Қазақстанда ұлт және ұлтаралық қатынастар [ 20 бет ]

Мазмұны

Кіріспе...................................................................................................................................3

Негізгі бөлім

1) Қазақстанда ұлт және ұлтаралық қатынастар......................................................4
2) Нарықтық қатынастар жағдайындағы Қазақстандағы ұлтаралық қатынастар.10
3) Ұлттық, этникалық қатынастар ............................................................................16
4) Қазіргі жағдайдағы ұлт мәселесі ........................................................................19

Қорытынды.......................................................................................................................21

Пайдаланған әдебиеттер................................................................................................23

Сілтемелер тізімі...............................................................................................................24
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..............................................................3
Негізгі бөлім
1) Қазақстанда ұлт және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ұлт ... ... ... түскен қайғы - қасіреттің салдарынан ... ... ... ... басқа ұлт өкілдерінің Қазақстанға қоныс ... ... атын ... ... ... ... өз
республикасында ашаршылық болуына әкеп соқты Қазақстан ... ... ... ... ... миграциялық процестің
нәтижесінде қазақтар республика халқының тең ... ... ... ... ... ... ынтымақтастықты дамыту олардың
негізгі құқықтарын ... ... мен ... ... ... Бұл құқықтар ... ... ... ... ... ... (БҰҰ) көптеген құжаттарында бекітілген. ... ... ... ... ... болып отыр
Осының нәтижесінде Қазақстанда мекендеген ұлттарды қазақхалқының
төңірегіне ... ... ... және ... ... ... қамтамасыз ету мүмкіндігі туып отыр.
Тақырыпытың мақсат міндеттері:
Тақырыпты зерттеуде ... ... ... және ... ... ... мәліметтерді зерттеп
талдау ... ... аша білу ... ... тақырыпты зерттеу брысындағы тарихнамасына ... Р. ... және ұлт ... ... № 7, ... ... ... этникалық құрылымы, 2006. Краткие итоги
переписи ... 1999 года в ... ... ... 1999. Және
т.б. Осы оқулықтардан керекті мәліметтер алынып талданып жазылды.
1.Қазақстанда ұлт және ... ... ... мен ... ... ... болған
жаңа ғылыми бағыт. XX- ... 60- ... ... ... ... этносоциология ілімінің дербес саласына айналды.
Этносоциология термині екі ... ... ... ... қоғам, топ,
тайпа, халық) және социология (латынша ... ... ... - әртүрлі этностардың (тайпа, халық, ұлт) пайда ... және ... ... ... атасы.
Этнос белгілі бір сыртқы түр- ... ... ... ... ... қалыпты мәдениет тіл белгілері, мінез құлық, қоғам және
басқа ... мен ... ... ... ... ... ... одағы. Этностың сипатын, ... ... ... этностардан ажырататын белгілері :тіл, халықтық өнер, ... ... ... тәртіп, дағды, яғни ... ... ... ... ... ... бар этностық
мәдениетті құрады. Этностың белгісі – мәдени құндылық.
Сонымен этностың негізгі белгілеріне тіл, ... ... т.б. ... ... Олар ... ... ... құрады. Әдетте этнос территориялық және экономикалық бірлік
негізінде құралды. ... ...... ... ... Ал тайпа,
халықтық этностар қазіргі ұлттар қалыптасқанға дейін пайда ... ... ең ... ... топ - ... ... Ұлт
дегеніміз территория бірлігі , тіл бірлігі , мәдениет бірлігігнен көрінетін
психикалық кейіп ... және ... өмір ... ... қалыптасқан адамдардың тұрақты қауымдастығы. Халықтық этнос
құлиеленуші және ... ... тән ... еді. ... белгілері территория , тіл және психикалық кейіп бірлігі
болды, ... ... ... ... ... толып жатқан
ұсақ феодалдық қауымдастықтардың арасында тұрақтыэкономикалық қарым-
қатынас, бірлік ... ... ... ... ... ұлттық
қауымдастық қалыптаса алмады .
Тек капитплизмнің тууы мен дамуы ғана ... ... ... ... Ұлт - ... ... ... Ұлт феодалдық
ыдыраудың және ... ... ... ... ... нәтижесінде пайда болды. Бұл жаңа ... ... ... кең ... және ... ... ... т.б. талап
етеді . Ұлттың қалыптасуында мемлекет ... рөл ... ... екі аймағының – Орта азия мен ... ... ірі ... бірі. Түркі әлеміндегі қазақ
халқының қалыптасуына негіз болған этногенетикалық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан мен Орта
Азия шегінде біздің дәуірімізге дейін өмір ... сақ, ... ... ... ... қоңырат, жалайыр, ... т.б ... ру ... еді. Қазақ халқының тамыры тереңде жатқан ... ... XV-XVII ... оның қазіргі ұлттық ... ... ... мен ... ... да ,
қазақтар өз ... , ... ... ... ... этностық
компоненттерді дамыта түсті.
