулі мемлекеттік қолдауға ие болатындығын ... ... ... ... ... инновациялық жүйенің қалыптасуын мынадай принциптерде қамтамасыз етеді:
1)әлемдік деңгейдегі университеттер құру және ҒЗТКЖ-ның озық жүйесін қалыптастыру үшін университеттік ... одан әрі ... ... ... ... үшін басым ҒЗТКЖ қаржыландыру. Елдің индустрияландыру басымдықтарына сәйкес ҒЗТКЖ ... ... ... Республикасы Үкіметінің жанындағы Жоғары ғылыми-техникалық комиссия жүзеге асырады;
3)шетел мамандарын қоса алғанда, сарапшыларды тарта отырып, гранттарға өтінімдерді бағалаудың ... ... ... ... қажеттіліктерге бейімделген тиімді шетелдік технологияларды қолдану.
Жер ресурстарына бай Қазақстанның ауыл шаруашылығы өндірісін дамыту жағынан ұзақ мерзімді салыстырмалы басымдығы бар. Ауыл ... ... ... және ... ... ... ... құнды ұлғайту жөніндегі жұмыс жалғасады. Ауыл шаруашылығында суды тиімді пайдаланудың артуымен қатар, өсімдік ... ... ... ... ... бейімделу шаралары іске асырылады.
Ауылдық жерлерде ел халқының шамамен 50 %-ы тұратындығын ескере ... ... ... ... ... тұратын халықтың өмір сапасын арттырудың шешуші факторы болып табылады. ... ... ... ... жене инженерлік инфрақұрылымын дамыту, оңтайлы ауылдық орналастыруды модельдеу жұмысы жалғасады.
Осы стратегия шегінде Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа ... ... 2010 - 2014 ... арналған стратегиялық жоспарында АҚ - на ... ... ... ... болады.
Осы Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің 2010 - 2014 ... ... ... ... ... ... жаңа, жоғары технологиялық, бәсекеге қабілетті өндірістерді дамытуға ықпал ететін жағдай жасау.
Ал ... ... ... 2008 жылы 10196,23 ... ... өнім ... бұл 2007 жыл ... салыстырғанда 102,1 %-ды құрады. 2009 жылдан бастап ауыл шаруашылығы өндірушілерінің отандық зауыттардан сатып алатын минералдық тыңайтқыштардың құнын арзандату бойынша жаңа ... ... іске ... Бұл ... ... отандық тыңайтқыштар өндіретін зауыттарға іске асырылған тыңайтқыштардың 1 тоннасына арналған субсидиялар нормативтеріне сәйкес ауыл шаруашылығы өндірушілерінің нақты ... ... ... үшін ... ... одан әрі жаңғырту, әртараптандыру және бәсекеге қабілеттілігін арттыру жөніндегі табысты процесс мемлекеттің индустриялық-инновациялық саясатын ... іске ... ... ... Республикасының 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспарын іске асыру үшін инновациялық индустрияландыру шеңберінде мемлекеттің күш-жігерін шоғырлаңдыру ... ... жеті ... ... ... ... ... және ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу; энергетика (таза энергетиканы дамытуды қоса алғанда); құрылыс индустриясын ... және ... ... ... ... ... ... және мұнай-газ секторының инфрақұрылымы; металлургия және дайын ... ... ... ... фармацевтика және қорғаныс өнеркәсібін дамыту; көліктік және телекоммуникациялық инфрақұрылымды дамыту.
Министрлік инновациялық даму саласындағы уәкілетті орган ретінде ... жеке ... пен ... ... ... инновациялық қызметті жандандыруға және әлемдік экономикадағы қазіргі уақыттағы өзгерістерді елдің технологиялық деңгейін арттыруға уақтылы қайта бағдарлау бойынша шараларды қабылдайды.
Заңнамалық базаны ... ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгізілді. Осы Заңда негізгі қызметі инновациялық саланы дамытуға бағытталған әртүрлі заңды ... ... ... ... ... Атап айтқанда, ол АҚ, АҚ және АҚ даму институттарына қатысты болады. Бұдан басқа ... ... заң ... тағы бір ... ... ... ... мемлекеттік қолдауды Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілетін және республикалық бюджет қаражатынан қаржыландырылатын Инновациялық ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Инновациялық дамыту шараларының кешенін инновациялық қызмет саласындағы уәкілетті орган қалыптастырады және инновациялық даму ... іске ... ... жүйенің негізгі элементтерін қалыптастырудың 1-кезеңінде (2005 - 2007 жылдар) Ұлттық инновациялық қорды, Ғылым қорын, Инжиниринг және ... ... ... 8 ... ... 11 ... және шетелдік қорларды қамтитын қаржылық және инновациялық инфрақұрылым құрылды.
