Сәкен Сейфуллиннің «Көкшетау» поэмасының танудың технологиясы. мектепте дастан оқыту мәселесі [ 10 бет ]

Мазмұны:

Кіріспе.....................................................................................................

Негізгі бөлім..........................................................................................
І. Сәкен Сейфуллин – Қазақ әдебиеті төрінде үлкен орын алатын қоғам қайраткері .................................................................
1.1 Сәкен Сейфуллиннің қысқаша өмірбаяны.....................................
1.2 Сәкен Сейфуллиннің құнды еңбектері жайлы...............................
1.3 Туған жерім – Сарыарқа..................................................................

ІІ. Сәкен Сейфуллиннің «Көкшетау» поэмасының танудың технологиясы. Мектепте дастан оқыту мәселесі............................
2.1 Сәкен Сейфуллиннің «Көкшетау» поэмасының танудың технологиясы...........................................................................................

Тұжырым................................................................................................

Қолданылған әдебиеттер тізімі..........................................................
        
        Қазақстан Республикасының ғылым және білім министрлігі
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: Сәкен Сейфуллиннің
«Көкшетау» поэмасының танудың технологиясы. Мектепте дастан оқыту мәселесі.
Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
................................
Негізгі
бөлім.......................................................................
...................
І. ... ...... ... ... ... орын ... қоғам
қайраткері
.................................................................
1. Сәкен Сейфуллиннің қысқаша
өмірбаяны.....................................
2. Сәкен Сейфуллиннің құнды еңбектері жайлы...............................
3. Туған жерім –
Сарыарқа.................................................................
.
ІІ. Сәкен Сейфуллиннің «Көкшетау» поэмасының танудың технологиясы. ... ... ... ... ... ... ... танудың
технологиясы................................................................
...........................
Тұжырым.....................................................................
...........................
Қолданылған ... ... ... ... ... ... ақын жолы ... жол емес. Күш-
қуат, ой сезім, істері нәр атаулының барлығын қуаныш пен күйініш, ... ... ... ... ... ... ... жылдар. Бұл жолға
барлық жас қуаты, өмірлік бейнеті, жүрек қаны сарп ... Осы ... ... ... мол кешті.
Мұхтар Әуезов
20 ғасырдағы қазақтың жаңа әдебиеті негізін салушылардың бірі Сәкен
Сейфуллин аз ғана ғұмырында ... мол ... мұра ... ... ... жанрында тамаша туындылар берген ... ... ... ... ... ... ең бір ... қопара көрсетіп, жанды бейне, көркем образдар арқылы, терең
идеялар айтып, эстетикалық ... ... ... ... мазмұн, жаңа форма, асқақ идея әкелген
жазушы туындылары халқымыздың рухани қазынасын қорландыра түсті.
Негізгі бөлім
І. ... ...... ... төрінде үлкен орын алатын қоғам
