Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалармен оңалту және коррекциялық жұмыстардың ерекшеліктері [ 41 бет ]

Жоспар

АННОТАЦИЯ 5
Қорытынды 6
1 АДАМЗАТ ДАМУ ТАРИХЫНДАҒЫ МҮМКІНДІГІ ШЕКТЕУЛІ МҮГЕДЕК БАЛАЛАРДЫҢ әЛЕУМЕТТІК-МәДЕНИ СТАТУСЫ 9
Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалар тәрбиесінің тарихи-мәдени ерекшеліктері 9
1.2 Қазіргі қоғам дамуындағы мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың әлеуметтік-мәдени статусы 18
2 МҮМКІНДІГІ ШЕКТЕУЛІ МҮГЕДЕК БАЛАЛАРМЕН ОҢАЛТУ ЖӘНЕ КОРРЕКЦИЯЛЫҚ ЖҰМЫСТАРДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ 30
2.1. Мүмкіндігі шектеулі мүгедек Балаларды оңалту кезіндегі әлеуметтік педагогикалық жұмыстардың жетістіктері 30
2.2. . Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларды әлеуметтік педагогикалық бағыттаудағы ізденіс жолдары, сүйемелдеулеріне ұсыныстар 35
ҚОРЫТЫНДЫ 44
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 46
Оңалтудың жеке бағдарламасы 49
Қандай ауру екенін білу 49
Этаптық эпикриз 51
Ұйымдардың атауы 53



Дисциплина: Социология, Демография
Тип работы: Курстық жұмыс

Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 500 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можно вывести на банковскую карточку


Урезанное содержание работы для ознакомления
СОДЕРЖАНИЕ
АННОТАЦИЯ 5
Қорытынды 6
1 АДАМЗАТ ДАМУ ТАРИХЫНДАҒЫ МҮМКІНДІГІ ШЕКТЕУЛІ МҮГЕДЕК БАЛАЛАРДЫҢ
әЛЕУМЕТТІК-МәДЕНИ СТАТУСЫ 9
Мүмкіндігі ... ... ... ... тарихи-мәдени
ерекшеліктері 9
1.2 Қазіргі қоғам дамуындағы мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың
әлеуметтік-мәдени статусы 18
2 МҮМКІНДІГІ ШЕКТЕУЛІ МҮГЕДЕК БАЛАЛАРМЕН ... ЖӘНЕ ... ... ... ... шектеулі мүгедек Балаларды оңалту кезіндегі әлеуметтік
педагогикалық жұмыстардың жетістіктері ... . ... ... ... ... әлеуметтік педагогикалық
бағыттаудағы ізденіс жолдары, сүйемелдеулеріне ұсыныстар 35
ҚОРЫТЫНДЫ 44
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 46
Оңалтудың жеке бағдарламасы ... ауру ... білу ... ... ... ... ... Республикасында қазіргі таңда жүріп жатқан әлеуметтік,
экономикалық, мәдени өзгерістер жас ұрпақ ... ... ... ... ... етеді. Соның ішінде қоғамымызда әлі де
мәселелері ... ... ... ... ... ... жұмыстың тақырыбы: «Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларды
әлеуметтендіру». Зерттеудің пәні – ... ... ... жеке
бағдарламасының ерекшеліктерін анықтау.Зерттеу оъектісі – ... ... ... ... ... мүгедек балалардың дамуына
әлеуметтік ... ... ... ... жүргізілді.Ғылыми
болжамында,егер де Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларды әлеуметтендіру
жұмысы ерте қолға алынса, ... ... ... ... балалар
қоғамда өздерін тең құқылы азамат ретінде сезінер еді.
Я.А.Каменскийдің «Ұлы ... ... ... ... бихевиоризм » теориясы, А.Маслоудың адамның әлеуметтік мінез –
құлқы толығымен өзін-өзі негіздейді және әрбір тұлға өзін-өзі жасайды, ... орта ... ... ... бағыты зерттеудің теориялық-
әдіснамалық негізінде зерттелді. ... ... екі ... тұрады.
Бірінші бөлімінде, қоғамымыздағы мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың
әлеуметтік мәселесі ... ... ... Шығыс Қазақстан
обылысы, Көкпекті ауданы Самар ауылында үйде ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде, жүргізілген әдістемелер арқылы, мүмкіндігі
шектеулі мүгедек балалардың ... ... және ... ... тәрбиелеуге дайындық деңгейі анықталды. ... ... оның ... ... ... атқаруы ұсынылады.
Қорытынды
Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың әлеуметтенуіне әсер ететін
факторлардың бірі оның ... ... ... ... мен мамандардың
бірлесе байланыста болуы мүмкіндігі шектеулі ... ... ... ... ... ықпалды келеді. Мүгедек балалардың
толық дамуына оның ... ... ... әсер ... ... байқадық. Отбасының өз қайғысына тұйықталып,
мүгедек баласына ... ... жол ... әлеуметтік ортамен үнемі
белсенді байланыста болуы мүгедек ... ... ғана ... қоғамның, ортаның адамгершілік сезімін ... ... ... ... және оған ... жасау арқылы отбасы мен
мүгедек балаларға әлеуметтік-педагогикалық, ... ... ... және ... ұсынылады. Мүгедек балалардың дамуы мен ... ... ... ... ... ... ... жұмысының оңтайлы жүргізілуіне әсерін тигізеді.
Дипломдық жұмыста қоғамымыздағы бала мүгедектігінің мәселелерінің
шешімін екі жақты ... ... ... алу.
Екіншіден - мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларды ... ... ... ... ... ... балалардың дамуына әлеуметтік факторлардың әсерін
зерттеу барысында ... ... ... әдебиеттерге талдау
жасалынып, мүгедектіктің алдын алуға бағытталған әдістер ... ... ... ... ерте ... алу ...... моделі жасалды. Медициналық-әлеуметтік және
еңбекпен оңалту сұрақтарын әлеуметтік қызметтің араласуынсыз іске ... ... ... ... ... үшін ... тапсырмалар
орындалды, зерттеу болжамының жүзеге асу жолдары көрсетілді.
Отбасында, ... ... ... ... бар ... ... ... және оны шешу жолдарын анықтау ... ... ... мәселе бойынша әдебиеттерді талдай келе, мүмкіндігі
шектеулі мүгедек балаларды ... ... ... ... ... ... ұсыныстар жасалынды:
- Ата-аналарды мүгедек баламен қарым-қатынас жасау стильдерін
оңтайлы пайдалануға дағдыландыру.
- Отбасында ... ... ... ... ... ... отбасының және қоғамның өзара әрекет ету
тетіктерін жетілдіру.
- Болашақ ата-аналарды тәрбие теориясы туралы педагогикалық
біліммен ... ... ... ... орнатып,
ынтымақтастықпен жұмыс жүргізеді.
Жаңа қоғамдағы бала мүгедектігің мәселелерінің шешімін екі жақты
қарастырылуы керек. ... ... алу, бұл аяғы ... сәбилерге көрсетілетін медициналық қызмет санасын жоғарлату
арқылы, ... ала ... ... ... ... мекемелер ашу
арақылы іске асыру. Екіншіден – мүгедек балаларды ... ... ... оңалту орталықтарын ашу, мектеп алды оңалту ... ... іске ... ... ... 2005 ... соңғы мәліметіне сүйенсек 42,2
мың бала мүгедек деп танылды. ... мен ... ... ... ... ... жұмысқа керек жаңа ... ... ... ... ... ... шектеулі мүгедек балалары бар ... ... ... және оның шешу ... ... мамандардын
өзекті бағыты болмақ.
Тақырыптың өзектілігі – Мүгедек балаларды қоғамда әлеуметтендіру
қазіргі заманымыздың ең өзекті мәселесі ... ... Оны шешу ... ... ... ... ... әлі де жеткіліксіз. Ата-ана мен ... өте ... ... ... кейбір отбасының толық
ақпараттанбауы және ... ... ... ... ... әлі де ... біздің қоғамымызда орын алуы.
Зерттеу мақсаты – мүмкіндігі шектеулі ... ... ... ... ... ... ... мәселесі бойынша әдебиетерге теориялық талдау.
2. Мүгедектіктің алдын алуға бағытталған әдістерді ... ... ... ... ... ерте алдын алу және коррекциялау
жүйесінің құрылымдылық-функцияналдық моделі.
Зерттеу объектісі - ... ... ... ... пәні - ... ... әлеуметтендірудің жеке бағдарламасының
ерекшеліктерін анықтау.
Болжамы: Егер мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларды әлеуметтендіру жұмысы
ерте ... ... ... ... ... кемтар балалар қоғамда
өздерін тең құқылы азамат ретінде сезінер еді.
Зерттеу әдістері: Сараптау (анализ), ... ... ... ... ... ... ... облысы Көкпекті ауданы, Самар ауылында үйде
оқитын мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалар.
1 АДАМЗАТ ДАМУ ТАРИХЫНДАҒЫ ... ... ... ... ... ... ... балалар тәрбиесінің тарихи-мәдени
ерекшеліктері
Балалардың өсіп-дамуы бұзылған кезде алуан түрлі ... ... ... ... ... ... Мысалы, есту
мүшелері, көзі зақымданады, баланы қимылында, жүріс-тұрысында икемсіздік
байқалады, орталық нерв жүйесінің қызметі ... ... ... қайсысы
да баланың өсіп-дамуына өз тарапынан әсер ... ... ... ... мәселесі әлеуметтік модель
шеңберінде ... ... ... және ... ... қарастырыла бастады. ХХ ғасырдың 60-шы жылдары ... ... ... ... ... Оның дамуына психосараптама
теориясы ықпал етті. Кемтар адамдардың өмірі дені сау ... ... олар ... болып келді. Бұл модель ... ... заң ... ... ұйымдарға өз әсерін тигізді.
Баланың мінез-құлқының әлеуметтік ... ... ... ... ... бар деп есептеледі. Баланың ... ... ... бірнеше факторға байланысты. Оларды үш негізгі топқа
бөлуге ... ... ... және ... ... мынадай
қорытынды жасауға болады: адамның кез ... ... ... қоршаған ортамен байланысының бұзылуын, әлеуметтендіруінің
құлдырауына әкеліп соғады. Мәдени дамудың үлгісі ... ... бір ... ... ... Әлеуметтің соңында мүмкіндігі шектеулі
адамдарға деген көзқарастың әр ... ... ... ... де кемтар балаларға әлеуметтік проблема ретінде қарап,
көңіл бөлген. ... ... ... ... ... ... Рим ... Юстицион кодексінде кемтар балалар ... ... ... ... ... ... Ресейде, Ежелгі
Римдегі сияқты кемтар балаларды, әсіресе ақыл есі кем балаларды ... ... ... деп ... Киев ... негізгі
кітаптарында, Москва мемлекетінің «Жүз тарауында» кемтар ... ... ... ... шектелді. ХІ ғасырда Ежелгі Русьте
ақыл-есі кем адамдар Киевско-Печорск лаврасында шоғырланды.
1551 жылы «Жүз ... ... ... деп ... «кім ... ... оларды монастырьларға орналастыру керек» Бірінші Петр
тұсында шыққан «Ессіздер» ( «О ... ... ... ... ең ... ... ... тиіс деп жазылды. Я.А.Каменский «Ұлы дидактика»
еңбегінде әрине тәрбие ең бірінші ... ... ... себебі оларды
табиғи ессіздіктен арылту керек, аадами тәрбиеден және білімнен ... ... деп ... ... сияқты исламда да мүмкіндігі ... ... ... ... ... аса ... және дені сау ... қолдау көрсетуге шақырады. Әр қоғамда денсаулығына байланысты
байланысты толық қанды өмір сүре ... және ... өз ... ... ... ... ... оларды қорлауға немесе төмен санауға тыйым
салады. Исламда мүмкіндігі шектеулі балаларға аса мейірімділікпен қарауға,
оларды ... ... күн ... ... жол ... шақырады.
Мұсылмандарда адам қандай шындық қайғы болса да, оны аса жігерлікпен және
мейірімділікпен өткеру керек. ... ... туса да, ... ... ... ... ... оның қайғысын жеңілдетуге бағыт алу керек.
Мүмкіндігі шектеулі мүгедек ... қай ... де ... ... ... ... ... да филосфтар, егер баланың құлағы естімесе,
көзі көрмесе, дұрыс сөйлемесе оның дүниені, өзін қоршаған ... ... ... ... ... ... шұғылданды.
Аристотель мүгедек балаларға арналған екі трактат жазды. А.И.Радищев ... ... ... ... ... ... заңдылықтарын анықтады.
Неміс филосфы Кант кемтар балалардың даму ерекшеліктері жөнінде жазды.
Керең балаларды зерттеген кезде естудің бала тілінің ... ... ... ... - ... ... ұғып ... көрудің
әсерін анықтауға мүмкіндік туады.
Әлуметтік ғылымның әлуметтену деген ұғым аясындағы міндеттері алуан
түрлі әлеуметтендіруші ... ( ... және ... орын
алған) анықтау мен негіздеудің және оларды мақсатты түрдегі педагогикалық
ықпалға айналдыруды көздейді. Бұл ... жас ... ... ... ... ортасы мектеп болуы тиіс, өйткені, отбасы немесе
басқа да әлеуметтік ... ... осы ... ... ... ... ... педагогикасына арнаған өзіндік формуласын:
«Әлеуметтендіре отырып, ... ... ... ... ... «Индивид
қоғам қандай мөлшерде қатысы болса, сондай мөлшерде ол ойлану ... ... ... де ... ... ... ... жетілдіреді» дейді
[13;219б].
Американың белгілі социологі әрі ... ... ... Мид ... ... ... тұжырымдамасын жақтайды. Ол өзінің
«әлеуметтік бихевиоризм» деп ... ... ... ... ... иесі ... ... Бұл белсенділік тұлғаның ерекше ішкі
психологиялық жүйесінен туындайды.
Әлеуметтену барысында бала ... ... ... болу ... ... ... ... жай ғана игеріп қоймай, нақты әлеуметтік
жағдаятты ... ... ... себебі, ол өздерінің
рөлін ала отырып, өзіне деген жаңа қарым-қатынас пен көзқарасқа ие ... ... бала ... ... ... ... қабылдап,
оларды өзі меңгерді. ДЖ.Мид шын мәнінде әлеуметтендіру теориясында субъект-
объект қатынастары саласына көп көңіл ... ... ... ... мен ... ... аударған жоқ.
ХХ ғасырдың 70-жылдарының соңы мен 80-жылдарының ... ... мен ... ... ... зерттеу жаңадан жандана
түсіп, әлеуметтенудің сыншылдық ... ... ... ... ... ... тұлғаның қоғамда орын алған тәртіпке
саналы және тіпті сыни тұрғыда ... ... ... өз ... ... ... міндетттерін алға қойды. Әлеуметтенудің сыншылдық
тұжырымдамасын жақтаушылар теориялық ... ... ... ... іске ... «өз ... табу», «өзін-өзі анықтау», «өзін рухани
шоғырландыру», ... ... т.б.б ... ... пайдаланады.
Әлеуметтанудың сыншылдық тұжырымдамасының басты теоретиктерінің бірі-
Карл Роджерс (1902-1987). Ол ғылымға ... ... ... ... ... ... салушы ретінде енді. Ол өз
еңбектерінде «әлеуметтендіру-тіпті де ... ... ... ... дегендік емес. Оны іс жүзінде адамның өзі ғана ... ... ... ғана ... ... деп ... ... К.Роджерс әлеуметтендіру
барысында тұлғаның бойында өзін-өзі бағалауға икемділікті бұрын қалыптасқан
құндылықтар ... ... ... қайта қарай білу қасиеттерін
қалыптастыру маңызды деп есептейді. «Адам ұзақ ... бойы өзін ... ... сансыз күштер немесе қоршаған орта шаблон бойынша
жасаған ... ... ... ол ... жаңа ... ... келеді. Ол қолайлы кіріптарлықтан бас тартуда. Ол ... ... ең ... әрі ... ... ... ... та, құлтемір
де, машина да емес, өзімен-өзі болуға, тамаша, дербес ... ... деп ... ұғымда индевид оқиғаларының өзін өзгерте алмайды, бірақ сол
оқиғаларды ... ... және ... ... алады. Қабылдау-
әлеуметтенудің сыншылдық тұжырымдамасын жақтаушылар үшін ... ... ... ересектердің (ата-ананың, мектеп педагогтердің)
міндеті-мәселені ұғыну және оның шешімін ... ... ... ... ... ... ... оралуға» мүмкіндік беру.
К.Роджерстің ұғымында, тұлға мен оның ... үшін ... ... ... зор, ол ... ... жүйесі: адам
өзін-өзі қалай қабылдайтынын сипаттап береді, мұны К.Роджерс ... ... ... ... ... ... жоспары да
кіреді, ол адамның өте бағалайтын, ... ... ... ... әлі ... ... тұрады. Адам жаңа өмірлік тәжірибе жинаған сайын,
яғни әлеуметтену барысында «Мен-тұжырымдама» да ... ... ... ... индевидте айналасындағылар тарапынан, әсіресе маңызды
ересектер-педагоктер мен ата-аналардың өзіне деген оң ... ... ... ... К.Роджерс айналадағылардың дұрыс қарым-қатынасы
баланың өз-өзіне дұрыс қарым-қатынасына, өзіне сенімділігіне айналады ... ... ... және ... ... сәйкестендіруге жағдай
жасайды деп есептейді.
Әлеуметтенудің сыншылдық тұжырымдамасын қолданушының бірі Абрахам
Маслоу (1908-1968) былай деп ... адам ... ... ол өз ... белсенді түрде құруға, денсаулығын сақтауға, әсемдік
әлемімен тілдесуге, өзінің дербестігі мен ... ... ... Оның ... әлеуметтілік адамның табиғатында бар нәрсе,
адамдарда табиғатында бар нәрсе, ... да туа ... ... ... ... болады. Қарапайымнан (тамақтану, ұрпақ
жалғастыру) бастап, қауіпсіздік пен ... ... ... ... ... ... ... әділеттілікке, және өз маңызын
арттыруға қажеттілікке дейін. Осыған сүйеніп, А.Маслоу адамның әлеуметтік
мінез-құлқы толығымен ... ... және ... ... ... өз ... ... сәулетшісі өзі, оны қоршаған әлеумет
жасамайды деп ... әр ... ... ... ... оның туа біткен
әлеуетін өсіру мен жетілдіру туралы ойын ... ... Оның ... ... мәні ... барлық сынын қабыл алып, өзінің адамдық
табиғатыңды іске асыруда, қайсібір ... ... ... бой
ұрмай, өзін-өзі тиімді дамытудың қажетті әрі мүмкін жолдарын іздеуде жатыр.
Адам өз іс-әрекетін қоғамдық талаптардың ыңғайымен ... ... ... ... ... ... ... Оның әрекеттері әу бастан
өзіндік «Менің» ... ... ... ... ... ... өз
ішіне үңіліп, өзіндік «Меніне» құлақ ... ... ... ... ... ... ... ... өзіңе-өзің мән беру-жауапкершілікті өзің
иелену деген сөз» деген А.Маслоу адамның барлық табиғи мүмкіндіктерін өзі
жандандыруынан ... және ... ... өзін де ... ... ... әлеуметтенудің сыншылық тұжырымдамасын қорғаушы гуманистік
мектеп психологтері ... деп ... ... ... ... биологиялық бірлікпен-организммен, ал әлеуметтік қажеттіліктерді-
биологиялық тек-тамырлармен байланыстырады. Сондықтан да өзіне-өзі маңыз
беруді олар ... ... ... ... ... ... «өз ішінен өсу» түрінде түсінеді.
Әлеуметтенудің когнитивтік тұжырымдамасының ... ... бір ... әрекетті игерудің басты мүмкіндігі ... ... ... ... атап ... Теоретиктер өз
зерттеулерінде генетикалық ... ... ... ... ... ... ... психологиялық даму теориясына сүйенеді. Бұл
теория бойынша, тұлғалық даму-ең алдымен ойлаудың дамуы.
Әлеуметтенудің ... ... ... өкілдерінің
бірі-америкалық психолог әрі педагог Лоуренс Колберг (1927-1987). ... ... ... едәуір ықпалында болған. Л.Колберг тұлғаның
әлеуметтену үрдісі ең ... ... ... ... ... өмірдің
талаптары мен ережелерін меңгеру үрдісі деп қарастырылады. Бұл жерде ол
әлеуметтік ортаны сыртқы әсерлердің ... деп ... ... ... ... ... қабылдауға ынталандыратын мүмкіндіктер жүйесі ... ... ... ... ... үшін ... ... ол мектепті «әділетті қоғамдастыққа» қалай ... ... одан ... ... алаңын қалай жасауға болатынын көрсете
алды. Л.Колберг пікірінше, мектептің ... ... ... ... де) өз ... ... ... мүддесі
тұрғысынан бағалауға бейімділігін, басқаларды өзіндей ... ... ... өмір ... дайындығын қалыптастырады. Балалар ... ... ... иек арту үшін олар өз ... ... ... тиіс [22;165б]. Яғни, әлеуметтік тәжірибе балалардың
танымдық әрекетін қамшылай түскендей болады.
Л.Колбергтің ... және ... ... ... ... ... мектептері мен университеттерінің,
жасөспірімдерге арналған әр түрлі түзету мекемелерінің тәжірибесінде кең
қолданылады. Ол және оның ... ... ... ... ... теңгерімі» түрінде қарастырылады: тұлға әрбір нақты жағдайда
«басқалар сияқты болу» талаптары мен «ешкімге ұқсаау» ... ... ... яғни, бір мезгілді әрі ұқсас, әрі қайталанбас болуы
тиіс.
Әлеуметтік үйрену тұжырымдамасы әлеуметтендіру ... ... ... ... талаптарға бағыну, конформдылық үрдістерін
қарастырады. Бұл үрдістер санасыз ... ... ... ... орын ... ... баланың әлеуметке енуіне жағдай жасайды.
«Әлеуметтік үйрену» ... ... ... ХХ ... 30-жылдарында
америкалық психологтер Н.Миллер мен Дж.Доллард енгізген. «Үйрену» дегеннің
өзі әлеуметтік даму үрдісі өздігінен жүріп жатқанын көрсетеді.
Әлеуметтік ... ... ... ... үндеушісі-
белгілі америкалық психолог Альберт Бандуар (1925ж. туған).
Оның көзқарасы бойынша, адамның мінез-құлқын ... ... ... ... ... ... ықпалы ғана басқармайды. Сонымен
қатар адам мінез-құлқында ... ... да бар, ал оны ... ... ... детерменизм деп атады. Барлық фокторлар өзара
байланыста: тұлғаның мұң-мұқтажы мен қалауы, сенімі мен ... ... ... мен ... ... ... және мадақтау,
сәтсіздік пен табыс әсерлерімен анықталады да, ... ... ... ... және ... факторлар өзара байланысты
дерминанттар ретінде «жұмыс істейді» де, адам өз ... ... онда да ... ... мен ... ... ... болып табылады. Мінез-құлықтың когнитивтік бөлігін А.Бандура өте
маңызды деп санайды. ... ... ... ... ... ... ... соның өзі.
А.Бандура әлеуметтену үрдісін бақылау арқылы үлгілеу немесе үйрену
үрдісі деп қарайды: айналадағыларды бақылау ... ... ... ... ... және ... жүйелер арқылы олар «кодталып»,
еске сақталады және мінез-құлықтан көрінс ... ... Бала ... ортасындағы ересектер мен құрбыларынан үйрену, олардың мінез-
құлқын көшірмелеу арқылы ол үшін жаза да, ... да ... ... есептейді А.Бандура. Оның үстіне, балалық кезеңде әлеуметтік өмір
туралы жинақтайтын ақпараттың ... ... бала оны өз ... ... ... да ... ... бәрі әлдекімнің мінез-құлық
үлгісін қайталаудың салдары қаншалықты жағымды болатынына тұлғаның өз
бетінше баға ... ... Осы ... ... ... ... ... рөл ойнайды: модель «үйретеді», мида белгілі
бір байланыстар пайда болады, бірақ адамның бұл байланыстарға жүгінуі ... ... ... ғана ... әлеуметтік үйрену үрдісінің маңызды элементі нығаю екенін
айтады. Ол «сыртқы нығаю», «жанама ... ... ... ... «өзін-
өзі нығайту» түрлерін бөліп көрсетеді.
Әлеуметтк үйрену тұжырымдамасының әлеуметтік-педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... ұсыныс
жасауға тіреледі.
Әлеуметтік үйрену теориясының беделді ... ... Ури ... (1917 ж. ... ХХ ... 60-жылдарының
өзінде АҚШ-тағы және КСРО-дағы балалардың әлеуметтенуін салыстыра зерттеуді
қолға алады.
У.Бронфенбреннер өз еңбектерінде ... орта мен ... ... ... ... ... бірден төрт деңгейде
қарастырады.
-микрожүйе деңгейі (отбасының, құрбы-құрдастар тобының, мектептегі
достардың, кейде дни қауымның әлеуметтік ортасы);
-мезожүйе ... ... ... ... ... ... мысалы, отбасы мен мектеп, отбасы және діни қауым),
-экзожүйе деңгейі, «кеңейген отбасы» ... ... ... ... ... билік орындары, бұқаралық ақпарат құралдары
тигізетін ықпал);
-макрожүйе деңгейі (сол ... ... ... ... ... бір субмәдениеттегі әлеуметтік ұғымдар мен нормалар).
Тұлға әлеуметтену үрдісінде әлеуметтің өзара байланысты деңгейлерінің
барлығының ықпалын бастан ... және ... ... ... көп ... ... Қазіргі қоғам дамуындағы мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың
әлеуметтік-мәдени статусы
Мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... ... – балалардың әлеуметтік статусын анықтау болып табылады.
Балалар мәртебесін анықтау құқықтық нормативтерге сүйене отырып өте ... ... ... шектеулі мүгедек балалардың әлеуметтік статусын
құрайтын бірнеше критерийлер белгілі: денсаулық, жетім қалу, ... ... ... ... аймақта қоныстану, отбасы
өмірінің деңгейі, «әлеуметтік тәуекел» отбасылары, қараусыз ... ... ... ... үкімет тарапынан, әлеуметтік қоғамнан қолдау
қажет ететін мүгедек балалар санатына ... ... – 18 жас ... мүгедек балалар, оларды өзара жасына байланысты
топтарға бөледі: 0 – 3 жас аралығындағы, 4 – 16 жас ... 16 – ... ... ... ... мүгедек балалар;
әлеуметтік мағынадағы ауруы бар балалар: СПИД, туберкулез, нашақорлық,
ішкіштік, таксикомания;
психолгиялық ауытқулары бар ... ... ... ... балалар.
әлеуметтік көмекті қажет ететін балалар қатарына тағы да ... ... ... ... ... қараусыз
балалар.
Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың саны күннен күнге көбейіп келе
жатқандықтан еліміздегі денсаулық сақтау, ... және ... ... осы ... ... ... ... талап еті отыр. Еңбек
және халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... беспасөз маслихатында министрліктің мемлекеттік
бюджеттің ірі және шығыс ... ... мен ... ... бұл өз ... ... зейнеақылар мен
жәрдемақыларды нақты төленуіне ... ... ... ... Өз ... Г.Қарағұсова: «Қазақстанда кәсіби аурулардан, ... туа ... ... жүре ... ... ... ... ғылыми-зерттеу базасы жоқ. Осының бәрін құру керек. Біз әлеуметтік
мәселелермен айналысатын, мәселен, көп ... ... ... ... бар аналар бірлестігі және басқа да қоғамдық ұйымдармен
шынайы өзара қарым-қатынастарға жол ... ... - ... ... ... мүддесіне байланысты айтылған министрдің бұл бастамаларының
нәтижесін уақыт көрсетіп отыр. ... ... ... құқығын қорғауға
байланысты заңдар қабылданып, өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
Мемлекеттің өркениеттілік деңгейі басқа өлшемдермен ... ... ... ... да көрінеді. Кемтар балалар өсе ... ... ... ... ... үшін барлық қажетті
жағдайлар жа салып, олардың құқықтары заң ... ... ... ... ... 2002 ... 11 шілдеде қабылданған "Кемтар
балаларды әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау
туралы"[5] заңы 2003 ... 1 ... ... ... ... бір
ерекшелігі - біздің елімізде мұндай заң алғаш рет қабылданып отыр.Заң
бойынша, ... ... ... ... ... ... ... тұқым қуалаған, жүре пайда болған аурулардан немесе жарақаттардың
салдарынан тіршілік етуі шектелген, дене және ... ... ... он ... ... дейінгі балалар жатады.
Заңның негізгі мақсаты - дамуында ... бар ... ... тиімді жүйесін жасау, оларды тәрбиелеу, оқыту, еңбекке баулу
және кәсіби ... ... ... ... шешу, балалар
мүгедектігінің алдын алу.
Онда көзделген негізгі мәселелер:
туа біткен және ... ... ... ... ... ерте ... (туған кезден) анықтау;
балалардың дамуындағы кенжелеп қалу мен ... ... ... ауыр түрлерінен сақтандыру;
балалар мүгедектігінің деңгейін төмендету;
кемтар балалардың дене, психика және өзге де ... ... ... ... ... ... олардың әлеуметтік құқықтарын
жүзеге асыру, неғұрлым толық әлеуметтік бейімделуіне жәрдемдесу.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... қолдау туралы" заңы денсаулық
сақтау, білім беру және халықты әлеуметтік қорғау органдарының ... ... және ... ... ... ... шешуде қызметін сабақтастырып, бірлесіп к,ызмет етуін көздейді,
осы салада мемлекеттік және ... ... ... ... және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы
қолдау кемтар балаларға медициналық қызмет, ... ... және ... әлеуметтік қызмет кешенін көрсету болып
табылады. Ол баланың туғанынан басталып, ол кәмелеттік жасқа
толғанға дейін, яғни 18 ... ... ... асырылуға тиіс.
Медициналық қызметтерге "қатер" (скрининг) тобындағы ба-
лаларды анықтау мақсатымен жас сәби балаларды жаппай
стандартты тексеруден ... ... және ... ... ... ... ... балаларға арнайы жағдайлар
жасай отырып білім беру. Арнаулы білім беру қызметтеріне жата-тындар:
балалардың ақыл-ой жағынан даму ерекшеліктерін анықтау
және оқыту мен ... ... түрі мен ... таңдау үшін олардың
мүмкіндіктерін айқындау мақсатымен ... ... және ... ... ... ... жастағы және мектеп жасындағы балаларды
психологиялық-педагогикалық жағынан түзеу, оқыту мен тәрбиелеу;
кәсіби білім беру;
еңбекке баулу, кәсіби диагностика жасау;
Қазақстан Республикасының заңдарына ... өзге де ... ... ... беру ... ... үшін үш жыл
ішінде білім беру жүйесінде арнаулы түзеу ұйымдарын сатылап
құру көзделіп отыр. Атап айтқанда:
психологиялық-медициналық консультациялар, егер ... ... олар ... ғана ... енді жаңа ... заң ... 60 мың ... әрбір елді мекенде ашылуға тиіс;
оңалту орталықтары республикалық және облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... қызметтерге протездеу және протезортопедия
бұйымдарымен, арнаулы техникалық және ... ... ... ... ... ... отырған отбасыларына консультациялық көмек
көрсету және мүгедектерге әлеуметтік көмек
көрсету саласындағы заңнамаға сәйкес басқа да ... ... ... комиссияның қорытындысы бойынша өзге
адамның күтім жасауы қажет деп табылған ретте кемтар ба-
лаларға күтім жасайтын әлеуметтік қызметкерлерді
бекіту алғаш рет заң ... ... ... ... ... ... ... өзіне-өзі қызмет
көрсету дағдыларын меңгеруге көмектесу, олардың әлеуеттік мүмкіндіктерін
дамыту, медициналық, арнаулы ... беру және ... ... ... мәселелерін шешуді үйлестіру, басқа да ... ... ... кемтар балалардың, оларды тәрбиелеп отырған ата-аналары мен
өзге де ... ... ... ... ... де белгіленген.
Әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзеу шаралары республикалық және
жергілікті бюджеттен, сондай-ақ Қазақстан Республикасының ... ... өзге де ... ... қаржыландырылатын болады.
Қазіргі кезде осы ... ... ... құзырына сәйкес көзделген ... ... ... ... ... ... ... жатыр. Мәселен, Қазақстан
Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... протездеу, ортопедиялық аяқ
киіммен, басқа да ортопедиялық бұйымдармен, дыбыс ... ... ... ... ... ... құралдармен қамтамасыз
етуге республикалық бюджеттен қаржы бөлінеді.
Жалпы алғанда, ... іске ... ... ... ... ... ... сатылап құру үшін 1 миллиард теңгеден астам қаржыны қосымша бөлу
қажет болады.
Қазақстан Республикасының "Кемтар балаларды әлеуметтік және ... ... ... ... туралы" заңын жүзеге асыруға бөлінетін
қаржы 2003 ... ... ... ... ... кезде түпкілікті
айқындалады.
Қорыта айтқанда, "Кемтар балаларды әлеуметтік және ... ... ... ... туралы" заңның қабылдануының маңызы зор.
Ол: Біріншіден, тұрақты мүгедектік деңгейін төмендетуге ықпал ету, ... ... ... ... ... кемтар балаларға арнаулы білім беріп, еңбекке баулуды қамтамасыз
ету және оларды ... өмір ... ... ... балаларды қоғамға икемделуіне ықпалдасу мәселелерін
шешуге мүмкіндік береді.
2006 жылы Қазақстан Женева қаласындағы БҰҰ Бала ... ... ... құқықтары туралы БҰҰ конвенсиясында ... ... ... есеп ... орай Бала Құқықтары турлы конвнецияның 44-бабына және БҰҰ
Бала құқықтары жөніндегі комитетінің ... ... ... ... ... және ... ... Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 2006 жылдың 13-шілдесіндегі №670-қаулысымен бекітілген ... ... ... ... 2-ші және 3-ші ... ... әзірлейді. Бұл баяндамада мүдделі ... ... ... жағдайларына, олардың құқығын қамтамасыз етуге әрі
жүзеге асыруға байланысты мәселелерді шешу құзіретіне ие ... ... ... мемлекеттік статистика мәліметтері,
балалыш шақ мәселелерімен айналысатын қоғамдық ... ... ... зерттеу метериалдары негізінде жазылды. Баяндама ауқымы
Қазақстан Республикасындағы балалық шақ проблемалары мен ... ... ... беру, денсаулық сақтау, жетім ... ... ... ... ... ... ... балалар мен құқық бұзушылар.
Белгілі бір дәрежеде ... ... ... ... қатысты ұлттықсаясатты жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... оңалту, және басқа салаларда
балалар құқығын ... ... ... ... ... қолға алынды. Мұндай бағдарламалардың арасынан мыналарды ... ... ... ... ... ... ... жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарлдамасы;
Денсаулық сақтау ісін реформалау мен дамытудың ... ... ... ... ... ... «Салаутты өмір салты» кешенді бағдарламасы;
Мүгедектерді оңалтудың 2002-2005 жылдарға арналған бағдарламасы;
Қазақстан ... ... ... 2006-2008 жылдарға
арналған бағдарламасы;
ҚР-да әлеуметтік реформаларда одан әрі ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және құқықтық кепілдіктермен
қамтамасыз ету арқылы балалардың өмір сүру ... ... ... ... ... ... емес әрі ... ұйымдарды
басқарудың және ведомоство аралық өзара ықпалдастырудың тиімді ... ... ... ... ... маңызды бір жағы болып табылады.барлық
санаттағы балалар құқықтары мен ... ... ... ... ... ... жөніндегі БҰҰ конвенциясында ... ... ... «Қазақстан Республикасындағы баланың
құқықтары туралы» ... және ... да ... ... ... ... етуге мүмкіндік беретін 2006-2011 жылдарға
арналған «Қазақстан ... ... ... ... ... бюджетаралық қатынасты жетілдіру аясында басқарудың
республикалық және аймақтық деңгейлері арасындаға өкілеттілікте ... ... ... бөлінген. Экономикалық өсу нәтижесінде пайда
болған жаңа мүмкіндіктер бүгінгі ... ... ... ... ... әрі әлеуметтік қамсыздандыру, дене шынықтыру және ... ... ... ... ... ... ... қатысты мемлекеттік саясатты қаржыландыру үшін пайдаланып ... ... ... БҰҰ ... айтылған маңызды нормалардың
біріне білім алу құқығы жатады. Қазақстан Республикасында балалардың ... ... ... ... ... 2005 – 2013 ... арналған Білім
беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасы қабылданды.
Қазақтанда ... ... ... ... қатысты
қабылданған шаралар турасындағы мәселе есептің маңыздылығын арттыра түсті.
Арнайы білімберу саласында ақыл-есі сау құрбыларының ... алып ... ... ... ... ... ... енгізіле бастады.
Профилактика үшін оңтайлы жағдай тудырудағы әрі дамуында кемтар ... ... ... ... ... бағыттарда
зерделеу бойынша жұмыстар жетілдіру үстінде. ... ... ... ... ... мәліметтері ерте бастан
түзетуден өтіп, жаппай білім беретін мектепке ... ... ... ... ... 4-ші ... бойынша жіктелген, есту қабілеті өте
төмен балалар 25 ... есту ... ... балалардан тәртібі мен
үлгерімі жағынан артта қалмағанын ... Бұл ... ... ... ... қабілеті өздерінің жас шамаларына сәйкес ... ... ... ... өмір ... ... беру құқығының негізгі
қағидаларын Қазақстанда қалай ... ... ... назар
аударылған.
Денсаулық сақтау жүйесін жетілдіру мақсатында ҚР президентінің 2004
жылдың 13-қыркүйетегі №1438 Жарлығымен ... ... ... ... ... мен дамытудың 2005-2010 жылдарға ... ... ... бекітілді. Бұл бағдарламада ана мен
бала денсаулығын сақтау ... ... ... ... ... көмекті жетілдіру және бұл көмекті ... ... ... ... үстіне, Қазақстан Республикасында 2004 ... ... ... ... бір ... ... балалар дәрі-дәрмектермен
тегін қамтамасыз етіледі, ал 2005 жылдан бастап ... ... ... ... ... ... кеңінен тараған ауруды емдеу барысында
осы жастағы балаларды ... ... ... ету ... жылдан бастап Тегін медициналық көмектің кепілді көлемінің
тізбесіне ... ... ... ... ... ... ... ету шаралары қосылды. Ауру-сырқаттар мен дәрі-
дәрмектер тізбесі Халықаралық денсаулық ... ... ... бала ... ... ... емдеу стратегиясы аясында жасалды.
Балалар құқығы жөніндегі БҰҰ ... ... ... ... ... ... болатын. Олар қосымша қорғау шараларына
мұқтаж және ... ... ... өзін ... ... ... ... білдіру құқығын қамтамасыз етуге міндетті.
Балалармен жұмыс істейтін ... ... ... мен ... ... айтылған негізгі ережелермен таныстығын кеңейту,
оны насихаттау әрі түсіндіру мәселелеріне үлкен ... ... ... жылы ... ... ... беру органдарымен Конвенция
бекітілгеніне 10 жылдығы ... ... ... ... таныстық
деңгейінне, бала құқығы жөніндегі ағарту және білім беру ... ... ... ... беру ... ... ... әріптестік жүйесін жетілдіру, әріптестік ... ... ... қалыптастыру, педагогика мен психология
мәселелерінде ата-аналардың біліктілігін арттыру, оқушыларға, ... ... ... ... ... және психологиялық көмек
көрсету мақсатында 2005 жылы ... ... ... және ... Республикалық қоғамдық ата-аналар бірлестігі құрылды.
Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасы Үкіметі және ... ... ... қоры (ЮНИСЕФ) 2005 жылдың қаңтар айынан бастап 2009 ... айы ... ... елдің жаңа бағдарламасына қол қойды.
Ол 3 ... ... мен ... ... ... ... ... жетілдіру»
«әлеуметтік саясатты басқаруды әзірлеу».
Бұл бағдарлама 18 жасқа дейінгілердің дамуын, білім алуын, ... ... ... демократиялық және философиялық
теориядан қалыптасқан. Өйткені әлеуметтік ... ең ... ... қажетті нәрсесіне қол жеткізуге жағдай жасау және тұлға мен қоғам
арасындағы қарым-қатынасын жақсарту, әр ... ... ... ... ... ... тек қана әр адамның өмірін жақсарту үшін пайда
болған қызмет. ... ... ... ... ... ... жетуіне
ықпал жасау. Әлеуметтік жұмыстың ... ... ... ... ... ... сау ... тән әлеуметтік функцияларды
орындай алу қабілетіне жеткізу. Әлеуметтік функциялар түсінігіне мыналар
жатады: еңбекке ... ... ... ... ... ... қабілеттілігі. Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалар үшін бұл оқуды
мұқият және жүйелі түрде өткізу қажет. Негізгі ... ... ... және ... ... ... ... және
есептеулерін үйрету керек. Мысалы: киіну, ... ас ... ... ақша ... білу, сауда жасау, тамақ әзірлей алу телефонды
пайдалана алу. Мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... кезінде академиялық пәндерді қатар
оқып, еңбектік өмірге ... ... ... ... ... ... ... мән беріліп отыр.
Мүмкіндігі шектеулі ... ... ... ... айналысатын әлеуметтік жұмыста негізгі мына ... ... ... ... ... қалай ертерек жүзеге асыру,
оларды үздіксіз және жүйе ... ... ... ... орындаумен олардың ... ... ... ... ... техникалық аспектілері: әр
адамға жеке қарап, жасалатын жұмыстың ... мен ... ... ... ... Бұл ... ... мамандардың ұйғарымымен қамтамасыз
етіледі. Дәрігерлердің, ... ... ... логопедтердің, еңбек терапевтердің, ... ... ... айналысатын мамандар арқылы жүзеге
асырылады.
Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларды оңалтуда қалпына ... және ... ... ғана өте ... роль
атқарып қоймайды, сонымен қатар мүгедек бала тәрбиелеп отырған отбасына да
әлеуметтік мекемелер көмек көрсетуі ... ... ... ... туындайды. Соның ішінде дәрігерлік, экономикалық, мүгедек баланы
тәрбиелеу және күту мәселесі, бала ауруының ауырлығына байланысты ... ... ... ... тауып алу мәселесі, әлеуметтік
кәсіптік мәселелер, жұмыс орнын алмастыру және мүгедек ... ... ... ... алу, ... ... ... ерекшелік.
Мемлекеттің әлеуметтік саясатының жаңа жағдайда ... ... ... жаңа ... ... мен ... ... етеді. Әлеуметтік қызмет көрсету жүйесінің құрылуы көп ... ... - бұл ... ... ... ... кепілдігінің деңгейін өсіреді. Осыған байланысты әлеуметтік
қызмет ... орны ... ... және әр ... ... мемлекеттік емес ұйымдармен, жеке тұлғалармен, шіркеумен
байланыс ... ... ... ... ... қатарының көбеюі еліміздегі денсаулық
сақтау, білім және әлеуметтік қорғау институттарының осы мәселеге араласып,
көңіл бөлуін талап етіп ... ... ... ... ... туа ... ... қуалаған, жүре пайда болған аукрулардан немесе
жарақаттың ... ... етуі ... дене және ... бар он ... жасқа дейінгі балалар.
Мүгедектіктің алдын-алу ерте диагноз қоюға, дене ... ... және ... ... ... және
кемістіктің тұрақты функционалдық шектелуге немесе мүгедектікке ... ... ... кешені, сондай-ақ денсаулықты қорғау,
адамның тұратын экологиялық ортасын жақсарту, салауатты өмір ... ... ана мен ... ... ... ... іс-
шаралар.
Қазіргі таңда ерте алдын алу шаралары қаралуда. Мұның ... ... ... ... жеке ... ... қалыптасады;
баланың рухани – этикалық негізі қаланады;
баланың нерв жүйесі өзгеріске тез түсетін нәзік болады;
бала еліктеушілікке, өзін-өзі сендірушілікке тез бой алдырады;
осы балалық ... бала ... ... ... ал ... оның
негізгі мәртебесі
Алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсету мекемелерінде балалар
емханаларында, әйелдерді ... ... ... ... ... «қатер» тобындагы балаларды
ата-аналарының және өзге де заңды ... ... ... ... ... жіберуді қамтамасыз етеді.
Осындай атқарылатын жұмыстар негізінде ... ... ... 3 жыл ... 60 мың балаға арналған психологиялық-
медициналық-педагогикалық консультациялар, республикалық және ... бар ...... ... аудан орталықтарында
психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттері құрылуы ... ... ... және ... мәселелелді шеше алатын жүйелер мен
құрылымдарды іске қосып, ... ... ... алу ... ... – бұл мемлекеттік деңгейде атқарылатын іс: өмірдің
сапалылығын жоғарылату жүйесі арқылы, ... ... ... ... әділеттілікті қолдайтын принциптерді алға қою.
Әлеуметтік алдын алу басқа да алдын алу жұмыстардың: - психологиялық,
педагогикалық, медициналық және ... ...... ... ... ... алу – бұл ... бір ауытқушылықты қалпына
келтіруге арналған іс-шара. Мысалы: девиантты мінез-құлықтың ... ... ... үлгермеушілігінің алдын алу.
Әлеуметтік-педагогтік алдын алу – баланың оптимальды ... ... ... ... ... ... және ... факторларды, әлеуметтік тәрбиелеу шарттарын өзгертуіне
немесе қайта құруына бағытталған.
Алдын алудың бұл арнайы ... әр ... өз ісін ... ... ... микроотасына (мұғалімдер, ата-анасы, құрбылары)
бағыттайды. Қоршаған ... ... ... ... ... ... ... орта жайлы түсінігін қалыптастырады.
2 МҮМКІНДІГІ ШЕКТЕУЛІ МҮГЕДЕК ... ... ЖӘНЕ ... ... Мүмкіндігі шектеулі мүгедек Балаларды оңалту кезіндегі әлеуметтік
педагогикалық жұмыстардың жетістіктері
Соңғы жылдары ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік қорғау институттарының осы мәселеге араласып,
көңіл бөлуін талап етіп отыр. Бұл ... ... ... алдында тұрған
маңызды проблемалардың бірі және бірегейі-зерттеушілер, оқытушылар және
практиктердің басын біріктіріп, бір арнаға ... ... бір ... ... ... ... алмау, яғни оларды қоғамның толық
қанды мүшелігіне икемдей ...... ... ... әкеліп соғады. Демек, мұның өзі олардың ... ... ... бір ... ... ... ... денсаулық сақтау ... ... ... ... ... ... олардың
жетілмеуі жарымжан балалар мен олардың отбасынаа ... ... ... мен ... ... ... ... мұндай
балалармен жұмыс жүргізетін жаңа, нәтижелі бағдарламалар мен әдістемелер
жоқтың қасы. Демек, мүмкіндігі ... ... ... ... проблемаларын зерттеп-білу және ... ... ... ... отырып, отандық төл мамандарды тарту – бүгінгі күн
тәртібіндегі ең ... ... ... ... мүгедек
блалардың проблемаларын шешу де, ұғыну да қиынға соғады. Осы орайда айта
кетуіміз керек, мүгедектік ... ... ... анықтауға қажет. Және
әлеуметтік жеңілдіктер беру мақсатында адамға белгілі бір мәртебе берген
жағдайда қажет ... 1992 жылы ... ... ... ... №1185 ... бағдарламасының
кепілдемесінде былай дейді: «Мүгдектік – бұл адам баласын ... яғни ... ... ... мәдени
заңдылықтар мен басқа да ... ... ... отырып, қоғамның
толыққанды мүшесі болу бағытынан айрылғандар. Сондықтан қоғам олардың
қажеттіліктерін өтей ... ... өмір ... ... етуге
міндетті».
Мүмкіншіліктері шектеулі адамдардың әлеуметтік байланыс, ... ... ... ... бекітілген. Мұндай жағдайда,
әсіресе балалар бірінші кезекте қамқорлық пен ... ие ... ... құқығы (1959 ж) Декларациясында былай дейді: ... ... ... ... ... ... дініне, саяси және басқа
да түсінігіне, туған жері мен жағдацына ... ... аты ... ... ... қамқорлықпен қорғалуға, сондай-ақ жақсы тамақ ішуге, баспана
және медициналық қызметпен ... ... ... ... ... жағынан дамуға, денсаулығы әлсіз болса, емделуге, сырттан ... ... ... ... және ... да ... мен ... егер ағайын-туыстары жәрдемдесе алмаса,
онда үкіметтің қарамағында қамқорлықта болуы құқылы...»
Дегенмен, қоғам кей жағдайда мүмкіншілігі шектеулі ... ... яғни ... ... ... мен қарым-қатынасына қарсы
тұрады. Мұны жасыруға болмайды. Адамдарды жарамды және жарамсыз деп ... ... тек қана ... жағдайлардан тумамса керек-ті. Бұл саладағы
жаңа зерттеулер мүмкіншілігі шектеулі балалардың проблемаларын әлеуметтік
жағынан ... ... ... ... Бұл – ... мен қоршаған орта
арасындағы тығыз байланыстың болу қажеттілігінің көрінісі. ... ... ... ... ... қабілеттілігін тежейді. Өзін-
өзі дамыту үшін ... шыға ... ... ... ... – тең ... құқық мүмкіншілігінің теңсіздігінде болып отыр.
Біздің қоғамда ұзақ жылдар бойы ... ... ... ... ... білім беру тек қана мемлекеттік жүйедегі арнайы мектептер мен
интернаттарда жүргізіліп келді. ... ... бұл ... ... алып ... және ол ... көріністермен айғақталды:
Баланың әлеуметтік «белгісі» (стигматизация) ерекше қажеттілікті талап
ететін дефектісі бар бала ... ... ... ... ... ... ортада ұстау бұл баланың қоғамға
бейімделу қабілетін тежейді.
Арнайы мекемелердегі білім беру және ... ... және ... ... ... ететін баланың тәрбиесінде және білім алуында
отбасының толық аластатылуы.
Біреудің қарауында болу.
Мүмкіншілігі шектеулі және сау балаларды бөлек оқыту бүгінгі Қазақстан
жағдайында ... ... де кері ... бар. ... ... интернат
жағдайында психологиялық депривацияға ұшырауы мүмкін. Депривация – жеке
адамдардың психологиялық дағдарыстың ... ... ... ... ... ... өтей ... кезде болады. Ал дені сау балалар
жарымжан балалармен араласпай өсуі ... ... ... ... ... ... ... оның бойында сақталып қалады. Бұл күндері
елімізде мүгедек балалардың өмірін интернаттық үрдістен алып шығып, жаңаша,
реабилитациялық орталықтар құрып, ... ... ... сай ... ... ... отбасылармен балаларға қол ұшын беретін түрлі
орталықтар ... Жыл ... ... ... балаларға деген
қоғамның көзқарасы ... ... ... ... бақытсыз жан ретінде
қарамай, қоғамның белсенді мүшесі және өз тағдырына ... ... ... ... қабылдауда. Осы орайда әлеуметтік қызметкердің міндеті –
қоғамдағы ... ... жан ... яғни аурудың себеп салдарын
анықтап, оның бала ағзасының дамуына ... ... ... ... ... ... ... отбасыларындағы қарым-қатынасын
дамытып, дені сау балалармен ... ... ... ... ... мен
жеке адам түсінігіне жарымжан балаларға әркез ... ... ... ... ... ... баланың өмірге келуі шын мәнінде ... ... алып ... ... ... ...
дефектологиялық негізгі ұғымдырдың бірі. Бұл ... ... ... ...... ... принциптерімен анықталған. Яғни оларды
қоғамдық пайдалы өмірге бійімдеу, ... ... ... бәрі ... ... деңгейде, соған тән ... ... ... бұл түрі тек қана ... ... ... көмегімен жүзеге асқаны орынды. Және бұл қарым-қатынас қалыпты
жағдайда өзара түсіністік, бір-біріне ... беру ... ... ... ... ескере отырып шешім қабылдауға, өзін-өзі қамтамасыз
етуге, еңбекке, тәртіп ... ... ... ете ... ... қажет.мұндай балалардың тәрбиесі өзара жақсы, түсінісиікті қажет
етеді және оларды оптимистік рухта, ... ... ... мәні ... ғалымдары мүгедек балалардың отбасында тәрбиеленуінің маңызы зор
екенін байқады. Отбасы мен ... ... ... толықтырып,
тәрбиелеуі олардың қоғамдық пайдалы қызметке тез ... және ... ... ... ... ... Оның үстіне мұндай
жарымжын балалардың құқығы халықаралық ... ... ... тәрбиесі бір-біріне қарама-қарсы екі ұғымнан тұрады. Олардың бір
түрі – «шеттетілгендер», яғниата-анасы баланы ... ... ... ... етеді. Ал оның ішкі ... ... ... ... ... ... ... кейде баланы жазалайды.
Мүндай отбасындағы балалар ... ... ... ... ... ... жоқ деп ойлайды. Олардың көңі-күйі
түсіп, сенімсіздік пайда болады. Осыдан барып ... тіл ... ... тән көріністер пакйда болады. Психологиялық шеттеу
баланың ... кері ... ... ... ... ... бір жағдай - баланы шектен тыс қамқорлыққа алу. ... ... ... ... оны тым бос ... ... кез-келген
өтінішін орындауға тырысады. Мұндай атмосферада өскен бала бұйығы келеді.
өз-өзіне сенімсіз, әлжуаз болып ... ... ... әлеуметтік дамуы
жағынан түрлі қиындықтарға тап болады. Егер отбасында дені сау ... ... ... қылықтары ауру балаға кері әсер етеді. Мұндай
жағдайдаотбасында тепе- теңділіктің ... ... рөл ... ... сау ... ... балаға қарап, қамқор болып, оның өз бетінше дамуына
кедергі жасайды әрі шеттетеді. ... қоса ... ... ... ... көп жағдайда себепсіз ... ... ... дені сау балалар назардан тыс ... ... ... ... ... кері ... етеді. Мұндай жағдайда сау балалардың
өзіне психологиялық көмек қажет. Өйткені олар өсе келе ауру баладан ... ... ... Мамандардың айтуына қарағанда, егер отбасына дені
сау, кемінде екі бала болса, онда ... ... ... ... ... ... қалыпты жағдайдың әсері мол. Сондай-ақ,
олардың достарымен араласуының пайдасы да шаш етектен. Ата-аналар тағдырдың
осынау бақытсыз сыйына қарап, құр қол ... ... ... ... ... да мүгедек балаға қол ұшын беруге дайын болулары қажет. ... ... ... ... ... балалардың тәрбиесі ата-
аналармен мамандардың ... ... ... ... ... ... ықпалды келеді. Отбасы мүгедек баланың қалыптасуына, алғашқы қадам
жасауына жәрдемдесуі тиіс. Оның ер ... ... ... ететін әлеуметтік
топ мүгедек бала дүниеге келе қалған ... оның ... ... ... ... ... ... балалар отбасына көптеген
проблемаларды өзімен бірге ала ... ... рет ... ... ... ... ... билейді. Одан кейін өздерін кінәлі
санау басталады. Ауру бала отбасындағы ... ауыр ... ... ... Баланың өз қатарластарвнан кейін қалуы, шектен тыс
қамқорлық, оған ... ... ... ... ... ... ... ол көп жағдайда патологиялық дерттердің
бастауына жол ашады.
2.2. . Мүмкіндігі шектеулі мүгедек ... ... ... ... ... ... ... жүргізілген әлеуметтік қызмет көрсету эксперимент үйде әлеуметтік
қызмет ... ... ... зерттеу
қорытындысы бойынша басқа адамның күтіміне мұқтаж мүгедектер қатарындағы
мүмкіндігі шектеулі ... ... ... ... ... облысы,
Көкпекті ауданы, Самар ауылында, халықты әлеуметтік қорғау бөлімінде
мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларға ... ... үшін үйде ... ... бөлімшесі 2004 жылы құрылды. Әлеуметтік ... ... ... ... ... 70 ... ... қызмет
көрсетіледі. Бөлімшеде 12 әлеуметтік ... ... ... ... орта медициналық біліммен, алтауы орта педагогикалық білімді, ... ... ... ... ... ... бар. Әр біреуінің
штаттық бірліктерінің саны бір әлеуметтік ... 6 ... ... ... ... ... ... жағдайларда, баланың дамуы
мен жүріп-тұру белсенділігіндегі ауытқулар дәрежесін ескере отырып күтім
жөніндегі әлеуметтік ... ... 4-5 бала ... ... ... ... қызметкер –кесте бойынша балаға аптасына кемінде ... Үйде ... ... ... ... жұмыстың жоспарын,
мақсатын, қорытындысын тіркеп отыратын ... ... ... ... балалардың әр қатынағандағы көңіл-күйі, әдеттері,
тұрмыстық дағдылары, санитарлық-гигиеналық ... ... ... жазылады.
Әлеуметтік қызмет көрсетуге алу үшін мынадай құжаттар негіз болады:
баланы қызмет көрсетуге қабылдау туралы ата-анасының немесе баланың өзге де
заңды ... ... ... ... ... ... психолого-медико-педагогикалық
комиссия қорытындысы;
денсаулығының жағдайы туралы емдеу профилактикалық медициналық картасы (1-
қосымша);
мүгедектігі туралы халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... бөлімшесінің анықтамасы және ... ... ... ... (2-қосымша).
Ата-анасының өтінішінен кейін, әлеуметтік көмек бөлімшесімен ата-
анасының арасында келісім-шарт ... ... ... ... ... ... ... басқа да заңды ... ... ... жүргізіледі. Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларды тексеру, ... мен ... білу ... ... қоршщаған микроортны зерттеп,
оны баланың және оның ... ... ... тіркеледі (3-
қосымша).
Әлеуметтік көмектің нақты түрі мен нысанын ... ... ... ... жеке ... ... ... жеке қызметтер көсретудің картасын құрамыз. Бұл қызметтер мүгедек
баланың жан-жақты ... ... ... ауру ... ... машықтарын, әдістерін және баланың ... ... ... ... жүріп-тұру мен әлеуметтік машықтарға, мінез-
құлық, өзін-өзі бақылау мен қарым-қатынас дағдыларын үретуге ... ... іске ... және ... ... бейімдеу мақсатында ата-
аналармен жұмыс жүргізіледі. Мүгедек баланың бос уақытын ұйымдастыру, ата-
анаға психологиялық ... ... ... жеке және ... ... ... ағарту-профилактикалық жұмыстар ... ... ... ... ... көрсету әлеуметтік қызметкердің
міндетіне кіреді. Медициналық көрсеткіштер бойынша протез-ортопедиялық
бұйымдармен, ... және өзге де ... ... ... жәрдем
көрсетіледі. Ал қамтамасыз етілгендер қатарындағы, мүмкіндігі шектеулі
мүгедек балалар тәрбиелеп отырған ... ... ... ... құжаттар рәсімдеуге, демеуші көмек ... үшін ... ... ... ... ... жұмысымды жалғастыру.
Зерттеу жұмысымыздың алғашқы кезеңі мүгедек балалардың отбасымен
танысудан басталды. Отбасымен ... ... ... жүргізуде
мынадай мақсаттар алға қойылды:
мүмкүндігі шектеулі мүгедек ... ... ... ... ... ... ... осы уақытқа дейінгі ... ... ... ... ықпалын анықтау.
Іс-тәжірибені жүргізу барысында мүмкіндігі шектеулі мүгедек баланың
ата-аналарымен жеке-жеке сұхпат жұргізіледі. Сұхпат 30 мүгедек баланың ата-
анасына сауалнама түрінде ... ... ... мен ... ... ерекшеліктері және ата-анасының қоғаммен ... ... ... ... ... ... Егер сіз сұрақтармен
келісетін болсаңыз жауапқа арналған бланкте сұрақ ... ... ... ... ... ... ... реттік нөмірге сұрақ белгісін қойыңыз.
Есіңізде болсын, сіздің жауабыңызға отбасыңыздағы өзіңіздің сеземіңізді
білідіресіз адал ... ... ... ... ... ... ... мүшелері риза емес.
Мен қай жағынан келсем де мінің ісім дұрыс емес.
Мен көп ... ... ... ... ... ... тек мен кінәлі сияқтамын.
өзімді жиі қорғансыз сезінемін.
Үйде үнемі ашуланамын.
Мен үйдее болганда үнемі алаңдап жүремін.
Менің отбасым әлеуметтік көмекке зәру.
Мүгедек бала ... ... ... қиындықтар бірге келді.
Мүгедек балама дастары, туыстары, қоршаған ортасы жағымды әсер етеді.
Отбасындағы мүмкіндігі шектеулі мүгедек бала әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... орталықтарына ашылуын қалайсыз ба?
Отбасыңызға әлеуметтік-психологиялық көмек көрсету қызметі қажет пе?
Отбасындағы орта айлық кірісіңіз қажеттілігіңізді қанағаттандара ма?
Үйде ... ... ... ... ... ... жауап 1 баллға теңестіріледі
«Т»-алаңдаушылық, «В»-кінәлә сезіну, «Н»-психо-жүйкелік қысым, «С»-
жалпы отбасының алаңдауы, «Д/З»-диагноз қоюға болатын көрсеткіш.
Жауаптарға ... ... ... саны ... |Д/з |
|1 |5 |9 |13 | | | |
|2 |6 |10 |14 | | | |
|3 |7 |11 |15 | | | |
|4 |8 |12 | | | | ... ... 30 ата-ананың 85%-да мүгедек бала дүниеге
келген кезде алғашқы психологиялық соққы ... олар ... ... ... ... ... аналардың 60%-ы мүгедек бала ... ... ... ... ... ... Отбасыларының 10%-ы өін-өзі ... ... ... ... өз ортасына қабылдау қалыпты эмоциялық
жағдайда жүрді. Осы 10% ішіне ... ... ... Олар ... ... сау балалары бар жанұялар. 5% отбасылар мүгедек баланың дүниеге ... ... ... ... ... ... пен ... дәнекер. Зерттелушілердің 80%-ы мүгедек балаларды
тәрбиелеудегі негізгі мәселелері – олардың білімдерінің жетпегендігінен
және ... ... деп ... ... ... ... ... алмайды, ортасынан ... ... және ... ... беру ... бар екенін
білмейді. Қарым-қатынас кезінде 20% ... ... ... ... бар ... ... таныстарынан естіп, білген.
Отбасылардың 90%-ы балаларын тәрбиелеуге отбасылық клубтар ашылса дап ниет
білдіреді.Клубта жан-жақты ... алар едік ... ... ... ... ... үйге ... жасау арқылы болса дейді. 60% ата-аналар
қойылған сұраққа қоғам мүгедек балаларды шеттетеді деп ... ... ... ... ... ... ... төмен, жеңілдіктер
аз. 40% ата-аналар қоғам ... ... ... ... ... ... ... мүгедек балалармен іс-шаралар, мейрамдар өткізіледі
деді. 80% ата-ана мүгедек бала ... ... соң ... ... ... ... олар үшін қымбытқа түседі. ... ... ... ... 50%-ы берген. Бұл отбасыларына тек баланың
зейнеақысымен күн көрушілер жатады. Отбасылардың ... ... ... ... Тек ... ған ... жағдайы қалыпты. 90% отбаслар
әлеуметтік ... ... ... өз балалары үшін қажет деп
санайды.
Зерттеу жұмысының екіші ... ... ... ... отбасылары арасында сауалнама жүргізу мақсаты ... ... ... ... ... ... 2 ... берілген:
педагогикалық және психо-коррекциялық.
Сауалнама: «Ата-ананың мүмкіндігі ... ... ... тәрбиежұмысын жүргізуге дайын екендігін анықтау»
Сұрақтары:
Сіздің жасыңыз нешеде?
Сіздің біліміңіз ... ... ... бала ... келгендегі сіздің реакцияңыз;
Мамандардың қолдауын қажет етесіз бе?
Боыңызда алаңдаушылық болды ма?
өзіңізді кінәлі сезінесіз бе?
Басыңызға түскен қиындақты басқара аласызба?
Отбасыңыздың мүгедек баланы ... ... ... ... ... ... өте қымбат.
Ата-ананың мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларымен әлеуметтік-педагогикалық
тәрбие ... ... ... ... төмендегі кестеден көрсетеміз (%)
|Деңгей |Мүгедек |Мамандар |өзін-ө|Жағдайды |Отбасы |Уайым |Тұрақты ... ... |дың |зі ... |ның |дау, |лық ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... ету ... ... | | |
| | | | | ... | | ... |80 |80 |10 |90 |70 |50 |70 ... |60 |60 |68 |50 |75 |68 ... |10 |5 |90 |1 |15 |90 |50 ... ... Мүгедек балаларды ата-аналарының қабылдауы
Бұл саулнамаға сараптама жасап, мынадай қорытынды жасаймыз: ... ... ... әлеуметтік-педагогикалық жұмысқа дайындығы
педагогтық процессті маманның басқаруымен іске ... Бұл ... ... ... ... роль ... ... барлық
деңгейде отбасылар белсенділік танытады. Жағдайды басқара алады. өзін-өзі
кіналауы төмендеп, ... ... және ... ... мұндай отбасылар
әлеуметтік қоғамда жан-жақты байланыста болады. Мұндайда мүгедек ... ... ... Орта деңгейде: ата-аналардың тәрбие жұмысына
дайындығы педагогтік процессті мамандардың басқаруымен іске асырылады. ... ... ... ... ... ... ... жоғары деңгейде әлсіз тұрақтылықта болады. Ата-анасы ... ... өзін ... ... әлеуметтік қоғаммен тығыз ... ... ... әлсіз қарайды. Төменгі деңгейде ата-
аналардың алаңдауы ... ... ... сезінеді мамандардың көмегіне
немқұрайлылық танытады.
Зерттеу жұмысымыздың мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалармен көңіл-
күйін зерттеу әдістемесі жүргізілді.
Мүгедек ... ... мен өзін ... біле ... қоршаған
ортадағы эмоционалдық жағдайын анықтау маңызды. Осы мақсатта эмоционалдық
көңіл-күйін анықтау ... ... Бұл ... ... ... ... ... деген қарым-қатынасын, отбасында өзін ұстауын,
мұғаліммен қарым-қатынаста өзін ... ... ... ... ... ... ... көңіл-күйін зерттеу әдістемесі»
Бұны сурет тест арқылы анықтауға болады. Тест ... ... ... жүргізіледі. Зерттеуші тақтаға немесе ақ қағазға 6 түрлі адамның
бет әлпетін салады.
ұнайды өте ... ... ... сутетті тіпті мүгедек бала да оңай салады.
Нұсқау: «балалар, ... ... ... ... ... ... ме, әлде ... ме?». Балалар жедел жауап қайтарады. Суреттердің
айырмашылығы неде ... ... түс. ... ... кейде
«біреулерікөңілді», «біреулері ренжулі», т.б. жауапты ... ... ... ... байқалса,қандай көңіл-күйді байқауға болады?» деген
жекелеме сұрақтар қоюға болады. Жауап беруде тығырыққа тірелетін ... одан да ... ... ... ... ... ... жеке-жеке тоқталасыз. Зерттеуші көңіл күйді анықтауға байланысты
басқа да тапсырмалар ... ... Осы ... ... ... ... ... қиылысы жатуы да мүмкін. Тест ... ... бір ... жабырқыу суреттерді салып беретін болса, зерттеушінің
ойлануына тура келеді, себебін анықтау керек.
Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың алдын алу және ... ... ... ... ... үш ... тұрады:
жалпы ерте алдын алу;
арнайы ерте алдын алу;
арнайы коррекциялық жұмыстар.
Сонымен қорытындылай келе, мүгедектіктің алдын алу үшін ... ... ... ... ... ... ... мәселелер бойынша әдебиеттерді талдай келе, мүмкіндігі
шектеулі балалардың алдан алу үшін ... ... ... ... ... ... ... заңнамалық база жасау
керек;
қоғамға жан-жақты кірігу үшін оларға ... ... ... ... кемшіліктерді ерте анықтаудың тиімділігін арттыру
қажет;
әйелдер ... және ... ... ... балаларды ерте анықтау;
мүгедек бала туудың алдын алу;
ата-аналармен алдын алу шараларын жүргізу.
Келешекте осы да, басқа да ... ... ... ... ... ... балалар саны азаяр еді. Айтылған мәселелер оңды
шешімін тапқан ... ... ... да қоғамнан өз орнын таба алады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде,бала құқықтары мен бостандықтары ескеріліп, нәсіліне,
жынысына, ... ... тең ... ... ... таңда қоғамда
мүгедек балаларды әлеуметтік қорғаудың алатын орны ерекше. Бұған дәлел 2002
жылы 11-шілдеде қабылданған «Мүгедек балаларды ... және ... ... ... қолдау туралы» ҚР-ң Заңы. Осы заң мүгедек
балаларды ... ... ... ... ... ... мен ... айқындайды. Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларға
көмек көрсетудің тиімді жүйесін жасауға, оларды ... ... ... ... ... ісімен байланысты проблемаларды шешуге, балалар
мүгедектігінің алдын алуға бағытталған. Қандай жағдайда да ... ... ұшын ... ... болу ... ... және ... тәжірибе
көрсеткендей, мүгедек балалардың әлеуметтенуі ата-аналармен мамандардың
бірлесе ... ... ... ... ... ... дамуына
ықпалды келеді. Мүмкіндігі шектеулі ... ... ... ... ... ... ... климаты да әсер етеді, олардың
туыстарымен, ... ... ... ... ... ... ... тұйықталып, мүгедек баласын барынша ұялуына жол бермеу керек.
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтенуіне ғана ... ... ... ... ... ... ... және сәбилік шағынан жабысқан кеселдің түп төркіні
қоршаған ортаның экологиялық ... ... ... ... жағдайдың нашарлығынан, темекі мен ішімдіктің, кейбір
дәрігер мамандардың тарапынан жіберілген ... ... рас. ... ... ... ... ауыз сөздің ауқымына сиғызып, тіршіліктегі
кейбір салғырттыққа мән берілмейтіні. Жағдайдың негізгі ушығы ... жол ... ... ... ... ... шешу жолында бірнеше кезеңдер қойылды.
Мүгедектік мәселесі бойынша әдебиеттерге теориялық ... ... ... ... ... ерте алдын алу және ... ... ... ... ... еңбекпен оңалту сұрақтарын әлеуметтік қызметкердің араласуынсыз іске
асыру мүмкін еместігі ... ... ... ... ... оған ... ... арқылы отбасымен мүгедек ... ... ... нақты көмек формалары және түрлері ұсынылды.
Яғни мүгедек балалардың дамуы мен тәрбие ... ... ... ... тығыз байланыста жұмыс атқаруы тиіс.
Сонымен отбасында ... ... ... ... ... ... мәселелерінің зерттеу және оның шешу ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясы.-Алматы: Жеті жарғы.-2005.-
186б.
2. ... ... ... Заң. ... ... ... мүгедектерді әлеуметтік қамсыздандыру мәселелері бойынша
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы// Егемен Қазақстан.- 2002.-
27 наурыз.- ... ҚР. ... Заң. ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Заңына
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы// Егемен Қазақстан.- ... ... ҚР. ... Заң Кемтар балаларды әлеуметтік және медициналық-
педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы" заңы // ... ... ... - 17 ... Неке және отбасы заңы .- Алматы: Жеті-жарғы.-2003.- 46 б.
6. ... Ж. ... ... қорғалуы//Заң.- 2000.-N1.-
Б.45-48.
7. Баймұқанов М. Кемтар балаларға әлеуметтік қамқорлық қажет// Заң.-
2002.-N2.-Б.26-30
8. Антология социальной ... / ... ... 5т М., ... Биекенов К. Ү. Жаназарова З. Ж. Отбасымен әлеуметтік жұмыс.- Алматы:
Қазақ университеті.-2003.-133б
10. ... Л.С. ... ... М., ... ... ... Л.С. «Проблемы обучения и умственного развития» // ... ... М., 1956. ... ... Қ. ... социологиясы. Оқулық.-Алматы.-2003.-208б. |
|Дюркгейм Э. Социоллогия и ... ... ... по ... ... ... Гальперина П.Я.М., 1980. 219б. ... А. И. ... А.Д. ... ... ... ... ... және әлеуметтік педагогика/құрастырған педагогика ... ... ... ... К.Ш. ... ШГИ, 2006 – |
|36б. ... ... // ... ... Тест / Под.ред. |
|Ю.Б.Гиппенрейтер, А.А.Пузырея. М., 110б. ... Р.В. ... ... ... ... – М., ТЦ ... – 480б. ... К. К ... о ... // ... зарубежной психологии: |
|Текст/ под.ред П.Я.Гальперина, А.Н.Ждан. М., 1986. 228б. ... Ж. ... Г. ... |
|Социология. Жоғары оқу орнындарының студенттеріне арналған ... ... З. ... ... Сб. ... М., |
|Просвещение,1990. 440б. ... Л. ... ... ... // Сб. ... М., 1992. ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... жеке ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... іс-шараларын жүргізуге ... ... ... ... ... ... берілген
баға___________________
________________________________________________________________________
___
Қайта ... ... бас ... ... ... меңгерушісінің ... ... жеке ... ... жеке тұлға
Қандай ауру екенін білу
1. ауырған адамды зерттеу негізінде ауруды айыру ғылыми және оқу
жұмысы ... ... ... ... ... ... мінездеме
3. психология-педагогикалық мінездеме
Экспертиза қорытындысы:
4. Шектеулі қабілеті бар
өз-өзіне қызмет ету
алдыға ... ... ... ... ... ... асыру |ОЖБ орындаудағы |
|бекітілді ... ... |
| | ... |
| ... |аяғында | ... ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... және ... | | | ... қамтамасыз ету | | | ... көз ... ... | | | ... ... ... ... | | | ... ... ... | | | ... | | | ... ... ... | | | ... ... | | | ... | | | ... ... ... техникалық | | | ... | | | ... дене ... ... | | | ... | | | ... ... ... үй | | | ... ... | | | ... ... беру ... | | | ... | | | ... ... ... ... | | | ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... ... | | | ... көз ... ... | | | ... ЛФК) | | | ... кеңестік ақпарат көмегі | | | ... ... заң ... | | | ... ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... бейімделу | | | ... ... | | | ... ... | | | ... эпикриз
1. ОЖБ жүзеге асырылуы
белгілі мерзімде жүзеге асырылуы
белгілі мерзімде толығымен жүзеге аспауы (әр іс-шараның ... ... ... жаңа өңдеу анализ есебінің жүзеге асырылған іс-шаралары
2. ОЖБ нәтижелілігі
клиниканың функционалдық көрсеткіші
әлеуметтік орта ... ... |ОЖБ ... |ТАӘ ... |
| ... ... меңгерушісі | | |
| ... ... | |
| ... | | |
| ... ... | | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... ... | | |
| ... бала | | ... және оның отбасының әлеуметтік күәлігі
1.Паспорттық анықтамалар
1. ТАЖ___________________________________________
2. Жасы ... Оқу ... ... ПМПК ... МСЭ қорытындысы_______________________________
_________________________________________________
2. Отбасының әлеуметтік мінездемесі (құжаттарды оқу ... ... оның ... жеке сұхпат негізінде)
2.1 Отбасы құрамы (адам саны)
|Әкесі _________________________ ... ... ... ... тізіп жазу) ... ... ... ... ... ... |
2. ... жағдайы
- Меншік үй, жеке пәтер, жалға алынған пәтер, жатахана, түрғын үйі жоқ.
(керектісінің астын сыз)________________________
- ... үй ... ... жеке ... ... ... қоммуналдық ыңғайлылық: газ, суық және ыстық су, орталықтан тартылған
жылу, жылы ... ... ... (баланың тамақтану ... ... ... (қандай стильде ... ... ... Материалдық жағдайы:
- отбасының барлық кірісі __________________________________
- отбасы ... ... ... ... ... ... ... қатынаста болатын ұйымдары
|Ұйымдардың атауы ... ... ... ... | ... ... істеу | ... | ... ... | ... ... істер | ... | ... ... | ... сақтау ұйымдары, аудандық | ... | ... да ... | |
5. ... ... ... ... спирттік ішімдік, наша,
темекі қабылдау
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
_____.
2. ... ... ... ... ... ... ... ... ата-аналар ... ... ... ... ету ... ... міндеттерін
бөлісуі, отбасына ... ... ... ... ... бос ... ... ... ... ... тәрбиелеу
стилі)__________
____________________________________________________________________
___
1. ... ... ... әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... баланың ... ... ... өз ... ... ойы
_______________________________________
1. ... ... ... ... өзі ... ... ... жағымды көріністері ___________________________________
2. ... ... ... ... адал ... ... ... ... ... және
қызығушылығы__________________
5. баданың өз ... ... ... ... бала ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... көмекке сұранысы құқықтық, медициналық,
басқа
да._________________________________________________________
___
3. ... ... ... ... ... ... және компенсаторлық бұйымдармен
қамтамысыз ... ... ... ... әлеуметтік-педагогикалық түзету және
ерте алдың алудың структуралық-функционольдық моделі
|Комплексті үш деңгейлі|
|ерте алдын алу ... ... ... | ... көрсету | |Коррексиялау |
| | ... | ... |
| | ... | | ... | ... | ... ... баға | ... | |ң ойы | ... |
| | | | | | ... ... ... ... ... ... процесске гуманистік көзқараспен психологиялық-педагогикалық,
медико-санитарлық жағдай туғызу
мүгедек балалармен қарым-қатынаста болужәне оларды ұйымдастыру
жалпы ерте алдын алу шараларына толық ену
гуманистік ... ... ... процесске сараптама жасау
ІІ-этап
тәрбиелеушілермен жұмыстың мақсаты мен міндеттерін анықтау;
«ата-аналар» , ... ... ... ... ... ... алуға арналған әдістемелерге терең қарау
бағдарламаның эфектілігіне көңіл аудару
ІІІ-этап
мүгедек баланың болашағын анықтау
мүгедек балаға топтық қолдауды ұсыну
мүгедек ... ... ... және ... ... қалпына келтіру бағдарламасын тарату
| ІV-этап ... ... ...

 группа сайтов Stud.kz
2008-2014 Создание сайта - cтудия Riskk | 0.2235

^