XVIII ғасырдың басынан ... (үш жүз ... жуық ... қарай), қазақ халқының ... ... ... ... ... талабына қарай, қилы кезеңдерді бұл ... ... ... ... жеңісінен кейінгі кезеңдегі ұлт мәселесі
КСРО- ның құрылуымен ... ... ... ... ... ал 1936 ... бастап одақтас Республика ... КСРО – ның, ... , ... да ... ... Қазақстан 14 облыстан, 166 ауданнан , 84 қаладан, 197
поселкадан, 2130 ... ... ) ... ... 1989 жылы ... ... ... , Қазақстан 16464,4 мың ... ... ... - 6534616 (39,7%), ... 6227,6 ( 37,8%) , ... ... (5,1%) , ... – 328,0 (2.0%) , басқа ұлттар – 150559 ... адам ... ... Кеңес одағы кезінде ұлт мәселесі шешілді, енді ... мен ... ... ... ... деп ... ... халықтардың теңдігі мен ... заң ... шын ... ... ... ... қалды.
Әртүрлі кезеңдерде , әсіресе коллективтендіру, индустрияландыру,
екінші дүние жүзілік ... тың ... ... ... Қазақстанға
басқа ұлттардың өкілдері күштеп әкелінді. ... 1937 жылы ... 96 мың ... ... ... әкелінді. 1940-1941 жылдары
батыс шекарадан 105 мың поляктар ... жер ... ... Еділ ... ғасырдан астам уақыттан бері ... ... 1 ... аса ... ... ... . ... 400 мыңы
Қазақстанға келді . 1943 жылы 2 мыңнан ... ... ... ... ... ... Осы жылы 310 мың ... , 79 мың ингуш
кемпір-шалдарымен , шиеттей балаларымен қақаған қыс ... жүк ... ... ... ... ... үсіп өлді) , Қазақстанға жер
аударылды.
Оларға қоса ... , ... ... ... түріктер мың-
мыңдап айдап әкелінді. Тіпті 1948-1956 жылдары ... ... ... да ... жіберілді. Сонымен бас-аяғы бес-он ... ... ... зорлықпен көшіріліп әкелінген халық
саны 974 мыңға жетті. Оның үстінде ... ... жау ... ... 1.5 мың адам жан ... көшіп келді. Сөйтіп, соғыс кезінде
басқа жақтардан 2,5 мың ... ... ... ... ... Оның ... ... қазақ халқы көнді шыдады.
Басқа жақтардан адамдардың ағылып ... ... ... ... ... Өнеркәсіп ошақтарын саламыз ... ... ... ... ... жатты. Сырт халықтың қазақ жеріне ең ... ... ... ... жылдарда тың жерлерді ... ... ... ... ... 2 млн. адам ... келіп қоныс
тепті , жұмыс тапты. ... көбі ... ... мен ... ... ұлт ... қалай «шешілгендігін » дәлелдейтін
факторларға тоқтала кетейік. Нәтижесінде,1916-1945 ... ... саны 3 ... 150 мың ... ... 1916 жылы ... ... ақпан және қазан төңкерісі, азамат соғысы жылдарында
шаруашылықтан ... , ... ... болуынан 950 мың қазақ немесе
елде тұратындардың 18-19 ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде голощекиндік зұлматтан ... ... 300 мың ... ... Аштықтан және зұлматтан аман қалу үшін ... ... шет ...... ... Орта ... ... ақ Қытай,
Монғолия, Ауғаныстанға және Иранға қаша көшті. Өлгендерін және шет жерге
көшкендерін қоса ... ... ... республикасындағы
жергілікті халық өзінің 70 процентіне жуығынан айрылған.
Бірінен соң бірі ... үш ... ... ... ... ... ... біржолата көшіп кеткендерін қоса
санағанда, 4-5 миллион адам ... ... кең ... ... ... бос ... ... жаппай жазалаулар жылдарындағы оспандарлықтар
халықтың тоналуына, ашығуына, олардың бас бостандығынан айырылуына әкеліп
соқты.
30- ... ... ... ... ... қатынастар орынды деп
жарияланды. Фабрикалар мен зауыттар, колхоздар мен ... ... ... айналды. Елде 1936 жылы КСРО- да ... ... ... ... ... ... ... іс жүзінде толық егемендік алған ... заң ... ... ... ... одақтық халық
комиссариаттары ... ... ... ... ... ... ... алды.
Сталиннің социализм жолымен ілгерленген сайып тап ... ... ... « теориясы» жазалау ... ... ... ... ... ретінде Кеңестер қызметінің шектелуіне
негіз болды. Жеке адам ... ... ... ... ... ... пікір айтқан адам халық жауы қатарына жатқызылады.
Орталық ішкі ... ... ... құрамында жазалау
шараларын ... (жер ... ... ... лагеріне қамау, КСРО-дан
тыс жерлерге қуу) үшін ерекше кеңес құрылды .
Жазалау тасқыны Қазақстанды да ... ... ... ... ... ... ... аяғына қарай Кеңес өкіметі тұғырнамасына
көшіп, кейінгі жылдарда оған ... ... ... ете ... ... ... зардап шекті. Ж. Аймауытов, Э. Ермеков, Ж.
