Мемлекет құқық және мемлекеттік құқықтық құбылыстар туралы негізгі ұғымдар [ 15 бет ]

Жоспар

1. «Құқық негіздері» оқу курсының жүйесі 3
2. Мемлекет туралы негізгі түсініктер 3
3. Құқық және мемлекеттік-құқықтық құбылыстардың негізгі түсінігі 15
Әдебиеттер: 19
        
        Жоспар
1. «Құқық негіздері» оқу курсының жүйесі 3
2. Мемлекет туралы ... ... 3
3. ... және ... ... ... түсінігі 15
Әдебиеттер: 19
«Құқық негіздері» оқу курсының жүйесі
Құқық негіздері пәні заң ... ... ... ... ... орын ... ... Республикасы мемлекеттілігінің
қалыптасуы, елде экономикалық реформалардың ... асуы және ... өту ... құқықтың мән-маңызы айрықша. Әсіресе, тауар-ақша
(мүліктік) және басқару қатынастарын құқықтық реттеуде заңдар мен басқа
да ... ... ... ... Сондықтан да бұл пән ... ... оның жаңа ... мен ... және ... ... жоғары принциптерін, олардың мағынасы мен ... ... ... ... ... ... үйретеді.
Қазақстан Республикасы құқық жүйесіндегі пәндердің ең негізгілері
қамтылып, онда ... және ... ... ... құқық,
Азаматтық құқық, Әкімшілік құқық, ... ... ... ... ... ... ... және Халықаралық құқық салаларынан ... ... ... ... ... түсініктер беріледі.
Аталған пән төмендегі мәселелерді қарастырады:
— мемлекет пен құқықтың, саяси және ... ... ... ... мен ... ... Конституциялық құрылысын, мемлекеттік биліктің бөліну
теориясы мен тәжірибесін;
— Қазақстанда қолданылатын негізгі ... ... мен ... ... ... ... мен мемлекеттік қызметкерлердің
құқықтық мәртебелерін;
— әкімшілік жауаптылық мазмұнын;
— азаматтық құқықтың ... ... жеке және ... ... ... ... мүдделерін қорғау мәселелерін;
— қылмыс ұғымы мен санаттары, себептері және ... ... ... ... еңбекті қорғау мәселелерін;
— неке және отбасы құқығының негізгі қағидаларын;
— мемлекетіміздің қаржылық қызметінің құқықтық ... ... және жер ... ... ерекшеліктерін.
Мемлекет туралы негізгі түсініктер
Мемлекеттің ұғымы және оның белгілері, мәні. Мемлекет адамзат дамуының
белгілі бір ... ... ... ... Мемлекет дегеніміз қоғамдық
саяси ұйым. Қоғамдық ұйымның алғашқы түрі рулық ... Ру ... ... ... бірлестігі, туысқан адамдардан ... ... ру ... ... ... ... ... бірлесіп
істеген еңбегі және мүліктің ортақ болуы біріктіреді. Рулық қауым ... ... ... Алғашқы әйелдер үстемдік етіп тұрған аналық дәуірде ру
топтары әйел туыстық жағынан болса, кейінгі аталық дәуірде ... ... ... ерлерге ауысады. Рулық қауымдағы биліктің түбегейлі өзгеруі
егіншілік пен мал ... ... ... даму және ... ... ... өндіріп, жетілдіре түсуімен тығыз байланысты болды.
Осындай өзгерістердің нәтижесінде ерлер қоғамдық өндірісте маңызды ... ... ру ... шешуші күшке айналды. Міне, содан бастап туыстық
ерлер тарапынан анықталып, ер адам ру ... ... ... қауымда қауымдық билік жүзеге асырылды. Ру өміріне байланысты
мәселелердің барлығын ... ... ... ... шешіп отырған. Ру
басшысына жасы ... ... ... Ру басшысының қызметі
мұрагерлікке негізделмейді.
Әдетте, оны ... ... ... отырған. Ру ағасына ру әдет-
ғұрыптарын, дәстүрін білетін, рудың қамын ойлайтын және қауымды ... адам ... ... рулар бірігіп тайпа құрады. Тайпаны басқару
үшін ру ағаларынан ... ... Ру ... ... мәселелері ру
мүшелерінің жалпы жиналысында шешіліп, ел шешімінің ... ... ... ... ... ... егіншіліктің, мал шаруашылығы, ... ... ... ... ... ... жікке бөлінуіне
алып келді. Әрбір отбасының өзіндік шаруашылығы қалыптасып, мал, ... жеке ... ... бастады. Рулық қауым ішінде мүлік
теңсіздігі пайда болды. Ру ... ... ру ... қатарынан бөлініп
шығып, басқарушы ерекше үстем тапқа айналды. ... ... ... ... мемлекеттік құрылымның алғашқы негізі қаланды.
Меншік иелері байлардың айрықша ... ... олар ... ... яғни ... шаруалармен қатар отырып, мәселелерді бірге шешуге
бармайды. Сол себепті ... мен ... ... ... ... ... биліктің орнына саяси билік, жаңа саяси құрылым ... ... ... қоғамның экономикасы мен құрылымы — ... ... ... ... ... ... ... бөліс, қоғамдық
өмір сүру. Қоғамның құрылысы: туысқандық ру, тайпа, одақ, бірлестіктер.