... ... ... инновациялық жүйеде инновациялық инфрақұрылымды қалыптастыру мен даму жөніндегі ... рөлі ... ... ... АҚ ... ҰАЖ және ... ... дайындау элементін арнайы экономикалық аймақ, индустриялық аймақ және әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар негізінде инновациялық өндірісті тәжірибелік құру ... де ... ... ... ... ... ... құру жөніндегі мақсатқа сай жұмысты жүргізеді.
Алматы, Қарағанды және Орал ... 3 ... ... ... ... технопарктер өңірлерде жеткілікті дамымаған зертханалық кешен, оқыту орталықтарының қызметін, технология трансферттері, инжиниринг және т.б. бойынша қызмет көрсетеді. Қазіргі ... ТЭН ... және ... ... ... ... Шығыс Қазақстан облыстарында және Астана қаласында төрт өңірлік технопарктерді құру бойынша жұмыс басталды.
Бұдан ... ... ... ... және ... ... активтері республикадағы инновациялық инфрақұрылымды дамыту жөніндегі институттың әлеуетті мүмкіндіктерін кеңейтті.
АҚ ақпараттық алмасуды кеңейту және серпінді технологиялар трансфертін ... ... ... ... технологиялар трансферттері желісін (ҚТТЖ) құрды. Қазіргі уақытта ҚТТЖ Ресей және ... ... ... ... сертификатталған мүшесі болып табылады және олардың сайттарында өз клиенттерінің әзірлемелерін орналастыру мүмкіндігіне ие. ҚТТЖ бұдан әрі ... ... ... ... кіреді деп болжануды. Құрылатын Инновация және патенттер банкі ҚТТЖ-ның әлеуетті мүмкіндіктерін кеңейтуге мүмкіндік береді.
Қаржылық даму институттары.
2003 жылы құрылған АҚ-ның ... ... елде ... ... ... жәрдемдесу және жоғары технологиялық, әрі ғылымды қажетсінетін технологияларды дамыту ... ... ... және ... қажетсінетін технологияларды дамыту мақсатында АҚ мына міндеттерді шешуге бағытталған еліміздің венчурлік индустриясын қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... ... инвестицияларды тарту және барабар бақылауды қамтамасыз ету;
жаңа өндірістік ... ... жаңа ... ... құру;
отандық әзірлемелерді коммерцияландыру және осы арқылы инновациялық өнімнің отандық нарығының бәсекеге қабілеттілігін ... ... 31 ... ... ... ... барлығы 502 жоба түсті, оның ішінде: 147 инвестициялық жобалар, 351 ғылыми-зерттеу және ... ... жыл ... NIF$50К ... ... 4 ... 2008 ... 31 мамырдағы жай-күй бойынша тау-кен өндіру, мұнай-газ, химия және медицина өнеркәсібі, машина жасау, ауыл және орман шаруашылығы, ақпараттық технологиялар ... ... ... ... ... 33 ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелер мен 5 инвестициялық жоба аяқталды.
2009 жылғы 1 желтоқсандағы жай-күй бойынша 9 инвестициялық ... ... ... 15 ... іске ... 3 жоба әлі ... ... тұр.[15]
Қор өз қызметі шеңберінде 6 қазақстандық венчурлік қор ... АҚ - ... және ... АҚ ... ... ... малдар, жабдықтар және арнаулы техникалар, сонымен қатар өзінің еншілес ұйымы АҚ арқылы өндіріс қуатының құрылысына несиелік қарыз ... ... ЖШС ... өзінің өтінімдерін қалыптастыруды жүзеге асырып жатыр. Жобаның операторларын мемлекеттік қолдау көрсету шаралары - жеңілдік және субсидия беру ... ...
АҚ ... ... ЖШС рапстан май және шикі сүт өндіру бойынша өндіріс құру жобасын іске асыруды жобалайды. Жоба Солтүстік-Қазақстан облысында, Петропавл қаласында және ... ... ... және Аққайың аудандарында іске асырылады. Рапсты қайта өңдеу бойынша зауыттың қуаттылығы жылына шамамен 180 мың тоннаға дейін, элеватордың қуаттылығы 400 мың ... ... ... ... ... зауытының қуаттылығы тәулігіне 200 тонна жемшөп өндіруге, ал мал шаруашылығы кешендері - 30 мың басқа жоспарланған. Жобаның ТЭН ... ... ... АҚ осы ... іске асыруға қатысу мүмкіндігі АҚ арқылы лизингке ... ... алып ... ...