Досмұханбетов, Ә. ... ... ... ... ... ... ... сипат алды. Бұл жылдарда Кеңес
өкіметін орнату мен нығайтуға қатысқандардың ... А. ... ... С. ... С. ... Б. ... Н. ... Т. Рысқұлов,
Ж. Сәдуәқасов, Н. Сырғабеков, С. Шәріпов, М Жәнібеков ... ... ... ... ... бұдан былайғы жылдарда да тоқтамады.
Ол саясаттың құрбаны болған азаматтың бір ... ... Б. ... ... 25 жыл ... бас ... ... Гулагтың алыстағы
лагерінің біріне айналды. 50 жылдардың басында ... ... ... ... ... қатарына республиканың белгілі
қоғамтанушы ... А. ... Қ. ... Б. ... ... С. ... т. б қосылды.
Қазақстан табиғи байлығы мол ірі ... ел бола ... ... ... ... ... одағының шикізат базасына айналды,
өндірілген өнімнің 93 процентін орталық билеп -төстеді. Орталық ... ... ... білді, бірақ жергілікті халықтың мұң-мұқтажын
Есермеді. Республикалық бақылау ... ... ... ... ... басқарушы кадрлар да орталықтан жіберіліп отырды.
Ұлт саясатындағы ... ... – тіл ... .Шындығына
келгенде республикада орыстандыру саясаты жүргізілді. Орыс ...... ... ... ... тілін нашар білетін жоғары
білімді азаматтар басқару қызметіне жоғарлатылмады, себебі орыс ... тіл ... Рас, ... тілі республикалық мемлекеттік тіл
деп Конституцияда жарияланғанымен , бірақ ... ... ... іс ... орыс ... ... . ... оқу орындарында
негізінен орыс бөлімдері ашылды, ... ... бір ... бөлімінде
көптеген пәндер орыс тілінде өткізілді. ... ... ... ... ... ... орыс тілінде ... ... ... ... ... кесірінен олардың бірсыпырасы оқуға
түсе алмады. Ғылыми ... ... орыс ... ... да орыс ... қорғалды.
1980 жылдан бастап орыс мектептерінде ... ... орыс ... екі топқа бөлініп оқыды, ал ... ... ... олай ... ... ... ... болды. Кез
келген жиналыс орыс тілінде ... тілі мен ... ... ... бойынша қазақ тілінде оқулықтар шығаруға тиым
салынды- тек Москвадан шыққан оқулықтарды ... ... ... көрсетілді.
Осылардың нәтижесінде қазақ тілінің мәртебесі өте төмен ... ... өзар орыс ... ... ... деп ұқты. Халықтың
40 проценттейі ана тілінен айрылып қалды.
Біз жоғарыда ... ... ... ... тіл, ... әдет-ғұрып , дәстүр, дағды т.б. атап көрсеттік. Осылар арқылы бір
халық екіншілерінен ажыратылады. Олар ... ... ... ... ... баии түседі. Бұл құндылықтардың көпшілігі
бұзылады, орыстандырылады. Ұлттық ... , ... үй ... ... ... ... камзол, көйлек киген, ... ... ... қыз-келіншектерін ескінің қалдығын насихаттаушылар деп
түсіндік. Қазақтың ... ... да ... бастады, олар арақ-шарап
ішіп, аяғы төбелеске айналатын жиындармен ... Қыз ... ... дәстүрлері мазмұнын өзгерте бастады. Қазақтың қараша
үйлері, ... ... ... ... ... баға ... ... құрмет, екі қолын беріп ... жол беру ... ... ... ... жоя бастады. Дінге ... көз ... ... атеистерге айналдық.
Дегенмен ұлтаралық қарым – ... ... ... да атап ... жөн. ... ... ... Қазақстан көп
ұлтты мемлекетке айналды. Республикада 130 ұлт пен ... ... ... де ... . ... нәсіліне, діни сеніміне
қарай, қазақтар мен ... да ұлт ... ... халқын құрап
отыр. Ол дүниежүзілік қоғамдастықтың ажырамас бір ... бола ... ... ... бұлжымастығының негізіне айналды.
Қандай бір қайшылықтар мен қиыншылықтар болмасын, Қазақстанды
мекендеген ... ... ... өмір сүрді. Бір-бірімен қарым-
қатынастары тығыз ... ... ... қалыптасты. Қазақ халқы
республикаға келген басқа ьхалықтарға кең ... ... , ... . Қазіргі азаматтық татулықтың негізі қаланды.
2. Нарықтық қатынастар жағдайында,
Қазақстандағы ұлтаралық қатынастар
Ұлт саясатының жақсы ... ... бір ... ... ... саласы. Халықтың білімділігі жағынан біз бірқатар елдерден кем
емеспіз. Сауатсыздық ... ... ... Жаппай жалпыға бірдей орта
білім беруге көшкенбіз. ... үш ... ... бірінің жоғары және орта
арнаулы білім болды. Жоғары потенциялды білімнің негізі қаланды.