Алғашқы қауымдық қоғамның ... ... ... ... объективтік даму процестері бір-бірімен тығыз
байланыста өзгеріп, жаңарып отырады. Бұл объективтік даму ... ... ... ... ... 10—15 мыңжылдықтарда болған.
Ол төңкеріс кезінде малшылық пен егіншілік қалыптасты, ажарланған ... ... ... ... адамның тәжірибесі өсіп, молайды. Қоғамдық
еңбек төрт күрделі тарауға бөлінді: мал шаруашылық, жер ... ... ... ... ... бәрі ... ... арттырды, қоғамның
шығысынан кірісін асырды. Қоғамдық ... ... ... ... ... таптар пайда болды. Экономикалық өзгерістер әлеуметтік
қайшылықтарды өмірге әкелді. 5—4 мыңжылдықтарда сол ... ... ... үшін ... пен ... ... ... Мемлекет пен құқықтың
туынды тарихы — ... ... ... ... нәтижесі болып
табылады.
Мемлекеттің рулық қауымнан айырмашылығын ... ... ... ... ... Мемлекеттің халқы әкімшілік жүйеге бөлінеді.
3. Мемлекеттің әкімшілік билік жүргізетін органы болады.
Басқару ісімен шұғылданатын адамдар қызмет етеді.
4. Мемлекет заңдар ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы.
Мемлекет пен құқықтың шығу себептері:
— жинау экономикасынан өндіру экономикасына көшу;
— мал шаруашылығынан егіншіліктің бөлінуі;
— еңбектің ірі ... ... ... ... болуы.
Мемлекет пен құқықтың өмірге келуінің, қалыптасуының негізгі объективті
заңдылықтары:
— еңбек өнімділігінің өсуі;
— артық өнімнің пайда болуы;
— жеке меншіктің пайда болуы;
... ... ... дегеніміз — жария өкіметтің ... ... ... ... қалыптасатын, қоғам өмірін ұйымдастырудың нысаны және оның
негізгі салаларына басшылық ететін, қажетті жағдайларда өкіметтің ... ... ... ... ... ... ... органдары мен мекемелерінің ерекше жүйесінің болуы.
2. Қоғамдық қатынас ережелерін белгілейтін құқықтың ... ... ... да ... ... ... ... қоғамдық көлемде бірден-бір билік жүргізетін ұйым;
— мемлекет қоғамдағы заңдылықты, тәртіпті бақылап отырады;
— мемлекеттің ішкі-сыртқы істердегі тәуелсіздігі, басым үстемдігі.
Шығыс ... ... ... ... Араб ... ... ... түрде қоғамдық меншікті қорғауға байланысты. Себебі бұл
елдерде алғашқы қоғам ... ... ... құбылыстар болды. Мысалы,
ірі су каналдарын жасау, ... ... т.б. Міне осы ... ... ... үшін ... мемлекеттік меншік қалыптасты. Сол
меншіктің ... ... ру, ... ... ... ... Король-императорлар жердегі құдай дәрежесінде болды. Бұл елдердің
экономикасы, әлеуметтік жағдайы, демократия өте ... ... ... ... меншіктің басында — абсолюттік монарх болды, ...... ... ... ... ... ... одан төменгі
билік — чиновниктердің қолында болды. Осы ... ... — бәрі ... ... ... ... типті (Азия типті) мемлекеттер кейінгі ғасырларда Шығыс Еуропа,
Африка, Оңтүстік Америка елдерінде де ... ... Азия ... ... себептері:
— ірі ирригациялық жүйелерді жасау;
— оны іске асыру үшін құлдарды, жұмысшыларды жүйелі түрде ... ... ... бір орталықтан басқару.
Азия типті мемлекеттер өте бәсең дамып, XIX—XX ғасырларға дейін ... ... ... ... ... ...... жеке меншіктің шапшаң, күрделі дамуы,
қоғамның тапқа бөлінуі арқылы қалыптасты.
Афина мен Римде алғашқы ... ... ... экономикалық күшті
топтар мен таптар мемлекетті өз ... ... өз ... ... аппарат орнатты. Бұл ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы туралы теориялар.
Теологиялық теория — мемлекет пен құқық Алланың құдыр етімен жаратылды
деп ... Бұл ... ... түрде уағыздаған Фома Аквинский, Жак
Маритен т.б. ... ...... ... отбасы
тәжірибесінен қалыптасқан азаматтардың саналы түрде ... ... іске ... үшін ... одақ деп түсіндіреді. Бұл теорияның
өкілі және дамытқан зерттеушісі Аристотель болды. (Оны жақтаушылар ... ... ... — бұл ... ... көне ... уағыздаған.(б.з
IV—III ғ.) Бірақ теория толық түрде XIX ... ... ... ... ... ... т.б. Бұл теория — адам қоғамында табиғаттың
объективтік даму заңдарына сәйкес эволюциялы ... ... ... үкіметі-адамның басы миы сияқты қоғамды басқарады.
Қанаушы тап қоғамның экономикасын дамытады. Ол қоғамды қорғайды деп
түсінеді.
Күштеу ... — XIX ғ. ... ... өкілдері: Л. Гумплович, К.
