Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту [ 25 бет ]

Жоспар

I. 1 Математика сабағы кезінде шығармашылық дамытуды атқаратын әдістемеліктер. ............................................................................................................... 2
II. Негізгі
II.1 Математика сабағында оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту ...........................................................................................................................4
II.2 Оқушылардың ойлау қабілеттерін логикалық
есептер арқылы дамыту...............................................................................................10
II. 3 Баланың ойлау қабілетін дамытуға арналған
логикалық ойындар.................................................................................................13

II.4. Математика сабақтарында ұлттық ойындарды
пайдалану.................................................................................................................21

III.Қорытынды ....................................................................................................25
Пайданылған әдебиеттер...................................................................................27



Дисциплина: Математика, Геометрия
Тип работы: Курстық жұмыс

Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 500 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можно вывести на банковскую карточку


Урезанное содержание работы для ознакомления
Жоспар
I. Кіріспе
I. 1     Математика сабағы кезінде шығармашылық дамытуды
атқаратын ... ... ... ... ... ... логикалық ойлау қабілетін
дамыту
............................................................................
...............................................4
II.2 Оқушылардың ойлау қабілеттерін логикалық
есептер ... 3 ... ... ... ... арналған
логикалық
ойындар.....................................................................
............................13
II.4. Математика сабақтарында ұлттық ойындарды
пайдалану..................................................................
...............................................21
III.Қорытынды
............................................................................
........................25
Пайданылған
әдебиеттер..................................................................
.................27
I .1     Математика сабағы кезінде шығармашылық дамытуды атқаратын
әдістемеліктер.
      