Қазақстан шикізат шығарушы ... ... да ... ... ... ... ірі зауыттар, фабрикалар, шахталар салудан,
олардың ... ... ... әлемдік дәрежеге көтеруден де артта
қала ... . Ауыл ... ... ... ауыз ... мақтаныш тұтуға боларлықтай еді.
Халыққа қызмет ету салаларының да ... аз ... ... ... қызметкерлерінің саны, олардың тәжірибеге қосқан үлесі
жөнінен де , ол ... ... ... ... да ... ... қаланды. Олардың қазіргі қиыншылықтарға төтеп
беруінің негізі міне ... ... ... ... творчестволық интеллигенция
қалыптасты. Жүздеген, мыңдаған ... ... ... біздің мақтанышымыз.
Қол жеткен табысты ... оған ... баға ... ... ... ... де сынамау, дұрыс болмас еді. Оқушы ... ... ... ... дербестік берілген, өз көз ... ... ... ... және ... реформаларды жүзеге
асырушы басты тұлға – адам. Біз құрып жатқан жаңа ... ең ... да- ... ... ... бәрі сол үшін ... ... жатыр. Адамның құқықтары мен бостандықтарының кепілдігі ... ... ... Ұлтаралық келісім , барлық ұлттар мен
ұлыстардың теңдігі идеяларын ... ... ... бірі ... ... Одағының Конституциясында да, социализм ... , адам ең ... ... ... ... ... олардың
барлығы іске аспады, ... ғана ... олар ... ... ... егеменді ел болып жарияланумен ... ... ... ... қабылдады. Онда Қазақстан ... ...... ... ... ... ... мен қызмет ету тәртібі, адамдардың ... ... ... ... Ол ... ... қазіргі заманғы аса маңызды
саяси құжат болып табылады. Оның ... ...... ... ... мекендегенөзге ұлт өкілдері. Егемен , ... ... ... ... дербестігі, еркіндігі, бостандығы,
өзінің тағдырын шешуге толық билігі ... Біз ... ... ... бұрынғы совет өкіметі кезінде оны ... ... ... бір ... ... тастау мүмкін
емес. Бүгінгі таңда күн ... ... ... ... қандай күрделі міндеті тұрса, ұлт ... ... ... ... ... ... ... маңызды мәселенің бірі - азаматтық ... ... ... ... тіу. Бұл ... халықтардың
экономикалық теңдігін, саяси және ... ... ... ... ... мен ұлттық ерекшеліктерді, тілдердің бір-біріне
деген құрметін ... ... жылы ... ... тіл туралы» Заң
қабылданды. Конституцияның бірінші бөлімінің 7- ... ... ... тіл – ... ... ... ... жергілікті өзін- өзі басқару органдарында орыс тілі ... ... ... ... » деп ... кезеңдегі саяси жұмыстың өзегі – бірігу, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... ажырамас бөлігіне айналу, қазақ мемлекетінің бұлжымас
негізін ... ... ... мен ... мемлекет құру,
конституцияның принциптері мен ... іске ... Міне ... Ата ... ... ... әрбір тұжырымы, әрбір бабы ... ... ... ... ... ... – көп ... халқымызды
өзара жақындастыру, олардың қарым – ... , ... ... ... өз ... бар. ... ... өз
ерекшелігі бар. Сондықтан ұлттық ... ... ... ... ... ... ... тарихи қалыптасқан дәстүрлері мен ... , ... ... ... ... толық жағдай
жасалынады. Мұны біздің республикамызды ... ... ... ... ... ... Олардың өз тілінде оқуға,
білім алуға, түрлі ... ... ... ... екені
Конституцияда былай жазылған: «Қазақстан ... ... ... ... ... , мүмкіндік және лауазымдық
жағдайына , әлеуметтік ... ... ... , ... ... ... , қоғамдық бірлестікке мүшелілігіне, сондай- ақ ... ... ... ... ... мен бостандықтар
теңдігіне кепілдік берілді. Азаматтарды кемістушіліктің ... тиым ... » ... ... ... мәдениеттің,
оның жүргізудің бұлжымас негізі .
Бүгінгі Қазақстанда ұлтаралық ... ... ... ... ... .1998 жылы ... – 1425 газет шығарылды,
олардың орыс тіліндегісі- 581, орыс-қазақ тіліндегісі- 514, орыс, ... ... ... 330 , ... орыс ... шығатыны- 147, қазақ
тіліндегісі- 49, орыс, қазақ, және басқа тілдегісі – 64. ... ... ... ... и ... , ... «Труд» газеттері басып шығарылуда ... ... ... ... ... ұйғыр, тәжік, украин және
неміс) сөйлейтін балалар ... 426 мың бала ... ... ... үшін ... 14 ... оқу ана ... мемлекеті барлық ұлттық мәдениеттің ... ... ... . ... қазақ және орыс тілдерінен ... ... ... де ... ... ... істейді , 5000-ден астам
ұлттық көркемөнер ұжымдары бар.