... ... жобасы Цесна компаниясының тобы Концерні>> ЖШС арқылы жоспарланған. ... іске ... орны - ... ... ... тағамын (астық тұқымдастары негізіндегі құрғақ қоспалар, көкөніс езбелері), спорттық тағамдар, диабетпен ауыратындарға арналған, әскери қызметкерлерге және тұрғындардың арнаулы ... ... ... ... ... ... қасиеті бар негізгі азық-түлік тағамдарының өндірісін ұйымдастыру жоспарланған. Зауыттардың қуаттылығы - 27 мың ... ... ... ... Жоба алдындағы дайындық жұмыстары жүргізіліп жатыр. Ұлттық холдингі>> АҚ осы жобаға қатысу мүмкіндігі АҚ ... ... ...
... ... бірлестігі және заңды тұлғалар бірлестіктері серпінді жоба ретінде атты ұлттық брендін құруды мәлімдеді. Жобаның ... ұн және ... ... ең ірі өндірушілерін осы өнімдерді әлемдік нарықтарға жылжыту мақсатымен, брендінің астында ... ... ... АҚ Ауыл ... ... ... және астық өңдеушілер мен тауарөндірушілердің қоғамдық бірлестіктерінің өкілдерімен бірігіп Тұжырымдаманы және брендін қалыптастыру шараларының жоспарын жетілдіру үшін жұмысшы тобын ... ... ... және ... ... ... ... алынды. Тұжырымдама жобасы жетілдіру кезеңінде.
Raimbek компаниясының тобы жеміс-жидек, сүт пен ... ауыл ... ... ... ... ... ... және экспорттау бойынша тікелей ықпалдасқан құрылым құру жобасын іске асыруды ... ... іске ... орны - ... облысы, (болжамды Панфилов, Еңбекші қазақ, Ұйғыр аудандары). Болашақта - Жамбыл облысы. Жобаны іске асыру 3 ... ... ... 3 мың ... ... ... мен жидектіктерді құру, кейін оларды 10-12 мың гектарға дейін ... әр ... 2 200 мал басы бар 4 ... сүт ... құру, олардың екеуі - Алматы облысында, Қостанай және Шығыс-Қазақстан облыстарында ... ... ... АҚ жобаға қатысуы өзінің еншілес ұйымдарының күшімен несиелік қаржыландыру, техниканы, құрал-жабдықтарды, малды ... ... ... ... уақытта қаржыландырудың мүмкін болатын параметрлері қарастырылуда.[12]
компаниясының тобы биологиялық/экологиялық таза ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру жобасын іске асыруды ... ... ... ... облысының Іле-Балқаш су қоймасын дамыту. Қуаттылығы - жылына 2 мың тоннаға дейін шабақтардың ... ... ... 2 мың ... ... ... балықтарын, 15 мыңға дейін мал басын өндіру.
Несие желісін ұйымдастыру үшін бизнес-жоспар ... ... ... ... АҚ және ... ... арасында өзара түсіністік пен ынтымақтастық туралы Меморандумға қол қойылды. ... ... АҚ ... мал ... ... ... ... айналым қаржыларын толықтыруға несие желісін ұсыну мүмкіндігін қарастырып жатыр, тағы да ... ... ... 3 ... құрылысына 2 млрд. теңге шамасында несие желісін ұйымдастырудың мүмкіндігі қарастырылуда.
Жобаларды іске асырудың экономикалық және әлеуметтік негіздемесі қосымша жұмыс ... ... ... ... ... экспорттың ұлғаюы, қосымша құны жоғары дайын өнімдермен көрінеді, олар ауыл шаруашылығы ... ... ... ... жоғары технологиялық өндірістердің және соған сәйкес жалпы АӨК дамуымен Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту жөніндегі 2010-2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламада АӨК және инноввацияның ... ... ... ... яғни сыртқы нарықта жетекші орындарға шығу мақсатында ауыл шаруашылығы өнімдерін ішкі ... ... жабу және ... ... ... үшін ... ... өзндірудің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету. Оның дамытудың негізгі бағыттары, нысандары көрсетілген. Инновацияның да дмудын негізгі жолдары да ... ... ... ғылыми инновациялық жүйе қалыптастыру және ұлттық инфрақұрылымды дамыту. 2. ... мен ... жаңа ... инновациялық әзірлемелерін ауқымды және жеделдетіп игеруге ынталандыратын ... ... 3. ... кәсіпорындардың техникалық, технологиялық және басқарушылық деңгейлерін жаңғырту яғни, 1. Халықаралық танылған ... ... 2014 ... қарай 30-ға дейін ұлғайту. 2. Енгізілген жаңа технологиялар мен жүзеге асырылған тәжірибелік-конструкторлық ... ... 2014 ... ... ... 200-ге және 160-қа ... ... 3. 2014 жылға дейінгі кезең ішінде инновациялық инфрақұрылымдарды құру және қолданыстағыларын кеңейту: Салалық ... саны - 2 ... ... ... - 3 бірлік; технопарктер - 4 бірлік. 4. Елдегі кәсіпорындардың инновациялық белсенділігін мынадай деңгейлерге дейін арттыру:
- 2015 жылға ... - 10%;
- 2020 ... ... - 20%; ... ... мақсаттар қойылған. Осыдан АҚ - ның осы ... ... ... орын ... Яғни, инновацияларды дамыту үшін жұмысты ынталадыру керек деп ойлаймын.