қайраткері
1.1 Сәкен Сейфуллиннің қысқаша өмірбаяны
Сәкен Сейфуллин 1894 жылы бұрынғы Ақмола облысы Ақмола уезі, ... ... ... ... ... ... Жаңаарқа ауданында
туған. Сарыарқаның сағымды даласы, мөлдір сулары, толқыған Нұра, Есіл
өзендерінің бойы, алыстан көз ... Аба, Ор ... ... ... ... ... шағы ... жаз жайлау рақатын көріп, алтыбақан
теуіп, ақсүйек ойнаған, қыстың боранды ұзақ ... ... ... толы ... ... естіп, мың түрлі сырмен адам
жүрегін елжіретер ән мен күй ... айт пен ... ... ... пен ... ... алтын бесік, ыстық ұясы.
Табиғатынан дарынды жаратылған мөлдір қара көз, ... ... ... ... ... мен ... азан ... қойған Садуақас
деген есімнің орнына, еркелетіп Сәкен атап кеткен.
Сөзге шешен, домбырашы, ... аңшы ... көп ... ... қалыбы болашақ ақынның өр, қайсар, әділ болып
өсуіне әсер ... ... ... орынсыз күлкіге, жылауға жоқ
тұрымтадай бала шешесі Жамалдың ертегілерін тыңдаудан ... ... ... ... ... хат ... қисса-хикаяны өзі оқи
алатын деңгейге жеткен Сәкенді ,,Орысша тіл үйрен, орысша оқу ... ... ... ... ... жасында ауылдан кетіп, Кенішке келген
Сәкен бір орыстың сиырын бағып, пешке тас көмір жағып, су әкеп, әр ... ... ... ... сол ... ... бір жыл орысша тіл
үйреніп, екі жыл зовод ... ... Кеше ата ана ... ... бала, бүгін кісі есігінде. Кеше кеш жатып, кеш оянған ... ... ... ... ... аспанға шаншылған завод,
балғаларды дүрсілдете соғып, көк темірді сағызша илеген ... ... ... ... ... ... жұмысшылардың арасында. Жеті
қат жер астындағышыңырауға түсіп, көздеріғана жылтырап, шаршап шалдығып
шахтадан шығып келе жатқан кеншілер, сан алуан машиналарды ... ... ... ... ... үйлер, ауыр тұрмыс, тартысты өмір
суреттері алғыр, зере есті бала жүрегіне ыза, намыс,кек болып байланады.
Кейін олар ... ... ... ... ... ... құнды еңбектері жайлы
«Аққудың айырылуы» поэмасында ақын аллегориялық тәсілмен көркем ой
айта білген, мәңгілік махаббатты жырлаған.
Бас аяғы жұп ... ... ... ... ... сюжеті,
жымдасқан композициясында назар аудару керек. ... ... ... суы ... ... көк кестелі, шайы шымылдық, жасыл құрақты
айна көлдің суреті беріледі. ... ... анда ... ... ... еді. Қызғыш, тауқұдырет, шағала, сұқсыр,қасқалдақ, үйрек
секілді көлді мекендеген құстар сәнді болғанымен, бұл мекеннің толымды
суретін бере ... ... ... жаңаша, әсем тіршілік пайда болады.
Қос аққудың махаббат мейрамы басталады. Ақын бұл ... дәл ... ... ... ... ... гармония, табиғаттың тамаша жаратылысы айдын көл, оның
бетіндегі шашақты толқындар, суда қалқи жүзе ... ... ... қос аққу ... бәрі әсерлі, образды бейнеленеді.
Қамыс арасында тығылып тұрып, сұршамерген бір аққуды ... ... қас ... ... ғажап жаратқан асылы сұлулық
символын мерт қылады. Жалғыз қалған екінші аққудың қиналысын ақын кең
толғап, ... оның өзін өзі биік ... ... ... ... күшпен суреттейді. Бірінсіз бірі тірлік ете алмайтын аққу
құстардың қасиетін ақын ... ... ... ... идеалы,
сүйіспеншілік мұраты ретінде асқақтата бейнелейді.
Сәкен Сейфуллин өз ... ... ... ... ... өнердің әлеуметтік, тәрбиелік мәнін аса қатты
құнттаған, шығармалары арқылы қоғамға қолма қол ықпал жасауды ойлаған
жазушы. Оның барлық жанрдағы туындыларының ... бір ... ... ... көкейкесті, актуальді мәселелерін көтеріп, соларға
көркемдік идеялық ... ... ... ... көп ... ... ат» поэмасында ақын өзі бұрыннан да әр» ... ... ... ... коллективтендіру кезінде
кеткен үлкен қателіктерді, солардың кесапатынан туған ... ащы ... ... айтады.
Ақын мен Қызыл аттың ... ... бұл ... ... ең ... әлеуметтік сатира деуге болады. Саяси сауаттары
төмен белсенділер әшкерлене сыналады, кей ... ... ... ... ... ... ақын жасырмай айтады. «Қызыл ат» ... ... ... ... ... ашық айтып, дәл бейнелеп,
болашақ бағдарларды көрсетуге мүмкіндік беретін, әр ... ... ... ... ... ... ... – Сарыарқа
Сәкеннің жан жақты білім алуы, азаматтық әлеуметтік көзқарастарының
қалыптасуы, шығармашылық қадамының басталуы оның ... ... ... ... Омбы ... семинариясындаоқыған
жылдарымен тығыз байланысты. Тырнақ алды адымын Нілді зоводында қалжын
өлең жазудан бастаған жас ... ... ... Абай ... ... ... классикасын игеруге талаптанады. Айқап
журналына хабар, сын, мақала, ... өлең ... 1914 ... ... ... «Өткен күндер» атты өлеңдер
жинағы Қазан қаласында ... ... ... ... ... сол ... ... жас
оқығандары сияқты Сәкен де еңбек жолын Сілеті Бұғылы деген жерде ... ... ... ... ... ... кестенің шығарған 1916
жыл оқиғалары, әсіресе әлемді дүр сілкіңдірген 1917 ... ... ... ... ... қазақ тұрмысынан әр түрлі өлеңдер жазып
жүрген, тіпті әлі балалық арылмаған жас ақын ақпан ... ... ... ... ... келеді. Тартыстың бітімсіз күресі аз
уақыт ішінде романтик жыршыны тез ширатып, тіпті оның ... ... да ... ... ... ... күрескер етіп шығарады.
Сәкен Сейфуллин түрлі қызметтер атқара жүріп, қазақ ... ... дін ... ауыздықтау, бұрынғы дәулет, байлық, әкімшілік билік
иелерін тізгіңдеу, кедей кепшік, жұмысшы жалшыға күш беру, әлеуметтік
іске ... ... сан ... ... ... жүзеге асырады. 1917 жылы
жазған «Бақыт жолында» ... 1918 жылы ... ... күшімен
сахнада қойылды.
Басқа да революционерлермен бірге Сәкен қол, аяғы ... ... ... аш ... ... зорлық көріп Анненковтың
азап вагонының тауқыметін тартады. ... айға ... бұл ... ер жүрек ақын 1919 жылы наурыз айынды Омбы ... ... ... құтылады. Мыңдаған шақырым жаяу жалпы, арып ашып
жүріп, ол ақыры Түркістан өтіп, ... ... ... ... жұмыстарына белсене қатысады.
1920 жылы Қазақ ... ... ... Сәкен
Сейфуллин Қазақстан Орталық Атқару Комитетінің президиум мүшесі, жер, су
комиссиясының төрағасы, ал Кеңестер съезінде, 1922 ... ... ... ... ... етіп ... Бүкілодақтық
Орталық Атқару Комитетінің мүшесі ... КСРО ... ... саяси, әлеуметтік, шаруашылық мәселелерді талқылауға қатысады.
«Еңбекші қазақ» газетінің «Әдебиет майданы» журналының редакторы ... ... ... ... баспасөзінің басында тұрды. 1925, 1937 жылдар
арасында Жазушылар одағында, басқа да орындар да басқыншылық қызметтерде
бола ... ... оқу ... ... етті. Кең құлашты қоғам
қайраткері, адал, шыншыл ақын С.Сейфуллиннің даңқы алысқа тарады.
«Тар жол, ... ... ... ... ... әдебиетіндегі ерекше туындылардың қатарында Сәкен
Сейфулиннің «Тар жол тайғақ кешу» романы да аталады. ... ... ... ... ... ... журналында жарияланған бұл шығарма
тұңғыш рет 1927 жылы жеке кітап болып басылды. 1936 жылы ... ... ... ... ... оны ... ... өткізген. Осы нұсқа
бірнеше рет қайта ... ... орыс ... ... ... арнап жазған «Беташар» деген алғы сөзде «Мақсұт 1916 жылдары
болған тарихи қозғалыстың, ұлы ... ... өзім ... ... ... ... ... әйтеуір із қалдыру болды» дейді.
Шынында автор осы алға қойған жазушылық міндетін түгел ... ... ... ... «Көкшетау» поэмасының танудың технологиясы. Мектепте
дастан оқыту мәселесі
2.1 Сәкен Сейфуллиннің «Көкшетау» поэмасының танудың технологиясы
Сәкен Сейфуллин поэтикасында символ ... ... ... ... бар. Олар асау тұлпар, қызыл сұңқар, аққу, домбыра,
экспресс, альбатрос, сырсандық, ... ... ... ... ... ретінде алынатын бейне аққу. Бұл образ ... ... кең ... «Тар жол, ... ... ... аты ... идеяны ашуда
образдық, символдық рөл атқарса, жеке тарауларға берілген аттарда саяси,
көркемдік дәлдік бар.
Шығарма Омбы ... ... 1916 жылы ... ... Бұғылы еліндегі ауылдық мектепке мұғалім болып тағайындалған жас
Сәкен Сейфулиннің оқу басталғанға дейін жалпы ... өтіп ... ... ... ... ... басталады.
Туындыдағы барлық негізгі сюжетті ақынның өзі бастан кешкен, не
өзі көзімен көрген, не өзі ... ... ... ... ... тіпті мемуаралық сипаты сезіліп тұрады.
Мұнын ... ... ... аса ... ... ... ... тартыстар, дәлірек айтқанда, 1916 жылғы ұлт азаттық қозғаласы,
төңкеріс жылдарының ... ... ... ... тұрғыда
көрсетілгендіктен де бұл туындыда саяси роман қасиеттері мол. Әр ... ... ... ... ... ... танымын,
мақсаттарын, заман шындығын дәл беру үшін жазушы тарихи деректерді,
газет материалдарын өзгеріссіз қалпында, ... ... алып ... ... тәсілдер шығармаға көсемсөз, журналистика элементтерін
ендірген. Осындай жайттар «Тар жол, ... ... ... ... ... ... ... роман қатарына қосуға көбірек
негіз береді.
Қорытынды
Менің Сәкен Сейфуллиннің «Көкшетау» поэмасының танудың
технологиясы. ... ... ... ... атты курстық жұмысымның
мазмұнын қорытып түйін жасайтын болсам, келесі ойды айтуға ... ... ... ... өте ... ... табылады. Себебі, қазіргі
заманда Қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдерін жастарға дәріптеу және ... ... ... ... алу - әр адамның міндеті.
Мұхтар Әуезов атамыз: Желісі үзілмей келген жиырма жылдық ақын
жолы жеңіл жол емес. ... ой ... ... нәр ... ... пен ... ... мен тебірену араларында, жалындай жанып ортаға
салған жылдар. Бұл жолға барлық жас қуаты, өмірлік бейнеті, жүрек қаны ... Осы ... ... Сәкен басынан мол кешті. – деп үндегендей,
Сәкен сейфуллин шын мәнінде де ұрпаққа үлкен мұра ... ... ... ... аңшы ... көп істері, әрекет-
қимылы, міңез қалыбы болашақ ақынның өр, қайсар, әділ болып өсуіне әсер
етеді. Еркелікті білмейтін, орынсыз ... ... жоқ ... ... ... ертегілерін тыңдаудан жалықпайды. Ауыл молдасынан тілін
сындырып, арабша хат танып, қисса-хикаяны өзі оқи ... ... ... ... тіл ... ... оқу үйрен, деп Нілді зоводына
жіберед. Тоғыз жасында ауылдан кетіп, Кенішке келген ... бір ... ... ... тас ... ... су әкеп, әр түрлі жұмыстар істей
жүріп, әуелі сол үйдің кемпірінен бір жыл орысша тіл ... екі ... ... ... Кеше ата ана ... ... бақытты бала,
бүгін кісі есігінде. Кеше кеш жатып, кеш ... ... ... ... ... ... аспанға шаншылған завод, ... ... көк ... ... ... ... есе, теңдік
бостандық талап етіпереуілге шыққан ... ... Жеті қат ... түсіп, көздеріғана жылтырап, шаршап шалдығып шахтадан
шығып келе жатқан кеншілер, сан алуан машиналарды жүргізіп, тас ... ... ... ... ауыр ... ... өмір ... зере есті бала жүрегіне ыза, намыс,кек болып байланады. Кейін
олар ... ... ... ... ... «Тар жол, тайғақ кешу» деген аты автордың идеяны ашуда
образдық, символдық рөл ... жеке ... ... ... ... ... ... Омбы семинариясын бітіріп, 1916 жылы ... ... ... ... ... ... ... болып тағайындалған жас
Сәкен Сейфулиннің оқу басталғанға дейін жалпы Россияда өтіп жатқан ... ... ... ... ... ... негізгі сюжетті ақынның өзі бастан кешкен, не
өзі көзімен көрген, не өзі ... ... ... ... ... ... мемуаралық сипаты сезіліп тұрады.
Мұнын үстіне Қазақстан өміріндегі аса маңызды ... ... ... ... ... ... 1916 ... ұлт азаттық қозғаласы,
төңкеріс жылдарының көрінісі, нақты дерекпен, ... ... де бұл ... ... роман қасиеттері мол. Әр түрлі
партиялар программаларын, түрлі ... ... ... ... ... шындығын дәл беру үшін жазушы тарихи деректерді,
газет материалдарын өзгеріссіз қалпында, ... ... алып ... ... тәсілдер шығармаға көсемсөз, журналистика элементтерін
ендірген. Осындай жайттар «Тар жол, ... ... ... ... гөрі, деректі саяси роман қатарына қосуға көбірек
негіз береді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақ ... ... 3 том 1967 ... С.Қирабаев Сәкен Сейфуллин, 1962
3. Смалов Е. Ақын және революция, 1964
4. Қ.Мумалиев, Стиль және өнер ерекшелігі,1996
5. ... ... ... ... М.Қаратаев Мировозрение и мастерство,1960
7. Ә.Тәжібаев Өмір және поэзия, 1998
8. Т.Кәкішев, Октябрь өркені, 1956
9. Х.Әдібаев, Уақыт және суреткер, ... ... ... Шығармалар, алты томдар, 1966
11. Сәкен Сейфуллин, тар жол тайғақ кешу романы, 1977
12. Қазақ әдебиетінің тарихы Үшінші том, ... ... ... ... ... ... ... 9 класс
15. Қазақ әдебиеті, оқулық 6 класс мектеп баспасы , алматы
16. Қазақ ... ... 7 ... Қ. ... ... өнер ... ... Б.Наурызбаев, Дәуір суреткері, Алматы
19. Ә.Тәжібаев Өмір және поэзия, 1998
20. Т.Кәкішев, Октябрь өркені, ... ... ... ... ... ... Е. Ақын және ... 1964
23. Қ.Мумалиев, Стиль және өнер ерекшелігі,1996
24. З.Ахметов, Казахское телосложение, 1965
25. М.Қаратаев Мировозрение и мастерство,1960
26. Ә.Қоныратбаев, Шеберік ... ... ... Әр ... ... ... әдебиеті, Оныншы сыныпқа арналған оқулық
29. Қазақ әдебиетінің тарихы. 3 том 1967 жыл
30. С.Қирабаев Сәкен Сейфуллин, 1962
31. Смалов Е. Ақын және ... ... ... ... және өнер ... ... ... телосложение, 1965
34. М.қаратаев Мировозрение и мастерство,1960
35. Ә.Тәжібаев Өмір және поэзия, 1998
36. Т.Кәкішев, Октябрь өркені, 1956
37. Х.Әдібаев, Уақыт және суреткер, 196
38. ... ... ... алты ... ... ... тарихы, Оқулық, алматы
40. Қазақ әдебиеті, сегізінші сынып оқушыларына арналған оқулық, Бишкек
41. ... ... Тар жол ... кешу ... Алматы

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге



2008-2014 © stud.kz группа сайтов Stud.kz
Создание сайта - студия Riskk | Time 0.0621