Түрлі ... ... ... басқару ұйымдарына да
жұмыс істейді. Президент ... ... ... ... беларусь,
кәріс, ұйғыр, татар және болгарқызметкерлер жұмыс ... ... 8 ... ... орыс, украиндар бар, бір татар, бір
ұйғыр бар.
Республикада Қазақстан ... ... ... ... ... ұлт саясатын іске асыратын бұрын ... ... ... ... Ол 27 республикалық және ... ... ... ... – мәдени орталықтарды қамтиды.
Ассамблея ұлтаралық бірлік пен ... ... және ... ... үлес ... Оның іс- ... негізгі бағыттары –
ұлт саясаты саласындағы жаңа заңдарды сараптауға қатынасу ; ... , ... ... ... ... республикалық және
аймақтық мәдени орталықтармен жұмыс істеу, ... ... ... ... ... ақпарат құралдарын, Қазақстан
Респуликасын халықтарының ана ... ... ... ; шетелдегі қазақ диаспораларымен және ... өз ... ... ... аз ... өз тілінде білім алуына көмектесу, т.б.
Тұңғыш рет дұнғандар мен ... ...... ... ... Ұйғыр жастарының ... ... ... ... фестивалі өткізілді. ... ... ... ... ... ... тарихының музейі
жұмыс істейді. Алматыда- ... ... мен ... ... мен ...... ... құрылып , жемісті жұмыс істеуде. Қазақстандағы түріктердің
өмірін ... ... ... ... ... әдебитті
сататын «Отан» дүкені өз жұмысын қайта бастады. Қазақстанның ... ... ... ... мен ... ... ... алу және мерей тойын өткізу туралы армиян және ... ... ... ... ... орталықтарға қаражаттық ... ... Қор ... оның ... ... ... жұмыс
істеуде.Ол диаспоралардың тарихи отанымен ... ... ... нәтижесінде Ресей мен Беларусьте қазақ ... ... ... ... ... ... ... түсті.
Ассамблея тәжірибесін ТМД елдері зерттеуде.
Ассамблея ... ... ... ... ... аз ... балалары жеңілдікпен қабылданады.
Жаңа қазақ ... ... ... мәселенің
біріне айналды. Біз саяси және азаматтық бірлікке ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Қазақтар мемлекет құрушы этностық роль ... ...... ... ... сыйы емес , ... ... мемлекет құру құқығы.
Қазақстан бұрынғы КСРО да ... ... саны ... республикада еді, сонда да өз ... ... ... ... тілі де ... кете ... Қазақ ұлтының өз тарихын
және мәдениетін, ұлттық тұрмысын ... және ... ... ... басқа ұлттардың тарапынан ... ... ... ... және ... ... ... стратегиялық негізі болып табылады.
Бұрынғы Кеңес ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан да езгінің астында ... ... ... қауымдастығы – Кеңес халқын құрамыз деген желеумен орыстандыру
саясаты ... ... ... ... ... ... тек ... өндірілетін ауданға айналды.
Бізден алынған өнімді КСРО ... ... ... бағамен сататын.
Мысалы, Ақтөбе ... ... ... ... дағы хром ... -ын ... Комбинатқа оның әрбір тоннасы үшін 27 ... Ал, ... ... экономикалық байланыстар министрлігі оны
23 есе қымбат ... ... ... ... ... мұнай,
темір, көмір, т.б. өз алдына өндіріліп , ... ... ... ... ... да ... ... да орын алып ... ... ... ... ... ... қойған жоқ. Қатаң
әміршілдік - ... ... ... ... ... ... ... Дегенмен, бұған қарамастан ... ... , ірі ... ... ... қарсы бас көтерушілер орын алып ... ... ... 1986- шы әлемдегі дүр ... ... ... Одақ ... ... ... бұзып-жарып шығуға талпынған
алғашқы әрекет ... ... ... ... ... , тәуелсіздігін алғаннан
кейін ... көп ... ... ... ... ... тұратын ... ... , ... ... , ... қай ... ьолық билікке , теңдікке, еркіндікке бостандыққа қолы жетті
. Ұлттар арасында ... ... ... түсінушілік
күшейе түсті. Осылардың негізін ... ұлт пен ... жан- ... дау – ... жоқ. ... арасындағы алуан
түрлі қатынастар қоғам бірлігін, тұтастығын күн ... ... ... ... ... ... ... , корпорацияларда, шаруашылықтарда , т.б. алуан
түрлі өкілдері бір ... ... ... өзі республикада тұратын
130- ға жуық ұлттар мен ... одан әрі ... , ... ... , ... ... ... зор кепілі болып есептеледі.
Бұл халықтардың ... ... ... ... өз ... ... дұрыс атқаруына тікелей байланысты.Ал аз ... ... ... ... ... қолдап , өтпелі
кезеңдегі және ұзақ мерзімдік ... ... ... ... ... ... үмітпен қарайды . Республикамызда аз
халықтар ... іске ... үшін ... ... ... ... жағдайлар жасалуда. ... ... ... ... ... ... формаларының енгізілуімен байланысты аз халықтардың
таптық - әлеуметтік құрылымы да ... ... ... ... ... адамдар, фермерлер, т.б. жаңа әлеуметтік
топтар пайда болды.