Математиканы оқуға, жалпы еңбекке деген оң ... та ... ... ... ... оқу үрдісіне қалыптаса ... ... ... ... ... парызы мен міндеттері, өзі үшін
және өзінің болашақ өмірі үшін осы еңбектің ... ... ... ... және өзі осы ... дұрыстығын қанша сезіне тұрса, осы іске кіріспе,
онда математиканы оқуға ... ... ... ... оның ... ... ... бірқалыпты қызығу қабілеті ... ... ... қалыптастыратын барлық нәрсе осы математиканы оқу барысында
қалыптасады.
       ... ... ... ... істеудің тәрбиелік мәні бар.
Тек өздігінен ... ... ғана ... өз ... ... ... ... қанағаттану көңіл-күйін сезіне алады. Математиканы оқып ... ... ... өмірінің байлығы: ой-өрісі мен ... қиял ... күші ... ... негізгі қырлары қалыптасады.
       Математиканы оқуда, сонымен қатар оқушының жігер-қайраты, жатады,
ілтипаты дамиды, жүйелі ... ... ... өз ойын ... ... ақын ... дағдылары қалыптасады.
    Бастауыш сыныптан бастап оқушы алғашқы рет математика ... ... ... ... алып ... бұл республикамыздан
білгір азаматтарын тәрбиелеуге байланысты мұғалімнің ... ... ... Жеке ... ... дамыту технологиясында оқу пәндері
әдістемелері мен білім беру технологиялары жоспарлау жүйесі қолданылады.
       ... ... ... жоспарлау мынаған келіп тіреледі,
яғни әр оқушының өз ... ... ... оған ... әрбір жаңа
педагогикалық технологиялар мен әдістемелерді ... ... ... Бұл үшін мына ... ... ескерген жөн:
  -оқушылардың жас ерекшеліктері мен білім ... ... ... мен ... ... -оқушының өз бетінше іс-әрекет жасау тәсілдерін ... ... ... ... ... ... ... сыныптардағы сынып топтарының ерекшеліктерін ескеру;
  -мұғалімдердің ықыласы мен шеберлік деңгейінің болуы т.б.
       Демек, педагогикалық технология мен әдістемелерді (мұғалімнің қалауы
бойынша) ... етіп ... ... ... мектеп:
  -дамыта отырып оқыту әдістемесі (Л.В. ... Д.В. ... ... В.В. ... В.А. ... ... ... ірілендіруі (П.М. Эрдниев);
  -түсініктерді қабылдау (С.Н. Лысенкова);
  -нәтижелі әдістемелер және оны ... ... ... (Ш.А. Аманшвили, И.П. Волков);
  -оқулықсыз оқыту (В.В. Агеев);
  -ойын әдістемесі және оны ... (М. ... Р. ... ... -сын ... ... ... (Ж. Пиаже, Л.С. Высотский).
II. 1. Математика сабағында оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту
Қазақстан Республикасының білім беру ... ... ... ... ... ойлауды дамыту болып табылатындығы атап айтылған.
Бастауыш сынып – ... ... ... ... ... ... ... ойлары нақты-бейнеліден абстрактылы -
логикалық ойлауға қарай дамиды.Мектептің алғашқы сатысының міндеті – ... ...... ... ... ... ... дамыту.
Логикалық ойлауды дамыту туралы сөз етпес бұрын логика туралы қысқаша
айтып кету керек.Логика - ... ... ... logic - сөз, ... ... ... ... мен түрлері туралы ғылым. Объективті пікірлерге
негізделген процесс логикалық ойлау деп, ал дұрыс ойлаудың ... ... ... ғылым логика деп аталады. Логикалық ойлаудың қисындылығы
олардың шындыққа сай келуінде. ... ... ... ... мен ... ... арасындағы байланыстар мен қатынастар
логикалық ... ... ... Пікір алмасу кезінде, әсіресе
математикалық тұжырымдар кезінде пайымдау,ойлау ... ... ... сол ... мен ... ... ғылым- логиканың
көмегі мен бір пікірден екінші пікірді шығарамыз. Логикалық ... ең ... грек ... ... ... қалаған.
Ой әрекеті барысында адам қоршаған дүниені танып, білу үшін ... ... ... Бұл ... қызметіне талдау, біріктіру, салыстыру,
дерексіздендіру нақтылау және қорытындылау арқылы жүзеге ... – бұл ... ... ... ... бүтіннен оның қырларын,
әрекет не қатынас бірліктерін ... алу, ... ... ... ... ... қажеттілікке орай құрама бөлшектерге ажырату.
Мысалы балаларды қандай да бір өсімдіктермен таныстыруда оның ... ... ... Талдау тәжірибелік және
теориялық болып бөлінеді. Егер талдау ... ... ой ... ... ... ... ... Мұндай талдау элементтері жас
балаларда көптеп кездеседі.
Біріктіру –бұл әрқилы бөлшектер, қасиеттермен әрекет қимылдарды ... ... ... ... әдістеріне қарама-қарсы.
Бұл қызмет барысында жеке заттар мен құбылыстар ... ... бар ... тобы ... қарастырылады.
Ой процесіндегі талдау мен біріктіру әрекеттері оқу жұмысында аса үлкен
маңызға ие.Бала жекелеп талдау мен әріптерді тануға қол ... ... ... әріптердің басын біріктіріп буын құрайды,буыннан ... ... ... мазмұнын шығарады.
Салыстыру - әрқандай заттар мен құбылыстардың, не ... ... ... мен ... ... бағышталған ой
әрекеті.Күнделікті тұрмыстық салыстырулар.
Логикалық ... ... - ... ... ... сай келуінде. Логикалық ойлауға түскен құбылыс түсіндіріледі,
себептері мен салдары қатесіз анықталады. Ұғымдар ... ... ... ... ... ... ашылады.Бұл байланыстар мен
қатынастардың ... ... ... болмайтыны пікірлерде
көрсетіледі. Пікір дегеніміз - ойлау формасы,мұнда бір нәрсе ... ... ... бірнеше пікірден жаңа пікір шығаратын ойлау
формасы – ой қорытындылары деп ... ... ... ... ... ... оқып үйренгендей қабылдауға терең де берік білімдеріне, іс-