Каутский т.б. Мазмұны: күшті рулар, ... ... ... ... тайпаларды күштеп, зорлық жасап өзіне бағындырып, ... үшін ... ... — деп түсіндіреді.
Материалистік теория — мемлекет пен құқықтың ... ... ... түсіндіреді, себептері: қоғамдық еңбектің ... ... жеке ... ... ... ... ... екі тапқа
бөлінуі, қайшылық күресінің басталуы. Мемлекет пен құқықтың мазмұнының
тарихи өзгеріп отыруы қоғамдық ... ... ... ... ... ... сыртқы
нысаны мен ішкі мазмұнының ... ... ... ... қоғамның экономикалық, мәдени, рухани мазмұнына ... ... тек қана ... ... ... монархия
түрінде өмір сүреді. Ал шығыс мемлекеттерде көбіне ... ... ... Мемлекеттің мазмұны оның нысанынан бөлінбейді, олар ... ... ... ... екі ... ... 1993 жылғы Конституциясының
орнына екінші 1995 жылғы Конституция қабылданды.
Бұл соңғы Конституция мемлекеттің ... ... ... ... республиканың саяси жүйесі құрды.
Мемлекеттің тарихи даму процесінде оның ... ... ... ... (географиялық, климат, тарихи факторлар жатады).
Мемлекеттің құрылыс нысанына экономикалық және саяси жағдайлар ... ... ... ... ... ... рулық қоғамның
қалдықтары көп уақытқа дейін сақталып келді. Кейін алғашқы қоғамның ыдырау
процесінде ол қалдықтар ... да, ... ... ... ... ... мемлекет құрылысы туралы қатаң ... ... ... ... жеке меншікті бұзбау, брахмандарды сыйлайтын және
олардың айтқан ақылдарын тыңдауы міндетті ... Бұл ... ... айтылған. Ресейдің феодалдық мемлекетінде халық ... ... ... ... ... ... сақталып келді. Саяси жағдай,
қоғамдық қатынас шиеленісі, дағдарыс кезінде көбіне мемлекетті басқару бір
адамның ... ... ... ... ... ... Ал, мемлекеттің
экономикасы жақсы дамыған кезде жағдай тыныш уақытта демократиялық әдістер
жақсы қолданатыны мәлім (Греция, Рим, Швейцария).
Мемлекеттің құрылымына ... ... ... тарихи әдет-ғұрыптары
немесе ерекше тарихи жағдайлары да әсерін ... ... ... Мексика мемлекеттері көпұлттық мемлекеттерге жатады, ... ... ...... Ал, Жапония, Германия, Польша
бір ұлттық мемлекеттер, бірақ біреулері тұтас мемлекет, екіншілері, ...... ... көне ... ... арғы атасы — түріктер, бергі
атасы — қыпшақтар өмір ... XV ... ... ... құрылып, өзінің
тәуелсіз мемлекеті болған. Қазақстанның көп ұлтты республикаға айналуы XX-
ғасырда ... ... ... ... ... Конституциясы
біртұтас, бөлінбейтін мемлекет ретінде жариялады.
Мемлекеттің нысанына ... ... ... ... және абыройы күшті адамдардың қызметі, жүргізген ... ... ... діни ... да әсерін тигізеді.
Теория бойынша мемлекеттің нысаны үшке бөлінеді. Басқару ... ... ... және ... ... ... ... екінші элементі — Ресей Федерациясының
негізгі принциптерін сақтау үшін Шешен Республикасымен ... ... ... Бұл ... ... мықтылығын көрсету, негізгі
принциптерін сақтау үшін істелген саясат. Бұл мемлекеттің құрылым нысанын
бірінші орынға ... ... ... құрылған кезде мемлекет нысанының саяси режимі ... ... ... ... ... дамуы жоғары демократиялық
мемлекеттерде басқару нысаны мемлекеттің сыртқы ... ... ... ... оның ... ... және ... құрылуы, олардың қарым-қатынастары қандай принциптермен
қалыптасып, халық оларды сайлауына қандай түрде ... ... ... ... ... ... арасында басқару түрі маңызды элемент
болып саналады.
Басқару нысаны монархия және ... ... ... ...... билік бір адамның қолында болады және бұл билік
мұрагерлікпен беріледі. Монархия шексіз және ... ... ... ... ...... ... басқа мемлекеттік орган
шектемейді, биліктің бәрі өз қолында. ... ... ... ... Қытай, Жапония), Рим империясы жатады. Қазіргі жаңа ғасырларда
шексіз монархиялар өте ... ... ... ... шектелген монархияда монарх билігі басқа бір органмен немесе заңмен
шектеледі. Монархияның бұл түрі Шығыс мемлекеттерінде кездеседі. ... Жаңа ... ... ... ... ... деп
аталады. Оның екі түрі бар: дуалистік және парламенттік. ... ... ... екі топтың күші тең, буржуазиялық
революциялар ... ... оның ... ... ... ... ... айырылды, оған біріншіден, заң шығару ... ... ... ... 1791 ж. ... ... король заң
шығару билігін жоғалтты, ол Ұлттық Жиналыстың ... ... ... ... қалған билігі әлі күшті еді: ол әскерді өзі ... ... ... ... қарсы шықты, сот қызметкерлерін, министрлерді
және атқару билікті ... ... ... заңдарға тыйым салған және
парламентті таратуға құқығы болды. Сонымен, мемлекеттік ... ... ... буржуазияның мүдделерін қорғады, ал король феодалдардың.