Қазақстанның ... даму ...... ... соның
ішінде нарықтық экономиканың тиімді ... ... және ... ... ... негізінде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... отырып
реформалау, жеке меншікті қалпына келтіру, азаматтардың ... ... ... ... ... беру ... экономикалық
реформаның негізгі ... ... ... ... ... ... артуы, мемлекеттік
қолдаудың жойылууы аз ... ... ... ... отыр.
3. Ұлттық , этникалық қатынастар.
Ұлттық, этникалық қатынастар кез – ... ... ... ... ... жүзеге асыруға бағытталған . Олардың ... осы ... ... ... ... . Халықтардың ұлттық
мүдделері сол халықтардың ... ... әр ... ... ... ... ... сақтауға , экономикасын,
мемлекеттігін , ... ... және ... жол ... ... ... халықтармен қатынас ... ... ... ... және саяси ... ... ... ... ... етеді. Тоқ етерін айтсақ, ... ... ... ... өзін - өзі ұлт ... қалыптастыруының
сан қилы көріністері мен даму ... , ... ... ... ... ... . ... қолданылып отырған ... ... ... ... мазмұнын құрайды. ... ... ... мүдделер ретінде көрініс табатын құбылыс
деуге әбден болады*.
Бұл ... ... ... түрде жете түсінулері, ... ... ... ... ... меңгерген кез – келген этнос
(халық) ... ұлт ... ... осы жағдайдың да объективті
түрде ықпал ететінін ... ... ... сол ... ... ... жағдайлардың сай келмейтінін түсіну ... Бұл дәл осы ... ... отырған ұлтаралық қатынастардың
мазмұны мен олардың бүгінгі және ... ... ... түсінген кезде ғана қалпына келіп, орайласады. Қалай ... бұл өте ауыр ... ... ... ... ... ... оның үстіне мұндай қатынастар ... ... ... қана қоймайды, ... ол ... ... ... ... бұған этностың тамыры терең психологиясына орай
туындан, жинаталған ... ... ... ... ... ... Ұлтаралық қатынастардың дамуы- көптеген объективтік және
субъективтік вакторларға ... ... да өз даму ... бар, соны ... ... бұл ... әркімде бола бермейді, логикалық ой ... Олар өз ... тек ... немесе сол сәттегі мүддесін
біліп , оның астарын ... ... ... ұзақ ... ... де ой ... ... Соңғы тұжырым
әлдебір ұлттың сақталуы мен ... ... және ... ... жүйесіндегі сол ұлттың экономикалық , ... ... ... ... – бағдарларының нығаюының
негіздеріне қатысты .
Ұлттық қатынастарды саналы реттеу - әр ... ... ... бірден – бір кепілі . Ұлттардың ... ... , ... ... ...... ... дұрыс орнықтыра білу. Мұндайда әрбір ... ... – бір ... ... ... асады және
басқалардың мүдделеріне ... ... ... ... ... үшін ең алдымен ұлттың соған жан – ... ... ... ... ұлт өкілдерінің нақты өз ... мен ... ... ... ... ... бүкіл кешені үйлестіру – халықтар
арасындағы әлеуметтік- ... және ... да ... ... ... арқылы ғана жүзеге асады. Сонымен қатар оны
жүзеге ... ... ... ... және ... институттарының
қызметін демократияландыру мен парасаттандыру қажет. Демократияны осы
талаптар мен ... ... ... ... ... нақты
мүдделеріне сай ... әрі ... ... ... ... ... мүмкіндігі кеңейеді.
Бұл қандай ... бірі – ... ... және ... ... дербестігі , олардың ... ... ... ... ... ... тенденцияға үлкен
және шағын халықтардың (ұлттардың) ... ... ... ... ... және ... ... жатады. Осындай тенденциялар қазір ... ... ... және қолданыла бастады. Болашақты жобалау процесінен сол
ұлттарды біріктіретін ... ... ... ... нақты
ақиқаты осы , оны ... ... ... ... де бұл ... маңыз беріліп , жан-жақты көңіл бөлінуде. Қазіргі ... ... даму ... ... ... ортақ
қатынастар болып саналатын ... ... атап ... олар – халықтардың этникалық шоғырлануы , ... ... ... , ... ... және ... дамуының дербестігі,
ұлттық – мемлекеттік тұтастықты нығайту; ... ... ... ... ... ... ... халықтың қажеттіліктерін
бүгінгі таңда барынша толық ... және ... ... ... мен ... тұрады); сіңісу
(ассимиляция) - бұл процестің барысында кейбір ... ... ... ... ... ... ... кезінде сол халық
бірте-бірте өз тілін, ... ... ... ... басқа халықтың тілін және мсәдениетін меңгерген,
соны иеленген , соған бейімделген саны аз ... ... ... ... бүкіл әлемде жүріп жатқандықтан оларды
қайсыбір
ұлт саяасатын ... ... ... ескеру қажет. Қалай болғанда да
ұлт саясаты атүсті шешілетін мәселе ... оны ... ... жүзеге асыру ... ... ... ... және
субъективтік факторлар ... ... еске ... ... ... әдетте ұлт мәселелері қалыптасады.Мұндай
проблемалар қазіргі қоғамдық ... жиі ... ... Қазіргі жағдайдағы ұлт мәселесі.