әрекеттеріне және дағдыларына, ... ... ... ... да байланысты болады.Сынып оқушылары ... ... ... ... оқитын,оған деген ынтасы зор
оқушылар да бар. ... ... ... ... ... бір ережені меңгеретін ... ... ... ... міндетті емес тапсырмалар берілуі
қажет.Қазіргі кезеңдегі мектеп математикасында әлі шешімдері ... аз ... бірі - ... логикалық ойлау қабілеттерін
дамыту,кітапқа ,оқуға,білім алуға деген құмарлықтарын арттыру.Осындай
проблемаларды шешу ... ... ... ... ... ... керек.
Оқу еңбегінің қаруы - ой. Логикалық жеке пікір мен өзіндік талдау
біртұтас.Бұл талаптар ой мен іс ... ... ... ... ... әр адам өз орынында еңбек ... ... қана ... ... қлай өсіру керектігін ойластырғаны жөн.
Оқушылардың жеке ойлау қабілетін дамыту үшін олардың өзіндік күш қуаты
мен сенімін ... ... ... келетін көп істердің мүмкіндіктеріне
бағыт берген абзал. Оқушылардың ... ... ... ... ... тұрады.
1. Қабылдау
2. Түсіну
3. Есте сақтау
4. Қорыту және жүйелеу.
Балалардың ойлауын дамыту туралы М.Жұмабаев былай деген:
«Ойлауды өркендету жолдары. Ойлау - ... өте бір ... ісі. ... ... тым ... ... баланың ойлауын өркендеткенде
,сақтықпен басқыштап іс істеу керек».
Логикалық жаттығуларды ... ... ... ... ... ... ... түрлі мазмұнды есептерді шығаруда,
есептің шартын құра білуге ... ... ... шешімдерін
табуға жетелейді.Әрбір сабақ қызықты есептер мен аяқталып,логикалық есептер
оқушылардыңжас ерекшелігіне қарай күрделене түсуі қажет.
Логикалық зерттеу саласы – ... ... ... ... ойы ... ... ... болып табылады. Сонда логиканың өзіндік
ерекшелігі неде?
Ойлау формалары немесе ... ... ... ... ой ... және ... ғылымда логикалық ойлауды бастауыш сыныптардан
бастапкіргізу керек деген ұғым бар.
Балаларды логикалық ойлаудың тәсілдеріне үйрету ... ... ... ... емес. Сондықтан да математикалық дайындық
логикалық ойлау және көңіл бөлушілік дамыуымен ... ... ... ойлаудың түрі негізі жалпы ойлаудың үш формасын меңгеру шарты
-мен ғана дамиды: көрнекі әсерлік, ... ... және ... 3-4 ... ... ... ... күш алады.Бала перамидка
жинағысы келеді,одан соң оны түзетіп қалауға тырысады.
5-6 жаста көрнекі-мүсіндік ойлау дамиды,бұл көріп ... ... ... білуді, бұл заттардың бір-бірімен, бөлшектерінің өзара
байланысын,қатынасын анықтауға көмектеседі бала ... ... ... ... үлкен қызығушылықпен қарастырады.
Кейін ойлаудың дамуы балада логиканың дами бастауына соғады.Бала
талдауға, талқылауға, ... ... ... ... ой қорытындыларын жасауға үйренеді.
Оқушыларды логикалық ойлауға қалай үйретуге болады? ... ... ... ... ... бола ма? ... жас ерекшелігіне
байланысты қандай қиындықтағы тапсырмалар беру керек?
Міне, осындай ... ... ... ... ... ... ... мен тапсырмалар орындай отыра логикалық
тәсілдері қолдануды үйренеді.Сабақта әр түрлі әдіс-тәсілдерді ... ... ... ... ... ... бекіп,ізденуге, өз
жұмыстарының ойларын ортаға салуға дағдыланады да, сөз қорлары молаяды.Олар
басқа пәнге ... ... ... есте ... ... ... ой-өрісі дамып, алған білімдерін анықтайды.
Оқыту процесінің басты ...... ... мен ... 1 ... ... ... қабілетін арттыру субъект ретінде
дамуының алғы шарты»
Мысалы.Логикалық жаттығулар:
1. Айжан мен ... ... ... ата. ... мен ...... мен
Мұраттың қыздары. Айжан Асқардың қызынан үш жас кіші болса, ... ... аты ... ... ... Үш ... Аян, Абзал ағайынды үшеуі әртүрлі класта оқиды.Абзал ... ... ... кіші ... Бұл ... ... ортаншысы,кішісі кім?
(Ең үлкені Аян,ең кішісі Арман, ортаншысы Абзал.)
3. Қай ауылдың балалары?
Әділет, Еркін, Ерлік үшеуі лагерьде кездесті. ... ... ... ... ... ...... пен Қосқұдықтан келген Еркін екеуі бір бөлмеге орналасты, Бұлардың
екеуі де ... ... ... ... ... қай бала қай ауылдан
келген?
(Еркін- Қосқұдықтан, Әділет- ... ... ... ... ... ... 10-да жауын жауып тұрса, 24 сағаттан кейін күннің жарқырап
тұруы мүмкін ... ... 10 ... 10 бала ... ... ... бір асық ... Бұл қалай?
3.7 таяқша арқылы 3 үшбұрышты және 2 шаршыны қалай құрастыруға болады?
Дидактикалық ойындар.
Математикалық телефон
Дидактикалық ... 20 ... ... ... ... ... ... құралдар: Ойыншық телефоны, картон қағаздан дайындалған
телефон тұтқасы.
Мазмұны: Бұл ойынды мұғалім мен ... ... ... екі ... ... бір ... ... болып ойнайды. Күнделікті өз үйлеріндегі
телефонмен сөйлескендері ... екі бала ... ... ... ... ... ... қатыспаған балалар олардың
жауаптарының дұрыс не бұрыстығын тексеріп отырады,Бір бала сұрақ қояды, ... бала ... ... Жауап бере алмаса орнына отырады да, ойынды басқа
бала жалғастырады.Осылайша тездете ... ... ... ... ... болады.
Тапсырмаларды түрлендіріп, күрделендіріп жалғастырып ... ... ... бос тор ... ... ... қою ... кез келген бағытта орналасқан үш санның қосындысы қандай да бір ... ... сан ... ... саны.
| |1 |6 |
| |5 | |
|4 | | |
39 ... |1 |16 |
| |13 | ... | | ... ... ... оқушылардан тек қана математикадан