Бірақ тарихи процесс объективтік түрінде парламентті ... ... ... ... ... ... айналды.
Парламенттік монархия бірінші Англияда құрылды. Даңқты революциядан
кейін Құқық ... ... ... (1689 ж.) Конституциялық заңда осы
мемлекеттік басқару нысаны ... ... ... ... ... ... жатады: Белгия, Норвегия,
Швеция, Дания. Бұл ... ... ... ... ... ... көп мәселелерді шеше алмайды. Парламенттің
төменгі палатасынан көп орын алған саяси ... ... ... ... Сол
партияның басшысы Премьер-Министр болып тағайындалады. Премьер-Министр
кабинетін өзі құрастырады, ... оған тек ... ... Кабинет
корольдің алдында емес, Парламенттің алдында жауапты. Егер ... және ... ... бәрі ... белгілі мерзімге құрылатын
болса, осындай мемлекеттік басқару ... ... деп ... басқаруда мемлекет басшысы сайланады. Бұл басқарудың екі түрі
кездеседі: Президенттік және Парламенттік ... ... ... ... ... ... және президент мемлекет
басшысы бола отырып үкіметті тағайындайды. ... ... ... ... ... ... Парламенттің басымдылық
принципіне негізделген. Мысалы, Италия, ... ... ... және Парламенттік республикалар ... ... ... жартылай Президенттік Республика деп атайды. Мысалы, Ресей
Федерациясы.
Мемлекет ... Әр ... ... оның ішкі құрылысын
анықтайтын құрамды ... ... Сол ... құрылымның
көлемінде мемлекеттік аумақтық бөлшектерінің ... ... ...... нысанының екінші элементі. Бұл ұлттық,
мемлекеттік қатынастарды, ... ... ... ... ... бұл элемент бойынша унитарлық,
федеративтік және ... ... ... Тұтас яғни,
унитарлы мемлекеттер тек қана әкімшілік жергілікті аудандарға ... ... ... ... 14 ... ... ... тағайындаған әкімдер басқарады.
Федерация — күрделі мемлекет, ол федерацияның мүшелерін ... екі ... одан да көп ... ... ... түрі бар: ... құрама және жергілікті құрама. Біріншісіне бұрынғы
КСРО, Югославия, ... ... АҚШ, ... ФРГ, ... ...... ... жету үшін бірнеше ерікті мемлекеттердің
уақытша одағы. Конфедерацияның ерекшеліктері: белгілі бір ... ... ... негізінде құрылады, оның субъектілері өз еркінше
достастықтан ... ... ... ... ... ... сақталады, келісім-шарт актілерінде көрсетілген мәселелер бойынша
ғана құрылады, конфедерацияның тұрақты түрде істеп ... ... ... ... ... өкімет актілерін тануды
субъектілердің қабылдамауға құқығы бар. ... ТМД ... ... ... режим дегеніміз — мемлекеттік өкімет ... ... ... ... ... ... ... және антидемократиялық.
Демократиялық режим екіге бөлінеді: шын және ... ... үшке ... ... ... және ... ... белгілері: әр түрлі ... ... ... ... шықпай, еркін бостандықта қызмет
атқарады. Идеологиялық плюрализм. Мемлекет органдарының сайланбалы ... ... ... құқықтар мен бостандықтар орын алып, олар
шын мәнінде ... ... ... ие болуы.
Антидемократиялық билік сипатында қоғамда жаппай қуғын-сүргін,
заңсыздықтар орын алып, ... ... мен ... ... ... ... ... салынады, мемлекетте бір ғана
идеология үстемдік етеді, ... ... ... ... ... түрі мемлекетте нақты ... ... ... ... ... бір ғана ... ... мемлекетте өз
билігін жүргізеді. Әкімшілдік-әміршілдік жүйе ... ... ... ... мемлекет тарапынан қамтамасыз етіледі.
Сонымен, мемлекеттің нысанын анықтау үшін біз үш ... ... ... ... ... ... ... нысаны және саяси
режим. Мысалы, Қазақстан Республикасы — президенттік басқару ... ... — заң ... ... пен ... ... тұрған мүдде-
мақсаттарды, мiндеттердi орындау қызметiнiң негiзгi бағыттарын және ... ... іске ... ... ... ... қамтамасыз ететін — мемлекеттік аппарат пен органдар. Алдымен
функцияны орындау үшін тиiстi ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік аппаратты
қалыптастырады. Мемлекеттің функциясы арқылы қоғамның ... ... ... ... оның орындалу бағыттарын толық білуге болады.
Сонымен, мемлекеттің функциясы — қоғамды әлеуметтік басқарудағы
мемлекеттің ... ... ... бағыттары мен әдiстерi.
Мемлекеттің функциялары iшкi және сыртқы деп екі ... ... ... iшкi ... ... ...... экономикалық дамуының негiзгi
стратегиялық бағыттарын анықтау, ... ... ... ... ... ... реттеудің төрт тәсiлi бар: 1. ... ... ... бюджетiнiң дамуын реттеп басқару; 2. Экономиканың тиiстi,
қажетті саласына жеңiлдiк берiп, дамыту; 3. ... мен ... ... ... 4. Мемлекеттік өндiрiстi дамыту.
2. Әлеуметтік функция — мемлекеттің негiзгi мiндеттерiнiң бiрi халықтың
әлеуметтік жағдайын жан-жақты қамтамасыз етiп, ... ... ... ... ... екі ... ... бiрiншi бағыты —
адамдардың қоғамдағы еңбегіне қарамай мүгедектерге, зейнеткерлерге, науқас
адамдарға, көп балалы жанұяға, студенттерге мемлекеттік ... ... ... олардың әлеуметтік жағдайын ... ... ... ... ... ... жақсартуға, мәдениетті дамытуға, халықтың
жақсы тұрып, демалуына қамқорлық жасап, мемлекеттік бюджеттен ... ... ... ... ... реттеу функциясы — қоғамдағы барлық азаматтардың, ұйымдардың,
мемлекеттік бюджеттің шығысы мен кiрiсiн реттеп, басқарып ... ... ... ...... ... рухани сана-
сезiмi, бiлiмi, әдебиет, өнер, музыка, тәрбие т.б. мемлекеттің ... ... оны ... ... ... ... Экологиялық функция;
6. Құқықтық тәртiптi және қоғамдағы тәртiптi қорғау функциясы;
7. Ғылыми-техникалық прогресті ... ... ... ... ... қамтамасыз ету немесе өзін-өзі қорғау;
2. Басқа елдермен ынтымақтастықты дамыту;
3. Әлемдік келелі мәселелердің шешiмiн табуға қатысу;
4. Халықаралық ... ... ... ... ... қалу;
Мемлекеттік аппарат — қоғамды басқару үшін арнаулы құрылған мемлекет
органдарының біртұтас жүйесі.
Оның нышандары: мемлекет қоғамды басқаратын және тек қана ... ... ... ... ... ... және органдардың
байланыс жүйесі; мемлекет органдардың қызметі ұйымдастырушылық, материалдық
және әкiмшiлiк кепiлдiктерi мен ... ... ... ... ... мен ... ... үшін құрылады.
Мемлекеттік аппараттың ерекше iшкi құрылысы бар: олардың арасындағы
қатынастар бір жүйеге бiрiктiрiледi. Бұл жүйенің негiзiн ... ... ... ... ... ... органның өзiнiң орны, бiр-бiрiмен қарым-қатынастары,
қызметiнiң негiзгi принциптері көрсетiледi.
Дамудың әрбір кезінде мемлекеттік органдардың орындайтын қызмет бабы
және ... ... ... ... ... ... ... бір
орталыққа бағындыратын — патшаның билiгi орнаған. Парламенттік республикада
негiзгi функциялар парламенттің ... ... ... объективтік бағыттары байқалады: бюрократизация,
диффиренцация, профессионализiмнiң өсуі.
Мемлекеттің әрбір типіне мемлекеттік аппараттың ерекше нышандары ... ... ...... негізде баянды етiлетiн
азаматтардың мемлекеттiк органдар мен оның ... ... ... да мемлекеттік міндеттер мен қызметтерді атқаруды жүзеге
асыратын кәсiптiк қызметі.
Билік бөліну принциптері. Қазақстанның біртұтас ... ... ... ... ... ... негiзгi принциптердің
бiреуi Ғана емес, ең күрделiсi.
Республикадағы мемлекеттік билік бір тұтас, өйткені бiрденбiр бастауы
Қазақстан халқы және ... ... ... Бұл билік өзiнiң
принципіне сәйкес заң шығарушы, атқарушы және сот ... ... ... бір бiрiн шектейді.
Мемлекеттік аппарат — алдында тұрған ерекше мақсаты бар және соны
орындау үшін құзыреті бар ... ... бір ... ... ... мен ... негiзгi өкiлеттiлiгi Конституцияда және
конституциялық актілерде көрсетiледi. Әрбір мемлекеттік аппарат өз қызметін
мемлекеттік, ... ... және ... ... ... ... ... атынан функцияларын атқарады, әр қайсысының алдында
тұрған мақсаттары заңда анық белгіленген. Басқа мемлекеттік ... ... iшкi ... ... ... Мемлекеттік
аппараттың негiзгi нышаны оның мемлекеттік ... Бұл ... ... ... болады: олар мемлекеттің атынан барлық субъектілерге
мiндеттi нормативтік ... ... ... ... нормалардың
орындалуын тексереді, ал кейбір кезде жазаға ... ... ... ... сәйкес мемлекеттiк мiндеттерi мен функцияларын ... ... ... ... ... ... асыратын қызметтер
атқарады. Мемлекеттік қызметкерлердің өкiлеттiктерi мемлекеттік органдар
алдында тұрған мақсаттарға және ... ... ... ... ... сот жүйесі, ІІМ, ҰҚК құқықты қорғау қызметін
атқарады. Бұл органдар бiр-бiрiмен ... Бәрі ... ... ... ... жатады.
Мемлекеттік аппарат қызметкерлерiнiң негiзгi ... ... мен ... ... мен ... ... ... мен заңды мүдделерін ... ... ету; ... ... пен азаматтардың өтiнiштерiн қарауға, олар ... ... ... ... берілген құқықтар шегінде ... ... ... ... асыруға; мемлекеттiк және еңбек
тәртiбiн сақтауға; өздерінен жоғары ... ... мен ... шешiмдерi мен нұсқауларын орындауға; өз өкiлеттiгiнiң ... ... және ... ... ... қабылдауға, белгіленген
тәртіппен лауазымдық мiндеттерiн атқару үшін қажетті ақпарат ... ... ... ... ... ... мен түсiнiгi
Мемлекеттік органдар бірнеше топқа ... олар ... ... жүйе-жүйеге, сала-салаға жiктеледi. Мемлекеттік орган
өкiлеттiлiгiнiң шеңберіне қарай үш топқа бөлiнедi:
1. Мемлекеттік билік ... ... ... және ... Мемлекеттік атқару органдары: үкімет, министрліктер, ведомстволар,
жергiлiктi басқару органдары, әкімдер. ... ... ... мен ... ... мақсаттары.
Мемлекеттік органдар үш топқа бөлiнедi:
— өкiлдi органдар;
— атқару органдар;
— сот ... ... ... ... Президенті мемлекеттік аппаратта ерекше орын алады, ол үш
билiктiң бiрiне де жатпайды. Ол ... ... ... ... жұмыс iстеуiн және өкімет органдарының ... ... ... ... ... — мемлекеттің басшысы,
мемлекеттің iшкi және ... ... ... ... ... ... және халықаралық қатынастарда Қазақстанның атынан өкiлдiк ететін
жоғарғы лауазымды тұлға. Президент халық пен мемлекеттің ... ... ... адам және ... ... ... ... әрі кепiлi.
Өкiлдi органдар. Жоғарғы өкiлеттi органдарды халық сайлайды. ... заң ... ... ... ... ... ең ... өкiлдi
органы. Парламент тұрақты негізде жұмыс iстейтiн екі палатадан: Сенат ... ... ... ... ... бар қаладан және астанасынан
екi адамнан, ... ... ... ... ... ... сайланатын депутаттардан тұрады. Қазақстан Республикасының
Конституциясына өзгертулер мен толықтырулар енгізу ... 2007 ... ... Заңы негізінде 15 депутатты Президент тағайындайды. Барлығы — 49
депутат. Сенатқа 30 жасқа толған адамдар депутат болып ... ... ... ... сайлау жалпыға бірдей, тең және төте
сайлау құқығы ... ... ... беру арқылы жүзеге асырылады.
Мәжілістің тоғыз депутатын ... ... ... сайлайды. Мәжіліс
депутаттарының кезекті сайлауы Парламенттің жұмыс ... ... ... ... ... кемінде екі ай ... ... ... сайланған депутаттар 25 жасқа толуы керек.
Парламент — негiзгi заң шығарушы орган. Парламенттің ... ... ... және бөлек отырыстары түрінде өткiзiледi.
Парламенттің үйлестiрушi органдары — ... ... ...... ... ... болып табылады. Президент мемлекеттің
жоғарғы қызметкерлерiн тағайындағанда парламент келiсiмiн ... ... ... ... және бiтiм ... ... ... референдум
тағайындау туралы бастама көтереді, конституциялық заңдылық туралы ... ... ... ... iшкi ... шешеді және басқа да
Конституция жүктеген өзге де өкiлеттiктердi ... ... ... ... ... өкiметтiң қолында жиналған.
Президенттік республикаларда өкімет саяси ұйымдық тұрғыдан Президент
қамтитын ... ... ... ... ... Президент басқарады әрі құрады, оның дербес
құзыреті алқалы ... ... ... мүшелері бүкіл халық сайлаған
Президент алдында ... ... ... ... ... ... мемлекет басшысының субъективті
пiкiрiне тікелей тәуелді. Қазақстан Республикасының үкiметi — ... ... ... ... органдардың жүйесін басқаратын және
олардың қызметіне басшылық ететін мемлекеттік орган.
Орталық салалық ... ... ... ... ... және ... қолына берілген. Олар қарауындағы
мемлекеттік басқару салаларындағы iстiң жайы үшін ... ... Олар ... ... ... және инструкция қабылдайды. үкімет өзiнiң бүкіл
қызметіне, ... және ... ... алдында жауапты.
Премьер-министр, оның ... және ... ... ... ... кiредi.
Министрлік тиiстi мемлекеттік басқару саласына басшылықты, сондай-ақ
заңдармен көзделген iшкi салааралық үйлестiрудi жүзеге асыратын Республика
орталық ... ... ... ... комитет тиiстi мемлекеттік басқару салаларында мемлекеттік
саясатты жүргiзетiн және осы мақсатта заңдарға ... ... ... ... ... бас басқармасы, комиссиясы, агенттiгi
және үкімет құрамына кiрмейтiн өзге де республикалық мемлекеттік ... ... ... ... орган болып табылады.
Министрлiктiң, мемлекеттік комитеттің жанындағы департамент, агенттік,
сондай-ақ Республика министрлiгiнiң, Мемлекеттік комитетiнiң ... де ... ... ... ... Ол ... мемлекеттік
комитетiнiң құзыреті шегінде арнайы атқарушы және бақылау-қадағалау
функцияларының, сондай-ақ ... ... не ... ... ... ... жүзеге асырады.
Жергiлiктi мемлекеттік басқару органдары Бұлар мемлекеттің тиiстi
аумағындағы iстiң ... ... ... және атқарушы органдар
жүзеге асыратын Қазақстан Республикасындағы бiрiңғай мемлекеттік билiктiң
түрі.
Олардың функциялары:
✓ халықтың жергiлiктi iстерге қатысуын ... ... ... ... ... ... ... құрылуын,
бекiтiлуiн және орындалуын басқару;
✓ жергiлiктi салықтар мен жинал ымдарды белгілеу;
✓ жасалған жоспарлар, ... және ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
✓ халықтың әлеуметтік мәдени, коммуналдық-тұрмыстық және өзге де
қызмет қажетін өтеу.
Жергiлiктi мемлекеттік басқару органдар жергiлiктi өкiлеттi органдарды,
мәслихаттарды ... олар ... ... ... бөлiнiстегi халықтың
еркін бiлдiредi және жалпы ... ... ... ... ... ... бақылайды. Жергiлiктi атқарушы ... ... ... Қазақстан Республикасының атқарушы органдарының бiрiңғай
жүйесі енеді, тиiстi аумақтардағы мүдделер мен қажет тiлiктердi ... ... ... жалпы мемлекеттік саясатын жүргiзудi ... ... ... ... ... шешімдер, ал
әкімдер шешімдер мен өкімдер қабылдайды.
Қазақстан Республикасының егемендiгi мен аумақты тұтастығын ... ... ... ... асырады. Мемлекеттік және қоғамдық қауiпсiздiк
пен құқық тәртiбiн қорғау iшкi iстер, ұлттық қауiпсiздiк органдарына және
республикалық ... ... ... ... және ... ... мемлекеттік аппарат өкiлеттi, атқару және сот билiктерiнiң
органдарына бөлiнедi. Екiншiден, мемлекеттік органдар төменгі және ... ... ... ... ... ... ... және
жергiлiктi органдарға бөлiнедi.
Мемлекетті талдау оның ... ... ... әр ... ... ... ... мемлекеттік басқару жүйесінде табуға мүмкiндiк
береді.
Мемлекет механизмнің бiрiншi элементі болып ... ... ... ...... ... өкімет билiгiне өкiлеттiгi
бар құрылымдық бөлшегі. Мемлекеттік органның өкімет билiгiн iске асыруы
мемлекеттің мәжбүрлеу күші ... ... ... және ... ... негізгі түсінігі
Құқық дегеніміз — адам мен қоғамның жаратылысымен байланысты, тұлғаның
бостандығын білдіретін, формалды ... ... ... ... ... ... ... етілетін жалпыға бірдей тәртіп
ережелерінің жиынтығы.
Құқық ... ... ... жүйелігі, формалды анықтылығы;
мемлекеттің күшіне ... ... ... ... жалпыға
міндеттілігі; өзгергіштігі.
Құқықтың қызметі дегеніміз — адамның іс-әрекетіне, мінезіне, тәртібіне,
нормативтік актілердің жасайтын ықпалы мен ... Сол ... ... ... орындалуын қамтамасыз ету.
Құқықтың реттеу функциясы — ... ... ... ... ... ... ... бағыттарын анықтап отыру. Бұл
функция екі әдіс-тәсілмен орындалады: біріншісі — ... ... ... ... бағытын көрсету; екіншісі — нормативтік
актіде субъектілерге толық бостандық беру, дұрыс орындалу бағытын көрсету.
Құқықтық қорғау ...... ... қарым-қатынасқа
ықпалын, әсерін күшейту, жаман қатынастарға тыйым салу. Бұл функцияның әдіс-
тәсілдері:
— қоғамдағы қатынастардың дұрыс орындалуын бақылау;
— құқықты ... ... ... ... ... ... ... көрсету;
— жасаған қателіктері үшін субъектілерді жауапқа тарту;
Құқықтың мәнін ... оған ... ... ... мен ... ... ... табылады. Ол идеялар әділет пен бостандықтың сара
жолын ... ... ... ... әділдік, дұрыстық көрсеткіші болғандықтан
тұрақтылығымен ерекшеленеді. Құқық жасалу барысында мына ... ... ... ... ... келісім;
• Заңдылық;
• Адамгершілік;
• Азаматтардың заң алдында теңдігі.
Қоғам реттеушіліксіз өмір сүре ... ол ... ... ... ... салаларындағы жүріс-тұрысын ретке келтіру. Реттеу
нормалардың көмегімен жүзеге ... ал ... өз ... және ... ... ... бөлінеді. Қоғамның әлеуметтік
нормалары — бұл қоғамдық қатынастарды реттеуде қолданылатын жүріс-тұрыс
ережелері. Оларға ... ... ... ... және корпоративтік
нормалар жатады.
Құқық жүйесі — бұл ... ... ... оның ... ... ... жүйелік құрылымы оның ... ... ... ... ... ... ... екендігін
білдіреді.
Құқық жүйесінің негізгі сипаттары:
• оның алғашқы элементі болып құқық нормалары табылады, олар ... ... ... ірі ... ... ... оның элементтері бір-біріне қайшы келмейді, іштей үйлескен, тығыз
байланыстылыққа ие, бұл құқық жүйесінің ... ... ... ол ... ... ... ... мәдени, тарихи
факторлармен тығыз байланысты;
• ол объективтік сипатқа ие, ... ... ... ... және ... ... ... бойынша қалыптасуы мүмкін емес.
Құқық саласы — бұл белгілі бір қоғамдық қатынастар ... ... ... ... саласының белгілері:
— әрбір саланың өз пәні болады;
— әрбір саланың өз заңнамасы, ... ... ... ... ... субъектілерінің құқықтық жағдайын реттейтін, құқықтар мен
міндеттерді жүзеге асыру тәсілдерін және құқықтық нормаларды жүзеге асыруға
бағытталған ... ... ... ... ... ... ... түрлері:
1) Негізгі салалар: бұлар басты құқықтық режимдерді қамтиды, жалпы
алғанда, құқық ... ... ең ... Конституциялық құқық, одан
кейінгі материалдық құқықтар — ... ... ... және ... ... ... ... іс жүргізушілік, қылмыстық ... және ... ... ... орналасқан.
2) Арнайы салалар: бұларда ... ... ... ... ...... құқығы, жер құқығы, қаржылық құқық,
әлеуметтік ... ... ... ... ... салалар: бұларға негізгі және арнайы салалардың ... ... тән — ... ... аграрлық құқық,
экологиялық құқық, сауда ... ... ... ... ... ... — бұл қоғамдық қатынастардың белгілі бір түрін (тобын)
реттейтін заң нормаларының ... ... ... ...... ... ... институты, азаматтық құқықта — өкілдік
институты, әкімшілік ...... ... ... қаржы
құқығында — бюджеттік құқық институты т.б.
Белгілі бір нормалар жиынтығының нақты бір ... ... ... негізі болып үш белгі табылады: 1) құқықтық
нормалардың заңды теңдігі; 2) ... ... ... ... құқықтық институтты құраушы нормалардың заңдар мен басқа да ... ... ... ... және ... да ... ... түсініктер:
Мемлекет — жария өкіметтің пайда болуымен іс-әрекетінің нәтижесі
ретінде қалыптасатын, қоғам өмірін ұйымдастырудың ... және оның ... ... ... ... ... өкіметтің күш-қуатына
сүйенетін басқару жүйесі.
Саяси режим — ... ... ... ... ... әдістерінің
жиынтығы.
Мемлекеттің функциясы — қоғамды ... ... ... ... ... бағыттары мен әдiстерi.
Мемлекеттік аппарат — қоғамды басқару үшін ... ... ... ... ... Оның ... мемлекет қоғамды басқаратын
және тек қана қызметпен шұғылданатын адамдардан тұрады.
Мемлекеттік ...... ... ... ... ... ... бөлшегі. Мемлекеттік органның өкімет билігін іске ... ... күші ... ... ... — адам мен ... ... байланысты, тұлғаның
бостандығын білдіретін, формалды түрде анықталған, қоғамдық қатынастарды
реттейтін, мемлекеттің күшімен ... ... ... ... ... ... ... — адамның іс-әрекетіне, мінезіне, тәртібіне,
нормативтік актілердің жасайтын ықпалы мен әсері. Сол ... ... ... орындалуын қамтамасыз ету.
Құқық жүйесі — бұл ... ... ... оның ... ... ... — бұл белгілі бір қоғамдық қатынастар түрін реттейтін ... ... ... — бұл ... қатынастардың белгілі бір түрін (тобын)
реттейтін заң нормаларының жиынтығы. Мысалы, ... ...... ... жалақы институты, азаматтық құқықта — өкілдік
институты, әкімшілік ...... ... ... ... ... ... институты т.б.
Нормативтік құқықтық акт — референдумда қабылданған не уәкiлеттi орган
немесе мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... өзгертетін, тоқтататын немесе тоқтата
тұратын белгіленген нысандағы ... ... ...... ... ... ... жиынтығы.
Құқық нормасы (құқықтық норма) — нормативтік құқықтық актіде
тұжырымдалған, көп ... ... ... және ... ... шеңберінде барлық тұлғаларға қолданылатын жалпыға мiндеттi мінез-
құлық ережесі.
Заң — қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... мен нормаларды белгiлейтiн,
Қазақстан Республикасының Парламенті, Қазақстан ... ... ... ... акт.
Кодекс — біртектес қоғамдық қатынастарды реттейтiн құқықтық ... ... ... ... Ағдарбеков Т. А. Мемлекет және құқық теориясы. Оқулық - ... ... ... 2003.
2. Ағдарбеков Т. Құқық және мемлекет теориясы.— Қарағанды: Болашақ-
Баспа, 2002.
3. Ағдарбеков Т. ... және ... ... ... ... ... 2006.
4. Баянов Е. Мемлекет және құқық негіздері.— ... ... ... Н., ... С., ... А., ... және ... Астана, 2001.
6. Ашитов З., Ашитов Б. ҚР Құқық негіздері.— Алматы, 2003.
7. Табанов С. Салыстырмалы құқықтану негіздері. Оқулық. - ... ... ... С. Д. ... негіздері.— Алматы, 2004.
9. Жоламан Қ., Мұхтарова А., ... А. ... және ... ... 1999.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге



2008-2014 © stud.kz группа сайтов Stud.kz
Создание сайта - студия Riskk | Time 0.0322