Жоғарыда этнос ... ... ... ... ... ... ... мен дамуының негізгі тенденциялары ,
сонымен қатар ... ... ... ... оларды ұлт
саясаты барысында түсіне білу мен ... алу ... ... және ... ... ... Енді ... деп аталатын ұғымның ... ... ... оны шешудің
теориялық және практикалық жолдары мен ... ... ... ... ...... құбылыс , ... ... ... кезеңінде ұлт мәселесі белгілі бір әлеуметтік-экономикалық ... ... ие ... келеді. Ұлт мәселесі бір ұлттың ... ... ... ... ... үшін күресіп, оны жеңіп
алуды, әлдебір себептермен ... ... ... ... ... ... оған мынадай мысалдар келтіруге болады : 1975
жылға ... ... және ... Вьетнам, 1990 жылға дейінгі
ГДР мен ФРГ , ... және ... ... және т.б. елдердегі
жағдай ұлттардың, халықтардың теңсіздігін ... ... жою, ... ... ... ... және т.с.сҚоғам дамуының әрбір
кезеңіне сәйкес әр ... ... ұлт ... ... . ... шеңберінде тез арада шешуді талап ететін ... ... , ... асырылады.
Ұлт мәселесі кең ауқымды ұғым. Олай дейтініміз, ... ... бір ... ... ... ... қатар
ұлттар мен билік жүргізуші өкімет арасында ... ... ... ... ... ... әдетте ұлт мәселесі
көпұлтты ... ... ... ... ... ... ұлттардың өзара қарым-қатынастары жалпы адамдар
пргресін ... ... ... екі ... әрекетіне бағындырылған. Бір жағынан алғанда, бұл –
ұлттардың ... және ... ... кез – ... ... ... тәуелсіздікке ұмтылған халықтың күресі, ... ... ... ... ... ... дамуға қарсы қойылған
тосқауылдарды бұзу, бүкіл ... жүзі ... ... мен ... күшейту. Бұл тенденциялар ұлттық
қатынастар ... әлі де ... ... ... – қайшылықтардың
бар екендігін көрсетеді, сондықтан қоғамдық ... ... ... ... ... ... қажет. Оларға кез-келген
бағытта қандай да ... күш ... ... ... ... ... яғни ұлт ... аса өткір
түрлерінің қалыптасуына түрткі ... әлі де ... езгі мен ... ... ... дәстүрлі шиеленісу сипаты деуге болады. Ұлт ... мен ... ... ... ... жойылады деп
саналып ... еді. ... ... ... қазіргі әлеуметтік-
экономикалық , саяси дамудың шамамен бір ... ... ... ... ... етіп , көш ... орай ұлт мәселесі толық шешім тапты дей алмаймыз
Ұлттық қозғалыстарда бүгінде ... ... ... ... ... даму ... ретінде,тіптен
экологияны қорғау мәселесі ретінде де көрінеді. Ұлт мәселесі ... ... ... ие ... ... ... – этникалық тұрғыдан қайта жандануы
және олардың ... ... ... өз ... ... ... ... айқын көрініс тауып ... ... ... Бұл ... ... бүкіл аймақтарына, ең алдымен
Азия,Африка және Латын Америкасы елдерінде ... ... КСРО да ... ... , ал ... Тәуелсіз Мемлекекттер ... ... іске ... айтқанда Қазақстанның қазіргі даму кезеңі - экономикалық
модельді, соның ішінде ... ... ... ... іздестіру
және оған кезеңі. Жекешелендірудің негізінде мемлекеттің экономикалық
билігін ... ... ... ... ... ... , жеке меншікті қалпына келтіру, ... ... ... автономиясына құқықтықкепілдік беру ... ... ... принциптері жүзеге асырылуда. Алайда ... ... ... ... ... ... аз
халықтардың көптеген адамдарына қорқыныш ұялатып ... ... ... ... олар ... өзгерістермен
байланыстырады.
Мәдени сасада да аз ... ... ... ... Атап ... ... ана ... радио-
теледидар хабарлар өте аз ... ... ... ... берілмейді. ... ... ... ... ... реттеп отыру, аз халықтар тілінде арнайы
радио-теледидар арнасын ұйымдастыру ... ... ... тиімді ынтымақтастықты дамыту
олардың ... ... ... ... мен ... ... ... Бұл құқықтар халықтар ... ... ... ... ... (БҰҰ) ... ... бекітілген.