Қорытынды
2008 жылдан бастап экономикалық ... ... ... ғылыми қамтамасыздандыруына 2,7 млрд теңге бөлінді. Келесі жылы бұл ... 2 есе ... және 6 млрд ... ... Жақын арада экономикалық аграрлы секторындағы жаңа технологияларды ендіру мен ... ... үшін 120 млн АҚШ ... ... ... болатын. Бұл қаражаттарға ауыл шаруашылықтың нақты бағыттары бойынша кешендік ірі зерттеулер жүргізілуде және өндіріске ғылымның тиімді ... ... ... жасалып отыр. Енгізу облысындағы маңызды бағыттарының бірі - ол ... және ... ... зерттемелерді АӨК-гі инновациялық проектілерді жүзеге асыру.
Ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтиже беруі туралы айтатын болсақ, өткен 2006-2008 жылдардағы орташа мерзімді кезеңде ... ... ... ... ... бірлесіп мынадай нәтижелерге қол жеткізді:
* ауыл шаруашылығы дақылдарының 185 жаңа ... мен ... ... мемлекеттік сорт сынағына берілді;
* жануарлардың 23 тұрпаты, аталық ізі, кросы шығарылды және/немесе сынақтан өткізілді, 24 препарат пен ... 43 ... мен ... әзірленді;
* егіншілікте, орман және су шаруашылықтарында (71), мал шаруашылығы саласында (23), ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеуде және құрама жем өндіруде (44) және ... (9) ... ... ... ... АҚ-ның ғылыми-зерттеу институттарымен ҚР-ның 794 қорғау құжаттарына ие ... ... ... ... ... - 89 дана;
* алдын-ала иегерлік патенттер - 554 дана;
* инновациялық иегерлік патенттер -1219 дана;
* ... ... ... -149 дана;
* пайдалы модельге патенттер -16 дана.
2009 жылдан бастап ... Ауыл ... ... мен ... ... ... зерттеулерді ұйымдастыру жүйесін реформалау бойынша мақсатты жұмыс жүргізілді. Ол жұмыс 2009-2011 жылдарға 4 басты топқа топтастыру ... ... ... ... ... ... жоғарлату;
* мал шаруашылығында еңбек өнімділігін жоғарлату;
* табиғи ресурстарды рационалды ... ... ... пен экономикалық тиімділігін жоғарлату.[23]
АҚ-ы ғылыми - зерттеу институтының қызметін күшейтіп, технологиялар мен білімдердің өндірісте іске ... ... ... мен ... даярлайды. 2010 жылы АҚ-ның ғылыми - зерттеу институттарымен ие болған ... ... ... ... ... Бұл ... 1991 ... 2009 жыл аралығындағы алынған қорғау құжаттар енген болатын.
Аграрлық ғылым саласында іс жүзіндегі қарым-қатынасты реттеу және халықаралық ынтымақтастықты ... ... 2007 ... ... ... 2009 жылғы желтоқсан айына дейінгі мерзімде АҚ Израиль, Австралия, Бразилия, ... ... ... АҚШ, ... ... Германия, Италия, Ресей, Белоруссия және Украина сияқты көрнекті аграрлық елдердің ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу ұйымдарымен өзара түсіністік және ... ... 20 ... қол ... ... жылы әлемдегі көрнекті ғалымдар мен консультанттардың қатысуымен 5 ірі халықаралық ... ... ... ... ... ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу және тәжірибе алмасу туралы уағдаластыққа қол жеткізілді.
Сондықтан да Қазақстан Республикасының ... ... ... ... секторына ұтыс тігуде. Себебі әр елдің экономикалық базасы- аграрлы сектор болып табылады. Осыдан АҚ-ның ауыл шаруашылығында маңызды орынға ие және ауыл ... ... ... - ... ... ... жоғары.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
* Многоукладность экономики в АПК и приоритеты его развития // ІІ II ... ... ... стран Центральной Азии, 3-часть, МКТУ им. Х.А.Ясави. - Туркестан, - 2006. c. 70-73. ... ... ... ... ... села и ее развитие в регионах // II Туркестанский интеграционный форум стран Центральной Азии, 3-часть, МКТУ им. ... ... 2006. ... (бірлескен авторлықпен).
* Развитие инновационных процессов в агропромышленном производстве // Материалы Международной научно-практической конференции - Шымкент, 2007, ... ... ... ... ... ... ауылшаруашылығы өндірісіне әсерін статистикалық-математикалық талдау // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - ... 2007. ... ... ... ... ... системы - фактор конкурентоспособности сельского хозяйства // Материалы Международной научно-практической конференции - ... 2007, ... ... ... ... Етті құс шаруашылығын дамытудың ұйымдастырушылық нысандары. // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - ... 2007. ... ... ... Ауыл шаруашылығын мемлекеттік реттеу тетіктері // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Көкшетау, 2008. б.111-114. (бірлескен авторлықпен).
* Интеллектуальная ... в АПК // ... МКТУ им. ... - Туркестан, 2008, №3. с.312-318.
* Аймақтағы агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үдерістің негізгі ... // ... ... ХҚТУ ... - ... 2009. ... б.387-391.
* Агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдісті дамытудың ерекшеліктері // ҚР Білім және ... ... ... ... . - ... 2009. №2. б.11-14. (бірлескен авторлықпен).
11. Ауыл шаруашылығындағы инновациялық процестерді басқару жүйесін жетілдіру // Халықаралық ғылыми-практикалық конференция. - ... 2009, ... ... Қазақстан облысы агроөнеркәсіп кешенінің бүгінгі ахуалы және ондағы ... ... ... ... // ... ... ... - Түркістан, 2010. б.181-186.
13. Инновацияларды басқарудың мәні мен олардың ... // ... ... ХҚТУ ... - Түркістан, 2010. №1. б.162-164.
* Қазақстан Республикасының 2006 жылғы 23 наурыздағы Заңы;
15. ... ... 2003 ... 8 қаңтардағы Заңы;
16. http://www.minagri.kz
17. www.agroinnovations.kz
18. А.Н. Дәуренбекова, А. Сауқымбек; Кәсіпорынның индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын қалыптастыру. б.127-145
19. Абдыгаппарова С.Б. ... ... ... механизм активизации: Монография / С.Б.Абдыгаппарова. - Алматы: Экономика, 2001. б.45-120
20. ... К.В. , ... К.Н. ... ... ... 2004г. б.126-150
21. Кембаев Б.А., Ахметов Р.И., Тулебаев А.К., Дзекунов В.П. Инновационная ... в ... ... ... и ... развития. Аналитический обзор. Алматы. Казгос. ИНТИ. 2002. б. 147-169
* .Направления совершенствования инновационной политики государства в ... ... ... ... // ... ... развития. - 2009. - №4 - 0,4 п.л.
* .Принципы и приоритеты инновационно-технологического развития агропромышленного ... ... // ... регионального развития. - 2010. - №1. - 0,5 п.л.
* .Условия и предпосылки ... ... ... ... ... // ... КазГАТУ. - 2010. - №2. - 0,5 п.л.
* ... ... ... ... ... // ... ... -2010. - №3. - 0,6 п.л.
* ... ... ... ... развития национальной экономики // Вестник ЕНУ. - 2010. -№2. - 0,5 п.л.
* ... и ... ... ... ... в ... // Вестник ИЭИ. - 2010. - №2. - 0,5 п.л.
* .Приоритетные направления инновационной модернизации национальной экономики // ... ... - 2010. -№1. - 0,5 п.л.
* ... ... ... и ... национальной инновационной системы в современной экономике // Вестник регионального развития. - 2010. - №2 - 0,6 п.л.
* ... ... ... ... на ... ... // Вестник КЭУК. 2010. - №2. - 0,4 п.л.
* .Проблемы и ... ... ... ... ... ... // Вестник КарГУ. - 2010. - №3. - 0,5 п.л.
* ... роли ... ... ... в ... инновационно-технологического развития АПК // Вестник регионального развития. - 2010. - №3. - 0,7 п.л.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге



2008-2014 © stud.kz группа сайтов Stud.kz
Создание сайта - студия Riskk | Time 0.0188