білім емес, күделікті өмірде кездесетін әртүрлі жағдайға ... ... ... ... Бұлар негізінен оқушылардың ... ... ... негізделген. Бұл - өте қиын, аса жауапты, бірақ
игілігі мол ардақты ... ... ... ... дамыта оқытуды негіздеу
үшін логикалық ойлау ұғымын терең түсіну керек. Біз бұл ұғым және олармен
байланысты ... ... ... педагогикалық оқу әдістемелік
әдебиеттерді және ғылыми зерттеу жұмыстарын қарап шығып, логикалық ойлауды
дамыту ұғымы ойлауды дамыту ... ... ... ... ... ... ... заңдылықтарымен формаларына бағынады. Көптеген адамдар логикалық
ойлайды, бірақ ... ... ... заңдылықтары мен формалары арқылы
болып жатқанын ... ... ... 2    ... ... ... логикалық есептер арқылы дамыту.
Математиканы оқытудың әрбір ... ... ... оқып ... ... ... де берік білімдеріне,
іскерліктеріне және дағдыларына, сонымен ... ... ... ... да ... ... Сынып оқушылары бірдей емес. Олардың ішінде ... ... оған ... зор да бар. ... ... ... ... орындау
жалықтырады. Сондықтан белгілі бір ережені меңгеретін ... ... ... ... ... емес тапсырмалар берілуі
қажет.
Қазіргі кезеңдегі мектеп ... әлі ... ... аз емес. Соның бірі оқушылардың логикалық ... ... ... ... ... ... деген құмарлықтарын арттыру.
       Осындай проблемаларды шешу мақсатында ... ... ... ... шығару керек.
       Ұлы ғалым Д.И, Менделеев мұғалімдердің ғылымының сарқылмас ... ... ... ... ... ... ғана оқушыларына
терең де мағыналы білім бере ... ... Оқу ... ... ... жеке ... мен ... талдау
біртұтас. Бұл талаптар ой мен іс-әрекетінің негізгі өзегі болып келеді. Ол
үшін әр адам өз ... ... ... ... ... ... сапасын қалай   өсіру  керектігін ойластырғаны жөн.
       Қоғамның, ... өсі, жаңа ... ... ... ... ... алып, өркениетті елдерінің қатарына қосылуы- ... ... ... ... мен ... ... жетілдіріп қана
қоймай, олардың жаңашыл болуын, ... ... ... ... ... ... логика, информатика пәндері басты мәнге ие.  Есептер
шығарғанда олардың ойларынан теориялық ... ... ... ... ... ... ... байқалады. Әрбір таным
қанағаттанарлық сезімге бөлу үшін адамның ғылыммен ішкі үндестігі ... ... ... ... ... Тек ... жағдайда ғана
білімнің қыры-сыры  ашылады, түсінбей жаттап алу, ойды ... ... ... ... ... ... қиялы шарықтап, білімге
құлшынысы артады.
       Оқушылардың жеке ойлау ... ... үшін ... ... ... мен ... арттыру керек. Қолынан келетін көп істердің
мүмкіндіктеріне бағыт  берген ... ... ... ... ... негізінен мына компоненттерден
тұрады.
 1.Қабылдау.
 2.Түсіну.
 3.Есте сақтау.
 4.Қорыту және ... ... ... ... ... М. Жұмабаев былай деген: «Ойлауды
өркендету» жолдары. Ойлау-жанның өте бір ... ... ісі. Жас ... ... ауыр. Сондықтан тәрбиеші баланың ойлауын өркендеткенде ... іс ... ... ... ... ... 1. Баланың жанында дұрсы ашық суреттеулердің көп ... ... ... ... ... адам суреттер бойынша ойлайды. Сондықтан балаға бір
пікір ұқтырмақшы болсақ, жалаңаш пікір ... ... жоқ, бала ... ... ... ... 2. Бала заттарды, көріністерді, ұқсас сандары ... топ ... ... ... ... ... бөлу ... жануарды топ-топқа
бөлу сияқты. Бірақ ... ... ... топ- ... бөлгізіп
үйреткенде, жеңілден ауырға көшуді естен шығармау керек.
   3. Бала көріністерінің, ойлардың аралығындағы байламды, олардың қайсысы
қайсысына себеп екені ... ... Бұл ... мысалдардан ерекше заң
шығартқызып, үйрету ... ... ... ... ... ... оқулықтарында «Жасыл қоршаудағы стандартты
емес тапсырмалар» берілген. Бұл материал қазіргі математиканың ... ... ... ... ... ... есептер мен
тапсырмалардың жүйесі...» және ол «... оқушы ... ... ... сақтауын, логикалық ойлау элементтерін дамытуға бағыттамасы».
       Логикалық жаттығуларды орындау баланың ... ... ... ... Бұл ... ... ... есептерді шығаруда,
есептің шартын құра білуге қалыптастырады. Бір есептің бірнеше шешімдерін
табуға жетелейді. Әрбір ... ... ... ... логикалық
есептер оқушылардың жас ерекшелігіне қарай күрделене түсуі қажет.
       Оқулықтағы ... ... ... тек ... ... ... ... өмірде кездесетін әр түрлі жағдайға
байланысты білім талап етілетін тапсырмалар. Бұлар негізінен ... ... ... ... ... Бұл -өте ... ... бірақ игілігі мол, ардақты жұмыс.
   1. Салтанат, Ләззат, Назерке, Гүлнәрдің туған күндері-2-ші ақпан, 10-шы
қазан, 2-ші ... 28-ші ... ... пен Назерке бір айда туған. Ал
Салтанат пен Ләззаттың туған күндері ... ... ... ... айда, қай күне туғанын анықта.
       Шешуі: Ләззат-2-ші ақпан, Салтанат-2-ші маусым, Гүлнәр-10-шы қазан,
Назерке-28-ші ақпан.
   2. ... 22-де ... ... ... 24 сағаттан кейін күннің жарқырап
тұруы мүмкін ... 3. ... ... 2 және 3 ... ... 24 тиын ... Теңгелер
саны- 10, 2 тиындық теңгелердің қанша болуы мүмкін?
   Шешуі: 2 х 6 = ... 3 х 4 = ... 4. ... 8 ... төрт ... 3 ... болатындай етіп
орналастыру керек. Шешуі:
  5. Ағаш ... ... ... ... бөлу ... Бөренені 1 рет
кесуге 2 минут уақыт кетеді. 5 метрлік бөренені 1 рет кесуге 2 ... ... 5 ... ... олар ... минутта кесіп болады?
Шешуі: 8 минут.
 
                     2               4             6              8
 
   6. Әділет, Еркін, ... ... ... ... Бұлардың біреуі-
Қосқұдықтан, екіншісі-Үштөбеден, ... ... ... пен
Қосқұдықтан келген Еркін екеуі бір ... ... ... ... ... болып келгендігі белгілі болса, қай бала қай ... ... Қ Ұ ... Қ Ұ ... Қ Ұ ... 3 Баланың ойлау ... ... ... ... ... балалардың негізгі іс-әрекеті ретінде ... ... ... зор қызметтер атқарады.
Ойын баланың даму құралы, ... ... ... ... ... ие бола
отырып, адамның жеке тұлға ретінде қалыптасуына ықпал етеді. ... ... ... бағалай келіп, А.С.Макаренко былай деп ... ... ... ... зор, ересек адам үшін ... ... ... ... ... нақ ... маңызы бар. Бала ойында қандай
болса, өскен соң жұмыста да көп ... ... ... ... ... ... ең ... ойыннан басталады.
Ойын – баланың қажетті әрекетінің бірі ойынды кіші жастағы балалардың
табиғаты ... ... ... еңбегі, оқуы ойыннан басталады. Ойын
арқылы оқушы білім алуға, ... ... ... ... ... ... Жалпы, математика сабағында қолданылатын ... ... ... ... ... ойлау қабілеттерін
арттырып, есептеу дағдыларын шыңдай түсетіні белгілі. Математика сабағында
қазақтың ұлттық ... ... ... ... салу», «Ақсүйек»
ойыны белгісіз санды табуға арналған ойын. Ойынға толық ... ... ... ... ... ... ... жатыр. Кім дұрыс
шығарса, сол ... Кім ... көп ... сол ... Өтілген
тақырыптардағы сабақ материалына лайықталған ойын есептерін алып, тек ғана
оқушының орындай алатын іс - ... ... ... ... ... және ... сипаты мен жолдары және жолдары және ... ... ... ... ... ... Ойын ... білімі тереңдей түседі, осыған дейінгі білімдері мен түсініктері
баянды болып жаңа білім игеріледі. Ойын - ... ... ... деп ... Оның ... ... баланың ойлау қабілетін жетілдіру
болып табылады. Атау ұйқастарын санау арқылы оқушылар сан ... ... ... заттарды танып біледі. Санамақтар сан ... әрі ... әрі ... қисынды ойлауы мен математикалық ойлау қабілетін
дамытады. Санамақтың түрлері өте көп. ... ... әр ... ... ... және ... ... сақтайды. Ойын үстінде ол алға қойылған мақсатты
шұғыл және оңай жүзеге асырады. Ойын ... өзі ... ... көріністер мен сюжетке зейін тоқтатуды талап етеді. Егер ... ... ... ... келмесе, ойын шарттарын есте ұстамаса, онда оны
құрдастары ойыннан шеттетуі ықтимал.
Ойын - балалардың негізгі іс - ... бір ... Ойын ... жеке ... ... ... Кіші мектеп жасындағы
балаларды көргендерін, байқағандарын, айналасынан естігендерін ойын ... ... қиын ... Ойын айналадағы болмысты бейнелейді. Ойын
барысында балалар дүниені тани ... ... ... ... білдіруге мүмкіндік алады, адамдармен араласуға үйренеді.
Бүгінгі күн талабы – ... оқыл ойын ... ... ... ... ... ... қалыптастыру, заман талабына сай ойы жүйрік
етіп тәрбиелеу.
Сондықтан да баланың танымын алғашқы күннен бастап дамтыудың, бойында
оқыту мен ... ... ... ... – ойын ... ...... жетекші әрекеті. Бірақ, ойын тек қана ... ... ... ... ... берілетін білім мен
тәрбиенің ... ... ... ... Яғни, оқыту-тәрбиелеу жұмысын
бағдарлама талаптарына сәйкес ойын түрінде ... ... ... ... ... ... ... жасау негізгі міндет. Бала ойын
барысында айнала құбылыс сырын танып сезінеді, ... ... ... анықтауға тырысады. Айналадағы өмір құбылыстарын,
ерекшеліктерін байқай отырып, білуге қызығушылығы туындайды, осы ... ... ... Ойын ... ... ... тапсырмалары өзінше
зерттеп, орындау, өзінше шешім жасау өз ... айту ... ... ғана бала ... ойлы, өзіне сенімді, ерік-жігерлі,
дүние танымы ... ... тілі ... ... ... ... дара тұлға ретінде жан-жақты дами алады.Баланың ақыл-
ойының дамуы тек белгілі бір білім көлемін ғана емес, жалпы ... ... ... ... ... есте ... елестету және
т.б. қабілеттерінің; танымдық, іскерлік, шығармашылық қасиеттерінің ... «Ойы ... тілі ... ... ұлғатты сөз бекер айтылмаған. Ойлау
негізі баланың сөйлеу тілін қалыптастырады.
Сабақтың түрлері:
Зерттеу сабағы - іздендіру мақсатында
Саяхат сабақ - ... ... ... сабақ- оқушының білімін тереңдету
Сайыс сабақ – оқушылар ойларының жетітігін байқау
Ойын , жұмбақ - оқушылар зейінін дамыту.
Сахналау ... - ... ... дамыту.
Ертегі сабақ - оқушылардың ойлау қабілетін дамыту.
Дәстүрлі емес сабақтың бір түрі – ойын сабақ.
Сабақтың бұл түрі - ... ... және ... ... дамытады.
«Сөзжұмбақ» оқушылардың ой - өрісін, білім ... ... ... ... ... меңгергенін тексеруге өте қолайлы. Логикалық
тапсырмалар ... ... және жас ... байланысты таңдап
алынады. Қазіргі педагогтардың пікірінше сөзжұмбақ оқушылардың ойларын
ұштайды. Жұмбақтарды шешу ойларын бір ... ... ... ... дамытып, өз пікірлерін дәлелдей алуға жетелейді.Жұмбақ шешу
шығармашылық үрдіс. Сөзжұмбақты шешу ... ... сызу ... ... ... алдын ала тақтаға сұрақтарымен қосып жазып
қойған дұрыс. Сөзжұмбақты кішкентай қалташалар ... ... да ... ... ... ... беті ... қарай қаратып жазып,
екінші жағына тапсырмалар жазуға болады. Тақырып бойынша құрастырылған
сөзжұмбақты балалармен жеке ... ... да ... ... ... ... ... басталар,
Сол жәндіктің атын тап. (...............)
Отыз екі мықты.
Қаз-қатар боп шықты
Он ... ... ... асты ... сабағындағы шығармашылық қабілетін дамыту.
Логикалық есеп
... ... 3 зат тұр: ... доп, қуыршақ. Допты қозғамай
қалай шетіне қоюға болады?
... ... төрт алма тұр. Бір ... алып ... ... қойды. Үстел үстінде неше алма болды?
... ... аюға үш ... ... жасап берді - қызыл, сары,
көк. Қояндағы жалауша қызыл емес, ... ... ... те ... ... қандай?
• Бөлмеде 2 орындық түр. Әр ... ... ... орындық
болуы үшін сол орындықтарды қалай қоюға болады?
Математикалық тест
4 + 3 9,10,7 10 - 3 ... + 3 9, 6, 4 9 - 2 5, ... ... ... ... ... ... аяғы қанша?
3.Бес қойдың басы нешеу?
4.Үш адамның қолы ... не ... ... ... келе ... Онда ... түсіне қарай таңдап, құйрығына жазып шығар.
Сергіту сәті
Ал санайық, санайық,
Санын біліп алайық
Біреу,екеу, үшеу, төртеу,бесеу
Қолымда сонда саусағым ... ... бес ... ... бес ... едім ... шықты он саусақ.
Санамақтар
Тауық, жөнін тауып,
Он жұмыртқа басты,
Өэдерінше мықты
Төрт балапан шықты
Қанша қалғанын
Есептей алмай отырмын.
Он екі үйрек көріп ... ұшып ... суға ... ... сөз ... ... қозғалмады?
Үш алманы бақтағы
• Кірпі алып жинады
• Ең ... ... Ақ ... ... ... ... ... көрші қалғанын
Суреттегі үшбұрыштың санын табу
Әріптердің құпиясы
... ... ... ... ... ... О – ... Н – ... Д – ... Ж – ... А – ... Л – ... Б – татулығында
• Р – ... М – ... Қ – ... С – ... П – ... және оқыту үрдісінде оның дамытудың жолдары.
Ойлау процесі объект пен субъектінің ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз-оның ішкі, танымдық
құпия мәнін және жемісті болуының себебін ашып көрсету, яғни ... ... ... ... ... ашып ... ойлаудың мәнін зерттейді,
әрбір адамның өзіндік ойлау ерекшеліктерін дамытып отыруға баса мән ... ... ... ... әр түрлі түсінік ... ... - ... ... ... ... тығыз байланысты
психикалық процесс, сол ... ... ... ... жалпы және
жанама бейнеленуі. Бұл ... адам ... ... және ... ... танылады. Ойлау – сыртқы дүниедегі болмыстың жалпы жанама
жолмен біздің санамыздағы ең биік сатыдағы бейнесі. ... ... ... мен ... ... нәтижесінде пайда болып, тікелей
сезім процесінің шеңберінен әлдеқайда асып түседі.
Ойлау – адам ... ... ... мен ... құбылыстарын олардың елеулі
белгілері бойынша бейнелендіретін және ... ... ... арасында
болатын әр түрлі байланыстарды ашатын психикалық процесс.
Ойлау – аса күрделі психикалық процесс. Оны ... ... ... ... ... ... мен ... орны ерекше.
Психология түрлі жас мөлшердегі адам ойының пайда болуы, ... ... яғни жеке ... ... ... ... логика – бүкіл адамзатқа ортақ ой ... ... ... ... адам ... ... ... болып табылатын ұғым,
пікір, дәлел, ой формаларының табиғатын зерттейді. Ойлау ... мен ой ... ... ... ... ... ... мен тікелей
байланысты екендігін көрсетеді.
Ойлауды дамыту – оның мазмұны мен ... ... ... ... ... үш түрі ... 1.Практикалық іс-әрекеттілік.
• 2. ... ...... ... ... ... қамтиды.
• 1 / Ойлаудың барлық түрлері мен ... ... ... іс-
әрекеттік,көрнекі-бейнелік, сөздік-логикалық/
• 2/ ... ... ... және ... ... ... т.б.
• 3/ ... ... ... ... ... ... 4/ ... орта құбылыстары мен заттары, қатынастары мен маңызды
байланыстарын табу.
• 5/ Өз ... ... ... 6/ Өз ойын ... ... ... және ... ... 7/ ... ... мен амалдарын бір саладан екіншіге көшіре
білу.
• 8/ ... ... көре ... ... ... ... 9/ ... логикаға негізделген ойлаудан, диалектикалық
логикаға негізделген ойлауға көшу процесін стимулдау.
• 10/ ... оқу және ... тыс ... ... диалектикалық логика заңдары мен талаптарын қолдану дағдылары ... ... ... сабақтарында ұлттық ойындарды пайдалану.
      
Халық ойындарын математика сабағында пайдалану оқушының алған білімін
күнделікті өмірмен берік ұштастыра ... ... ... ... ... халық ойындардын қолданудың түрлі жолдары бар. Мысалы,
ойын сабақтың басында, не ортасында, не ең ... ... ... ... басында қолдану жаңа сабаққа немесе ... ... ... ... қатыстыру мақсатын көздейді.
       Егер ойын ... ... ... болса, онда мұғалім
мақсаты- оқушылардың көңіл- ... ... ... ... ерік
жігерін дамыту.
       Ойын сабақтың соңында тақырыпты бекіту не сол сабақтан алған білімді
жинақтау мақсатында пайдаланылады.
       Ұлттық ойындарды ... ... ... ... де ... Ол ... ойын элементтері сабақты түрлендіріп, мазмұнын байыта
түседі, оқушылардың бойындағы білуге деген талпыныс пен құмарлықты ... ... ... ... ... ... өмір ... Ұлттық ойынның бұл қасиеттерін халық ерте танып, өмірлік мәні зор
ойындарының алуан түрлерін ойлап шығарған. Қазақ ... ... ... ... және оның ... де ... ... болып келеді. Солардың бір парасы-
логикалық ... мен ... ... ... енді бір тобы ... ... ... ететін ауызша есептер, сондай- ақ ... ... ... ... ... болып келеді. Біздің пікірімізше, бұл
ойындар күні бүгінге дейін өз маңызын ... жоқ. ... ... ... ... ... ой- ... дамытып, дүниені танып, білу
қабілеттерін кеңейте берері сөзсіз.
       Мектепке келмей тұрып- ақ бала ... ұғым ... ... ... ... оны ... ... Осы құбылысты сезген халық жастарға
сан ұғымы туралы мағлұмат берудің алуан жолдарын ойлап ... ... ойы ... өте ... ... білген. Сан ұғымын есептер
арқылы, ауыз екі әңгіме арқылы немесе нақыл сөздер, мақал- мәтелдер ... ... Сан ... заттық негізде, сол заттың бейнелі суреті ... бала ... ... із ... ... ... орын тебері сөзсіз.
«Аз», «Көп» деген ұғымдарды баланың зердесіне ұялату оңай нәрсе емес.
       Ал, оны ... ... ... негізінде түсіндіре бастасақ, ол
онша қиындық келтірілмейді. Халық ойындары арқылы сандарының жиынтық ұғымын
да оңай ... ... ... ... қазақ халқының бір ғана ойынының
бойынан табуға болады десек, артық емес. ... ... он ... ... санамақ ойынын алайық. Өткен ғасырдың 30-40 жылдарында бұл ойын
баланы мектепке әзілеу ... ... ... ... ол ... айырылып отыр. Бұл оның күні өтіп, тәрбие құралы ... ... ... ұмыт ... ... ... ... сыныпта математика оқып үйрене ... ... ... ... ... түсінігін жеңілдету үшін санамақ ойынын ойнату
орынды. Мұғалім ... ... ... ... ... тіл
жаттықтыруға арналған «Қуыр-қуыр, қуырмаш» ойынын естеріне салып, ... жөн. ... ... алғашқы ондықты өткен кезде «сен тұр, сен ... ... ... ... ... ... ... алғашқы ондықты Мұзафар
Әлібаевтың «балдәурен, ... ... ... «Он ... ... жаттатып, мазмұнын түсіндіру арқылы (ана ... ... ... ... ұстартып, логикалық ой жүйелерін
қалыптастыруға болады.
       Алғашқы ондықты өткенде «Қуалап соқ» ... ... жөн. ... ... ... ... ... ондық көлемінде есептер
шығарып, амалдар қолданған ... ... ... көп ... ... ... ... оқушыларды өз бетімен есеп құрауға жаттықтырады.
       Оқушылардың белсенділігін арттыра түсу ... ... ... ... орынды. Сол тәсілдердің бірі- «жетім алма» жұмбақ өлеңі
арқылы есеп шығарту.
       Табақта бес ... Бір алма ... ... екі ... Екі алма ... ... барлығын                        Тәтеме-Сапаға
       Болады жеті алма                            нешеуін алады?
       Бір алма апама                                 нешеуі қалады?
      
       № 1
Барлығы жеті алма. Оның ... ... ... қалғаны белгісіз.
Сондықтан бұл ... ... ... табу ... ... ... есепке өрнек құралады.
       
 
       Х+4= 7
       Х= 7-4
       Х= 3
                  Жауабы: 3 алма.
     №3
   Келеді ұшып бір топ қаз,                   Жетпей тұр ғой ... ... көлі ... ... Оның және ширегі,
       Ескі жерге оралмақ,                           Болсын жарты керегі.
       Мұны білмей жалғыз қаз.                 Өзің жалғыз кезіккен,
     - Есенсіз бе, жүз ... ... ... ... Деді ... бір ... ... бірге
жинайық,
       Мойнын бұрып бастаушы,               «Жүз» атауын сыйлайық,
           
 Жолыққан қаз – ... ... қаз- ... ... –х / ... ... – х /4
Теңдеу құру
Х+х+х/2+х/4+1= 100
4х+ 4х+ 2х+ х +4 = 100
11х = 396
Х = 396/11
Х = 36
 Демек, 36 ... ... ... ... өтілетін математика сабақтарында ұлттық
ойындарды үнемі пайдалана отырып, олардың ауызша ... ... ой ... жетілдіре түсінуі толық мүмкіншіліктер бар. Олардың
қатарына ... ... ... ... ... ... жатқызуға
болады.
№ 4
Ат жасы:
 -ата нешедесіз?
 -3 жылдаң соң бұрын бұрынғы ... 2 есе ... ... ата нешеде?
                   Жауабысы: ата тоқсанда.
 
   №5
     Үш ... ... екі ... бие және 10 қой ... 720 сом ... ... құны ... Жауабы: 1 бұзау – 8 тұяқты.
 1-Сиырда- 8 ... 4 ... -4 ... -8 тұяқ
                                                 3*8=24т,
                                                 3*8=24 т,
                                                 2*4=8 т,
                                                 2*4=8 т,
                                                 10*8=80 т,
                                                 144
                                                 720/ 144 = 5
№16
       Жаманбайдың немересі ... – ол ... ... ... ... Жаманбай Итқараның кімі болғаны?
         Жауабы:
         Шақшақ - әкесі.
         Жаманбай – баласы.
         Бүркітбай – немересі.
         Итқара – шөбере.
Мұндай ... ... ой ... ... ... ... мүмкіншілік
жасайды.
       «Санамақ» ойыны алғашқы ондықты оқып үйрену ... ... ... ... ... ... ... де, келесі ондыққа
көшуді оңайлатады. Оны, әсіресе, ойына сақтау қабілеті төмен балалар үшін ... рет ... ... қолданған жөн.
 
 
             
Мысалы:
                        Бір дегенім білеу
                        Екі дегенім егеу
                        Үш ... ... Төрт ... ... ... ... бесік
                        Алты дегенім асық
                        Жеті дегенім желке
                        Сегіз дегенім серке
                        Тоғыз дегенім торпақ
                        Он дегенім ... ... бір ... қара ... Бұл ... ... ... біріншіден, оның қарапайым, ұғымға
жеңілдігі болса, екіншіден ұйқастығы, ырғақты айтылуы, үшншіден ... ... ... жай ... айтыла салған сөз тіркесі емес, санның негізін
көрсететін қасиетті әрбір заттарды таңдап, ... ... ... ... ұғымына жақын түсінікті.
Қорытынды
«Сен ешбір жаңа нәрсе меңгермеген және өзінің біліміне ештеңе қоспаған
осынау күнді немесе ... ... ... А. ... ... ... оқушыларының логикалық ойлау қабілетін
дамытуда психологиялық-педагогикалық, әдістемелік негіздемелеріне ... ... ... ... ... ... төмендегідей
қорытындыға келдім:
1. Оқушылардың психологиялық жас ерекшеліктері мен бастауышты оқыту
курсының оқулықтары мен ... ... ... ... логикалық ойлау қабілетін дамытудың мүмкіндіктерінің
мол екендігін көрсетті.
2. Бастауыш сынып оқулықтарындағы тапсырмалар мен жаттығуларды қайта
өңдеп жаңа ... беру ... ... ... ... ... дидактиканың міндеттерін, оқыту үдерісін, оқу-
танымдық іс-әрекетті, оқытудың заңдылықтары мен ұстанымдарын
тиімді пайдалануға ... ... ... тәсілдерді қалыптастыру және меңгерту үшін ... ... ... ... өзгерістер енгізбей-ақ оларға
сәйкесінше әдістемелік өңдеулер жасау жеткілікті;
4. Оқушылардың логикалық ойлау ... ... ... жүйе ... ... арқылы оқушылардың логикалық
ойлауын жоғары деңгейге көтеруге болады;
5. Оқушылардың ... ... ... даму ... ... ... олардың білімдерінің де жоғары болуына алып келетіні
көрсетілді;
6. Бастауыш сынып оқушыларының ... ... ... ... ... ... ... педагогикалық
эксперимент арқылы дәлелденді.
    Бүгінгі Қазақстанға қалыптан тыс ойлап алатын, шұғыл шешімдер ... ... ... адамдар қажет. Сондықтан да сабақтарда тек
білімділік мақсаттарды шешіп қоймай, балалардың ... ... ... ... ... жөн.
Баланың шығармашылық қабілеттерін дамытудың жолдарын, құралдарын ... мен ... ... өте ... ... ... ... мәдениеттің дарлық дәуіріндегі ойшылдардың назарында
болғандығын «шығармашылық теориясын» жасауға деген көптеген ізденістердің
болғандығынан ... ... ... мәселе туралы жазған ойлар, тұжырымдамалар,
көзқарастар, еңбектер баршылық. Бұл ежелден – ақ ұлы ... ... Әл – ... ... ... ... Сондықтан еңбектерінде
адамның жеке басын, қабілеттерін дамытуды үнемі көтеріп отырған. Қабілеттер
жайлы жазылған ... ... ... ... ... адам
бойында табитғи мүмкіндіктер болады, ол тек белгілі бір ... ... әрі ... дамиды, әр адам басқа адамнан өзінің табиғи
психологиялық өзгешеліктерімен ерекшеленеді деген қорытындыға келемін.  
Ойымызды қорытындылай келе, баланың логикалық ойлауын ... ... ... және оны ұйымдастырудың тиімді жолдары, әдіс-тәсілдері
айқындалады, ол өз ретінде, ... ... ... ... ... бір шама арттырды – деп ой түйіндеймін.
 
 
 
 
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Д. ... ... ... методологиялық білімдерін жетілдіру.
Алматы. РКБ, 1998ж.
2. Б. Байжұманов. Оқушылардың психикалық даму ерекшеліктері. Бастауыш
мектеп, №12, 1998ж.
3. ... және ... ... ... ... ... дамытудағы
орны //«Қазақстандағы және онымен шектес аумақтардағы инновациялық білім
беру мен ... ... ... ... ... мен ... ... ғылыми-теориялық конференцияның материалдары. – Астана:
Еуразиялық гуманитарлық ... 2005. - Б. ... ... жұмыстары арқылы оқушыны логикалық ойлауға үйрету. ... ... ... ... ... ... қосымшасы – Алматы, 2006. - №1.- Б. ... ... ... ... ... ... қабілетін дамытудың
жолдары //«Білім берудің негізгі ... ... ... ... ... конференция еңбектері – Шымкент: Оңтүстік
Қазақстан ... ... 2005.- Б. ... ... сабағында оқушының логикалық ойлау қабілетін дамыту
//«Әлеуметтік ғылымдардың өзекті мәселелері» ғылыми ... ... ... ... ... ... 2006. - Б. 29-32.
(Н.Қатбаймен авторлық ... ... ... орындалу тәртібі //«ХХІ ғасырда білім мен
ғылымдарды ұштастырудың жолдары және ... ... ... сапасын
арттырудың өзекті мәселелері» атты ... ... ...... ... халықтар ... 2006. - ... ... авторлық бірлестікте).
8. Оқушылардың ойлауын дамытуда абстракциялау тәсілінің ... ... ... ... ғылыми-педагогикалық басылым – Алматы, 2007. -
№3. - Б. 59-63. ... ... ... Бастауыш сынып оқушыларының логикалық ... ... мен ... ... ... ... ... идеялары олардың
ғылымның дамуына қосқан үлесі» атты халықаралық ... ...... ... ... ... ... Университеті Оңтүстік Қазақстан облысының ... ... 2007. - ... ... ... ... ойлауын дамытудағы ойлау операцияларының
алатын орны //Бастауыш мектеп Ғылыми ... ...... ... - Б. ... Оқушылардың логикалық ойлауын дамыту //«Инновациялық ... ... ... ... ... ... сапасын жетілдіру» атты
Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция еңбектері 2-том – Шымкент:
Шымкент әлеуметтік-педагогикалық университеті. 2007. - Б. ... ... ... ой операцияларының алатын орны ... ... ... ...... 2008. - №4. -Б.8-10.
13. ... ... ... ... білім. Республикалық ғылыми-
әдістемелік журнал – ... 2008, №5. - Б 6-8. ... ... Логикалық ойлау қабілетін дамыту //Қазақстан мектебі. Республикалық
ғылыми-педагогикалық журнал. – Алматы, 2008, №11. – Б. 53-55 ... ... ... ойлауды дамытудың дидактикалық ерекшеліктері //Қазақстан
мектебі. Республикалық ғылыми-педагогикалық журнал. – ... 2008, №10. ... ... ... бірлестікте).
16. Бастауыш сынып оқушыларының ойлау мәдениетін қалыптастыру //«Қазақ
мемлекеттілігі және ... ... ... ... ... ... ... материалдары. – Шымкент:
М.О.Әуезов Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік Университеті, 2009. - Б. ... ... ...

 группа сайтов Stud.kz
2008-2014 Создание сайта - cтудия Riskk | 0.2160

^