Әңгіме бүкіл халықтардың төменгідей құқықтары туралы ... отыр :
- өмір сүру ... ... ... және оның ... ... ... жоятын геноцид және ... ... салу ... ... тану ... яғни азаматтардың өздерінің қай ұлтқа
жататынын анықтауы;
- егемендік, ... ... ... ... ... сақтау құқығы, соның ... тіл ... беру ... ... ... ... ... Халықтардың өздері тұратын аумақтың ... ... ... ... үшн ... орнату үшін бақылау орнату
құқығы, мұның көкейкестілігі ... жаңа ... ... және ... ... ... байланысты ерекше
артып отыр;
- ... ... ... жүзі ... қол жеткен
табыстарын игеруіне жол ашу және ... ... ... ... ... халықтардың құқығын прктикада жүзеге
асыру олардың әрқайсысына және ... ... ұлт ... шешу ... ... ... қадам болып саналады. Осыған
орай бұл мәселеге байланысыты ... және ... ... ... алу ... ... саяси және таза
этникалық сипаттағы көптеген қарама – ... мен ... ... ...... мен ... көпшілігіне КСРО
мен оның бұрынғы республикасының саяси жүйе ... ... ... Мысалы, халықтардың табиғи ерекшелігін сақтауға
және өз ... ... ... ... және ... жүзеге
асыру күтпеген тенденцияларға соқтырып, Кеңес одағын ыдыратты . ... ... үшін ... ... ... ... ... Кеңес
Одағының республикалары мен халықтары ... ... ... және ... ... сақтамайынша қалыпты
өмір сүріп, ойындағыдай дами ... көз ... ... бойы ... ... ... негізіне айналғандардың
бәрі лезде шорт тыйылды, бұл ... ... ... ... ... ... Р.Б. ... күйреуі және егемен Қазақстан / / Ақиқат.
2001 № 11
2. Национальные ... ... М., ... Д. ... ... ... ... Жеті Жарғы, 2000,.
4. Адам және Қоғам Н.Р. Күнқожаев, Алматы, Рауан 1997.
5. ... ... ... ... 1999 года в ... ... ... Статистический ежегодник Казахстана за 1993 год. Алматы, 1994.
7. Икенов Ахмет, Әлеуметтану ... ... ... ... ... Р.Б,. ... Т.С. ... культуры межнационального
общения студентов: теория и практика. ... ... ... ... ... ... и наук РК, 1999.
9. Әбсаттаров Р. Конституция және ұлт саясаты, “Ақиқат” № 7, ... ... Ж., ... А. Политика национальных ... ... ... № 3, ... ... Д. ... ... М:, 1984.
12. Рахметов, Қ.Ж. Социология Алматы: Өлке 2005,256 б
13. Тощенко. ... М:, ... ... ... Ұлт және ... ... Алматы. 1998.
15. Сәрсенов Жаңыл. Әлеуметтану. Алматы. 2000.
16. ... ... ... этникалық құрылымы, 2006.
Сілтемелер тізімі
1. Қуанышәлі Жасарал. Ұлт және ұлтаралық мәселе. Алматы. 1998.
2. Әбсаттаров Р. Конституция және ұлт ... ... № 7, 1993. 68 ... ... ... ... ... 1999 года в Республике Казахстан.
Алматы, 1999. 11 ... Р.Б. ... ... және ... ... / / ... 2001
№ 11
5.Национальные отношения. Словарь. М., 1997. 127. Б.
6.Д. Жамбылов. ... ... ... Жеті ... 2000, 250 ... және Қоғам Н.Р. Күнқожаев, Алматы, Рауан 1997.89 б.
8. 6.Статистический ежегодник ... за 1993 год. ... 1994. 94 ... ... ... ... Алматы: Экономика 2004. 78 ... Р.Б,. ... Т.С. ... ... ... ... ... и практика. Алматы: Издательский отдел ВАК
казахстана Министерства образования и наук РК, 1999. 178 б.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ХХ ғасырдың 80-90 жылдардағы Қазақстандағы ұлтаралық қатынастар45 бет
Қазақстандағы жаһандану кезіндегі ұлтаралық қатынастар70 бет
Кеңес өкіметінің орнауы60 бет
Қазақстан жайлы13 бет
ТІЛ САЯСАТЫНЫҢ РЕСПУБЛИКАДАҒЫ ҰЛТАРАЛЫҚ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТАРҒА ЫҚПАЛЫ51 бет
Қытайда ұлтаралық қатынастарды басқару мәселелері60 бет
Ұлтаралық қарым-қатынас8 бет
Мемлекеттің монополияға қарсы саясаты17 бет
ПОЛИЭТНИКАЛЫҚ АУДИТОРИЯДАҒЫ СТУДЕНТТЕРДІҢ ТАНЫМДЫЛЫҚ ІС-ӘРЕКЕТТЕРІ55 бет
Қазіргі мектептерде оқушыларға патриоттық және интернационалдық тәрбие беру28 бет

2008-2014 © stud.kz группа сайтов Stud.kz
Создание сайта - студия Riskk | Time 0.0636

Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

FAQ
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін жұмасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: +7 777 614 50 20
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь